lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1351132 Turkish Education Türkçe Eğitimi Analysis of Lower Secondary School Students’ Reading Reading Interests and Preferences Ortaokul Öğrencilerinin Kitap Okumaya Yönelik İlgi ve Tercihlerinin İncelenmesi https://orcid.org/0000-0002-1591-3166 Alkan Yağmur İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ https://orcid.org/0000-0002-2429-7609 Durukoğlu Salim İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ 01 29 2024 12 1 137 159 08 28 2023 12 06 2023 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

This study aimed to identify and examine the reading interests and preferences of adolescent lower secondary school students. The study group of this research consisted of 1003 students studying in the 7th and 8th grades in 2021-2022 academic year. In this study, scanning model was used as a method. A questionnaire prepared by the researcher was used as a data collection tool. Research data were analyzed using the SPSS program and frequency and percentage calculations among descriptive statistical methods. In this research, it was determined that female students read books at a higher level and more regularly than male students, students were aware of the benefits of reading books, and it was found out that "novel, short story, and biography" were mostly read as genres, and "adventure, fantasy and science fiction" were mostly read as subjects. It was determined that the students were mostly affected by the qualities of book characters characterized by struggling with difficulties and being strong, brave, intelligent, determined, helpful, good-hearted, adventurous, and fun. Author and book preferences were determined on the basis of names and works of the ten most-read authors.

Bu araştırmada, ergenlik dönemindeki ortaokul öğrencilerinin kitap okumaya yönelik ilgi ve tercihlerini belirlemek ve incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında 7 ve 8. sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan 1003 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın yöntemi tarama modelidir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan anket kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS programı ve betimsel istatistik yöntemlerinden frekans ve yüzde hesaplamaları ile analiz edilmiştir. Araştırmada kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha yüksek düzeyde ve düzenli olarak kitap okudukları, öğrencilerin kitap okumanın sağlayacağı faydalara ilişkin farkındalığa sahip oldukları belirlenmiştir. “Roman, öykü ve biyografi” en çok okunan türler, “macera, fantastik ve bilim kurgu” en çok okunan konular olarak tespit edilmiştir. Öğrencilerin kitap kahramanlarının “zorluklarla mücadele eden güçlü, cesur, zeki, azimli, yardımsever, iyi kalpli, maceracı, eğlenceli” olma özelliklerinden daha çok etkilendikleri, en çok okunan on yazarın isimleri ve eserleri üzerinden yazar ve kitap tercihleri saptanmıştır.

 Kitap okuma alışkanlığı okuma ilgisi okuma tercihleri kitap kahramanları ortaokul öğrencileri Book reading habits reading interest reading preferences book characters secondary school students Afflerbach, P. P., & Cho, B. Y. (2011). The classroom assessment of reading. In Handbook of reading research, Volume IV (pp. 487-514). New York: Routledge Press. Aktaş, Ş. (2009). Edebî metin ve özellikleri. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 15(39), 187-200. Aktaş, E ve Vural, E. (2023). İmam hatip ortaokulu öğrencilerinin okuma kültürü düzeylerinin okuma profilleri bağlamında incelenmesi: Alanya örneği. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(3), 774-795. Alverman, D. E. (2002). Effective literacy instruction for adolescents. Journal of Literacy Research, 34(2), 189-208. Anderson, R. C. (1986). Growth in reading and how children spend their time outside of school. Technical Report No. 389. Aydın, G., & Ayrancı, B. B. (2018). Reading preferences of middle school students. World Journal of Education, 8(2), 127-139. Bayraktar, A. (2021). Value of children’s literature and students’ opinions regarding their favourite books. International Journal of Progressive Education, 17(4), 341-357. Birr Moje, E., Overby, M., Tysvaer, N., & Morris, K. (2008). The complex world of adolescent literacy: Myths, motivations and mysteries. Harvard Educational Review, 78(1), 107-154. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2022). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Can, R., Türkyılmaz, M., & Karadeniz, A. (2010). Ergenlik dönemi öğrencilerinin okuma alışkanlıkları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 1-21. Clark, C., & Foster, A. (2005). Children’s and young people’s reading habits and preferences: The who, what, why, where and when. London: National Literacy Trust. Clark, C., & Rumbold, K. (2006). Reading for pleasure: A research overwiew. London: National Literacy Trust. Çırakman, E. Ö., Bülent, A. R. I. (2018). Ortaokul öğrencilerinin kitap seçimine yön veren etmenler. Researcher: Social Science Studies, 6(3), 73-99. Coles, M., & Hall, C. (1999). Children’s reading choices. London: Routledge. Djikic, M., Oatley, K., & Moldoveanu, M. C. (2013). Reading other minds: Effects of literature on empathy. Scientific Study of Literature, 3(1), 28-47. Du Toit, C. M. (2001). The recreational reading habits of adolescent readers: A case study (Doctoral dissertation). University of Pretoria Faculty of Humanities, South Africa. Fisher, P. J. (1988). The reading preferences of third, fourth, and fifth graders. Reading Horizons: A Journal of Literacy and Language Arts, 29(1), 62-70. Gönen, M., Öncü, E. Ç., & Işıtan, S. (2004). İlköğretim 5, 6 ve 7. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıklarının incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 164, 7-35. Guthrie, J. T., & Wigfield, A. (2000). Engagement and motivation in reading. In M. L. Kamil, P. B. Mosenthal, P. D. Pearson, & R. Barr (Eds.), Handbook of reading research-Vol. 3 (pp. 403-422). New York: Lawrence Erlbaum Associates Publishers. Gültekin, A. (2006). Çocuk ve gençlik edebiyatı eğitimi neden gerekli. Varlık Dergisi, 1189, 27-31. Karatay, H. (2011). Karakter eğitiminde edebi eserlerin kullanımı. Journal of Turkish Studies. 6(1), 1439-1454. Karasar, N. (2022). Bilimsel araştırma yöntemleri (37. Basım). Ankara: Nobel Yayıncılık. Kasten, W. C., & Wilfong, L. G. (2005). Encouraging independent reading with ambiance: The book bistro in middle and secondary school classes. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 48(8), 656-664. Krashen, S. D. (2004). The power of reading: Insights from the research. London: Libraries Unlimited. May, S., & Wright, N. (2007). Secondary literacy across the curriculum: Challenges and possibilities. Language and Education, 21(5), 370-376. McKenna, M. C., Conradi, K., Lawrence, C., Jang, B. G., & Meyer, J. P. (2012). Reading attitudes of middle school students: Results of a US survey. Reading Research Quarterly, 47(3), 283-306. Merisuo-Storm, T. (2006). Girls and boys like to read and write different texts. Scandinavian Journal of Educational Research, 50(2), 111-125. Moore, D. W., Bean, T. W., Birdyshaw, D., & Rycik, J. A. (1999). Adolescent literacy: A position statement. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 43(1), 97-112. Nippold M. A., Duthie J. K., Larsen J. (2005). Literacy as a leisure activity: Free-time preferences of older children and young adolescents. Lang Speech Hear Serv Sch., 36(2), 93-102. OECD. (2010). Education at a glance 2010: OECD indicators. Paris: OECD. Ofsted. (2004). Reading for purpose and pleasure: An evaluation of the teaching of reading in primary schools. Stationery Office. Pitcher, S. M., Albright, L. K., DeLaney, C. J., Walker, N. T., Seunarinesingh, K., Mogge, S., ... & Dunston, P. J. (2007). Assessing adolescents' motivation to read. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 50(5), 378-396. Purves, A. C., & Beach, R. (1972). Literature and the reader: Research in response to literature, reading interests, and the teaching of literature. Urbana: National Council of Teachers of English. Robinson, H. M., & Weintraub, S. (1973). Research related to children’s interests to developmental values of reading. Library Trends, 22, 81-108. Sever, S. (2004). Teaching Turkısh and complete learning. Ankara: Anı Publishing. Snowball, C. (2008). Teenagers talking about reading and libraries. Australian Academic & Research Libraries, 39(2), 106-120. Sullivan, A. (2015). The life-long benefits of reading for pleasure. The School Librarian, 63(1), 5. Şahin, A. (2009). İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıklarının sosyo-ekonomik düzeylerine göre incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 215-232. Şahin, A., & Gültekin, G. (2022). Z kuşağının okuma tercihleri. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 6(1), 29-45. Wang, J. H. Y., & Guthrie, J. T. (2004). Modeling the effects of intrinsic motivation, extrinsic motivation, amount of reading, and past reading achievement on text comprehension between US and Chinese students. Reading Research Quarterly, 39(2), 162-186. Yorgancı, O. K. (2022). Ortaokul öğrencilerinin okuma tercihleri. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 78-94.