lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1348733 Turkish Education Türkçe Eğitimi The Experiences and Opinions of Turkish Teacher Candidates about Question Preparation Türkçe Öğretmeni Adaylarının Soru Hazırlamaya Dair Deneyim ve Görüşleri https://orcid.org/0000-0002-3963-2756 Yüceer Duygu ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ 01 29 2024 12 1 69 86 08 23 2023 11 08 2023 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

The main purpose of mother tongue education is to develop comprehension and expression skills. The questions asked in mother tongue classes are crucial tools for both the improvement of comprehension (reading and listening) and expression (speaking and writing) skills and the measurement and evaluation of these skills. For this, it is essential to determine the experiences and views of pre-service teachers about asking questions. In this context, the present study aimed to examine the experiences and views of pre-service Turkish language teachers about asking questions. In this study, a basic qualitative research approach, whose primary purpose is to reveal and interpret meanings, was adopted. Twenty pre-service teachers studying in Turkish Language Teaching Program in a Faculty of Education in Türkiye participated in this study. Interview was used as the main data collection tool. Thematic analysis was applied while analyzing and interpreting the interview data collected with a semi-structured interview form. The data analysis results revealed five themes: function of questions in Turkish language education, question types, classification, language skill and question preparation and suggestions.

Ana dili eğitiminin temel amacı anlama ve anlatma becerilerini geliştirmektir. Ana dili derslerinde sorulan sorular hem anlama (okuma ve dinleme) ve anlatma (konuşma ve yazma) becerilerinin geliştirilmesi hem de bu becerilerin ölçülmesi ve değerlendirilmesi için önemli araçlardır. Bunun için öğretmen adaylarının soru sormaya dair görüş ve deneyimlerini belirlemek elzemdir. Bu bağlamda mevcut araştırmada Türkçe öğretmeni adaylarının soru hazırlama ile ilgili deneyim ve görüşlerini incelemek amaçlanmıştır. Bu çalışmada öncelikli amacı anlamları açığa çıkarmak ve yorumlamak olan temel nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Türkiye’de bir Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Programında öğrenim görmekte olan yirmi öğretmen adayı araştırmanın katılımcılarını oluşturmuştur. Araştırmada temel veri toplama aracı olarak görüşmeden faydalanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılan görüşmelerin verileri çözümlenip yorumlanırken tematik analize başvurulmuştur. Analiz sonuçlarına göre Türkçe eğitiminde soruların işlevi, soru türleri, sınıflandırma, dil becerileri ve soru hazırlama ile öneriler olmak üzere beş tema ortaya çıkmıştır.

 Soru hazırlama dil becerileri öğretmen adayı Question preparation language skills pre-service teacher Allington, R.L., & Weber, R-M. (1993). Questioning questions in teaching and learning from texts. In B.K. Britton, A. Woodward, & M. Binkley (Eds.), Learning from textbooks (pp. 47–94). Hillsdale, NJ: Erlbaum Associates. Anderson, R.C., & Biddle, W.B. (1975). On asking people questions about what they are reading. In G. Bower (Ed.), The Psychology Of Learning And Motivation (Vol. 9, pp. 89–132). New York, NY: Academic Press. Arap, B. (2015). Ortaokul Türkçe öğretmenlerinin metin işleme sürecinde kullandıkları soruların incelenmesi: Bir durum çalışması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale. Beck, I.L., & McKeown, M.G. (2002). Questioning the author: Making sense of social studies. Educational Leadership, 60, 44-47. Bekaroğlu, A. (2007). İlköğretim 6.sınıf Türkçe dersindeki yazılı sınav sorularının soru basamaklarına göre incelenmesi ve değerlendirilmesi: Kastamonu örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu. Braun, V. & Clarke, V. (2006) Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101, DOI: 10.1191/1478088706qp063oa. Cerdán, R., Vidal-Abarca, E., Martínez, T., Gilabert, R. & Gil, L. (2009). Impact of question-answering tasks on search processes and reading comprehension. Learning and Instruction, 19, 13-27. DOI: 10.1016/j.learninstruc.2007.12.003 Çalık, B. & Aksu, M. (2019). A systematic review of teachers’ questioning in Turkey between 2000-2018. İlköğretim Online, 17(3), 0-0. DOI: 10.17051/ilkonline.2018.466389. Çintaş Yıldız, D. (2015). The analysis of Turkish course exam questions according to re-constructed Bloom’s taxonomy. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 14(2), 479-497. DOI: 10.21547/jss.256771. Damar, G. (2016). Ortaokul Türkçe öğretmenlerinin yazma eğitimindeki ölçme ve değerlendirme uygulamalarının değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kayseri. Davey, B. & McBride, S. (1986). Generating self-questions after reading: A comprehension assist for elementary students. Journal of Educational Research, 80, 43-46. DOI: 10.1080/00220671.1986.10885720 Day, R. R. & Park, J. (2005). Developing reading comprehension questions. Reading in a Foreign Language, 17, 60-73. http://www2.hawaii.edu/~readfl/rfl/April2005/day/day.html Dillon, J. T. (1982). Cognitive correspondence between question statement and response. American Educational Research Journal, 19(4), 540-551. DOI: 10.2307/1162542 Dillon, J. T. (1983). Teaching and the art of questioning. Fastback 194. Phi Delta Kappa, Eighth and Union. Bloomington (Raport). Dillon, J. T. (1988). Questioning and teaching: A manual of practice. New York: Teachers College Press. Duke, N. K. & Pearson, P. D. (2009). Effective practices for developing reading comprehension. Journal of Education, 189(1-2), 107-122. DOI: 10.1177/0022057409189001-208 Durkin, D. (1978-79). What classroom observations reveal about reading comprehension instruction. Reading Research Quarterly, 14, 481-533. Eyüp, B. (2012). Türkçe öğretmeni adaylarının hazırladığı soruların yeniden yapılandırılan Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(3), 965-982. Fordham, N. W. (2006). Crafting questions that address comprehension strategies in content reading. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 49, 390-396. DOI: 10.1598/JAAL.49.5.3 Göçer, A. (2016a). Lisansüstü eğitim gören Türkçe öğretmenlerinin yazılı sınav sorusu yazabilme yeterlilikleri. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17, 41-57. Göçer, A. (2016b). Lisansüstü eğitim gören Türkçe öğretmenlerinin yazılı sınav sorularının incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (27/3), 22-37. https://dergipark.org.tr/tr/pub/usaksosbil/issue/24734/261538 Graesser, A. C., & Person, N. K. (1994). Question asking during tutoring. American Educational Research Journal, 31, 104–137. DOI: 10.2307/1163269 İstanbullu, E. (2021). Okuma okuryazarlığına yönelik soru sorma eğitiminin Türkçe öğretmeni adaylarının PISA tarzı soru hazırlamalarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa. Kanık Uysal, P. (2022). Türkçe dersi sınavlarında yer alan soruların üst düzey düşünme becerileri açısından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 10(1) , 136-156. DOI: 10.16916/aded.1016659. Karatay, H. & Dilekçi, A. (2019). Türkçe öğretmenlerinin dil becerilerini ölçme ve değerlendirme yeterlikleri. Milli Eğitim Dergisi, Temel Eğitim, 685-716. Kavruk, H. & Çeçen, M. A. (2013). Türkçe dersi yazılı sınav sorularının bilişsel alan basamakları açısından değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(4), 1-9. DOI: 10.16916/aded.15990. Keray Dinçel, B. & Deniz, K. (2019). Türkçe öğretmenlerinin anlama becerilerinde ölçme ve değerlendirmeye yönelik görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(1), 28-64. DOI: 10.16916/aded.448811. Kerry, T. (1987). Classroom questions in England. Questioning Exchange, 1(1), 32-33. Kintsch, E. (2005). Comprehension theory as a guide for the design of thoughtful questions. Topics in Language Disorders, 25, 51-64. DOI: 10.1097/00011363-200501000-00006 Lamb, W. G. (1976). Ask a higher-level question, get a higher-level answer. Science Teacher, 43(4), 22-23. MEB (2019). Türkçe dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: MEB Yayın. Merriam, S.B. (2013). Nitel araştırma - Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. Myhill, D., & Dunkin, F. (2005). Questioning learning. Language and Education, 19(5), 415-427. DOI:10.1080/09500780508668694 Özen, O. (2020). Türkçe öğretmenlerinin açık uçlu soru hazırlama becerilerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev. Ed.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Pressley, M., Johnson, C. J., Symons, S., McGoldrick, J. A. & Kurita, J. A. (1989). Strategies that improve children’s memory and comprehension of text. The Elementary School Journal, 90(1), 3-32. DOI: 10.1086/461599 Rogers, V. M. (1972). Modifying questioning strategies of teachers. Journal of Teacher Education, 23(1), 58-62. Tienken, C. H., Goldberg, S., & Dirocco, D. (2009). Questioning the questions. Kappa Delta Pi Record, 46(1), 39-43. Wilen, W. W., & Clegg Jr, A. A. (1986). Effective questions and questioning: A research review. Theory & Research in Social Education, 14(2), 153-161. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011) Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.