lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1445400 Turkish Education Türkçe Eğitimi Effect of MoNE 365 Day-Story Series-Based Vocabulary Training Program on the Vocabulary of 5-Year-Old Children MEB 365 Gün Öykü Serisi Temelli Kelime Dağarcığı Eğitim Programının 5 Yaş Çocukların Kelime Dağarcığına Etkisi https://orcid.org/0000-0002-0838-6791 Feyman Gök Nihan ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0002-8452-6354 Avcı Aşır Ezgi MEB Öğretmen Abdullah İlkokulu https://orcid.org/0000-0002-2423-3373 Özdemir Emine MEB Emine Nabi Menemencioğlu Anaokulu https://orcid.org/0009-0007-4522-7793 Tercan Berrin MEB, Çubuklu İlköğretim Okulu 10 31 2024 12 4 783 796 03 20 2024 09 30 2024 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

Supporting children's language development is one of the primary goals of early childhood education, and children need to develop their vocabulary at a young age. This study aims to examine the effect of an educational program based on illustrated children's books on the vocabulary of 5-year-old children. The study was classified as an unequalized pretest-posttest control group quasi-experimental design within quantitative research methodologies. While the dependent variable of the study was the vocabulary and word comprehension development level of 5-year-old children attending preschool education, the independent variable was the vocabulary education program based on illustrated children's books. The study group consisted of a total of 77 children, 31 girls and 46 boys. Thirty-eight children were allocated to the experimental group, while thirty-nine children were allocated to the control group. The data collection tool was Peabody Picture Vocabulary Test III. The educational program aimed at developing vocabulary was applied to the children in the experimental group for 20 days. The data obtained in the study was analyzed with T-test analysis. The results of the study have revealed that the 365 Day Story Series-Based Program applied to 5-year-old children increases children's vocabulary and is effective in acquiring new and rarely used words. It is suggested that educational programs aimed at enhancing vocabulary be systematically implemented from early childhood.

Çocukların dil gelişimini desteklemek erken çocukluk eğitiminin temel hedeflerinden biridir ve çocuklarda erken yaşlardan itibaren kelime dağarcığının geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı resimli çocuk kitabı temelli hazırlanan eğitim programının 5 yaş çocukların kelime dağarcığı üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmanın türü, nicel araştırma yöntemlerinden eşitlenmemiş ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen olarak belirlenmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni okul öncesi eğitime devam eden 5 yaş çocuklarının kelime dağarcığı ve kelime kavrama gelişim düzeyi; bağımsız değişkeni ise resimli çocuk kitapları temelli hazırlanan kelime dağarcığı eğitim programıdır. Çalışma grubu 31 kız ve 46 erkek olmak üzere toplam 77 çocuktan oluşturulmuştur. 38 çocuk deney grubuna; 39 çocuk ise kontrol grubuna atanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Peabody Resim Kelime Testi III kullanılmıştır. Kelime dağarcığını geliştirmeyi amaçlayan bir eğitim programı deney grubundaki çocuklara 20 gün boyunca uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde t-test analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçları, 5 yaş grubu çocuklara uygulanan 365 Gün Öykü Serisi temelli programın çocukların kelime dağarcıklarını artırdığı, çocukların yeni ve nadir kullanılan kelimeleri ediniminde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Erken yıllardan itibaren kelime dağarcığını genişletmeye odaklı eğitim programlarının sistematik olarak uygulanması önerilmektedir.

 Resimli çocuk kitapları kelime dağarcığı eğitim programı MEB 365 gün öykü serisi Children vocabulary training program MoNE 365 day-story series Akeem, A., Opeyemi A. A. ve Razak, N. Z. A. (2022). Effect of web-based activities on the Malaysian students’ vocabulary acquisition performance. World Journal of Educational Research, 9(6), 17-28. Avcı, S. ve Yüksel, A. (2013). Öykü temelli öğrenme yaklaşımına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. Sakarya University Journal of Education, 3(2), 21-35. Biçer, M. (2020). Öykü temelli çevre eğitim programının 48-72 aylık çocukların çevreye yönelik farkındalık ve tutumlarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu. Biemiller, A. (2003). Vocabulary: Needed if more children are to read well. Reading Psychology, 24(3-4), 323-335. Bozdağ, S. (2022). Öykü temelli eğitim programının 4-5 yaş çocukların sosyal ve duygusal becerilerine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çankırı Karatekin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Çankırı. Brabham, E. ve Lynch-Brown, C. (2002). Effects of teachers’ reading-aloud styles on vocabulary acquisition and comprehension of students in the early elementary grades. Journal of Educational Psychology, 94(3), 465-473. Bredekamp, S. (2013). Effective practices in early childhood education: Building a foundation. New Jersey: Pearson. Christ, T. ve Wang, C. (2010). Bridging the vocabulary gap: What the research tells us about vocabulary instruction in early childhood. National Association for the Education of Young Children, 65(4), 84-91. http://www.jsto86r.org/stable/427310 Collins, M. F. (2014). Sagacious, sophisticated, and sedulous: The importance of discussing 50-Cent words with preschoolers. https://www.naeyc.org/resources/pubs/books/excerpt-from-spotlight-language-literacy Çetinkaya, F. Ç., Öksüz, H. G. ve Öztürk, M. (2018). Etkileşimli okuma ve kelime hazinesi. Uluslararası Sosyal Araştırma Dergisi, 11(60),705-715. De Temple, J. ve Snow, C.E. (2003). Learning words from books. In A. van Kleeck, S. A. Stahl, ve E. B. Bauer (Eds.), On reading books to children: Teachers and parents. (pp. 15-34). New York: Erlbaum. Dennis, G. ve Walter, E. (1995). The effects of repeated read-alouds on story comprehension as assessed through story retellings. Reading Improvement, 32, 140-153. Dickinson, D. K. (2011). Teachers’ language practices and academic outcomes of preschool children. Science, 333(6045), 964-967. Dickinson, D. K. ve Porche, M. V. (2011). Relation between language experiences in preschool classrooms and children’s kindergarten and fourth‐grade language and reading abilities. Child Development, 82(3), 870-886. Dickinson, D. K. ve Smith, M. W. (1994). Long-term effects of preschool teachers’ book readings on low-income children’s vocabulary and story comprehension. Reading Research Quarterly, 29, 104-122. Dunn, L. (1959). The Peabody picture vocabulary test. Circle Pines, MN: American Guidance Service. Dunn, L. M. ve Dunn, L. M. (1997) Norms booklet for the PPVT-III peabody picture vocabulary test. Form III A and form III B. Circle Pines, MN: American Guidence ServiceElla, N., Sofian ve Rosnija, E. (2021). Improving pupils’ vocabulary mastery by using video songs. Journal of English Program, 2(1), 39-48. Ergül, C., Dolunay Sarıca, A. ve Akoğlu, G. (2016). Etkileşimli kitap okuma: Dil ve erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesinde etkili bir yöntem. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 17(2), 193-206. Ergül, C., Akoğlu, G., Karaman, G. ve Sarıca, D.A. (2017). Anasınıfında uygulanan etkileşimli kitap okuma programının sonraki okuma becerilerine etkisi: İzleme çalışması. Kuramsal Eğitim Bilim Dergisi, 10(2), 191-219. George, D. ve Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update. Boston: Pearson. Göçer, A. (2010). Türkçe eğitiminde öğrencilerin söz varlığını geliştirme etkinlikleri ve sözlük kullanımı. Journal of Turkısh Studies, 5(1), 1007-1036. Gözalan, E. ve Koçak, N. (2014). Oyun temelli dikkat eğitim programının 5-6 Yaş çocukların kelime bilgi düzeylerine etkisinin incelenmesi. KMÜ Sosyal ve Ekonomı̇k Araştırmalar Dergı̇si, 16(Özel Sayı II): 115-121. Gözüoğlu, S. G. (2023). Okul öncesi dönemde öykü temelli etkinliklerin erken okuryazarlık becerilerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya. Hart, B. ve Risley, T. (1995). Meaningful differences in the everyday experience of young children. Baltimore, MD: Paul H. Brooks. Karakuş, İ. (2000). Türkçe Türk dili ve edebiyatı öğretimi. Ankara: Sistem Ofset Yayınları. Keklik, S. (2010). Türkçede 0-6 yaş çocuklarına öğretilmesi gereken, en sık kullanılan 1200 kelime. Türkçe Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3, 1-28. Keklik, S. (2011). Türkçede on bir yaşına kadar çocuklara öğretilmesi gereken, birleşim gücü yüksek ilk bin kelime. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2(4), 80-95. Kurudayıoğlu, M. (2018). Kelime hazinesinin zihinsel boyutu. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(1), 1-16. Leland, C., Lewison, M. ve Harste, J.C. (2013). Teaching children's literature: It's critical! New York, NY: Taylor-Francis. Massaro, D. W. (2015). Two different communication genres and implications for vocabulary development and learning to read. Journal of Literacy Research, 47(4), 505-527. MEB (2023). Dilimizin zenginlikleri projesi tanıtım programı “sözlük özgürlüktür”. https://www.meb.gov.tr/meb-egitimin-tum-kademelerinde-dilimizin-zenginlikleri-projesini-baslatti/haber/31417/tr MEB (2024). Okul öncesi eğitim programı. Ankara: MEB Yayınları. MEB (2022). 365 gün öykü serisi. Ankara: MEB Yayınları. Montag, J. L., Jones, M. N. ve Smith, L. B. (2015). The words children hear: Picture books and the statistics for language learning. Psychological Science, 26(9), 1489-1496. Morrow, L. M. (1997). Literacy development in the early years. Boston, MA: Allyn & Bacon. Özbay, M. (2001). 0-6 yaş grubu çocuklarındaki dil gelişiminin Türkçe öğretimi açısından önemi. Bilig Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, 17, 97-103. Özbay, M. ve Melanlıoğlu, D. (2008). Türkçe eğitiminde kelime hazinesinin önemi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 30-45. Özcan, Y. (2020). İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin kelime hazineleri üzerine bir araştırma (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Özekeş, M. (2013). Peabody resim kelime Testi 3 01 3 12 yaş aralığı İzmir bölgesi standardizasyonu çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 14(1), 90-107. Pektaş, D. (2022). Öykü temelli ve aile katılımlı sosyal duygusal gelişim destek programının çocukların farklılıklara saygı düzeyi ve benlik algısı üzerindeki etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Pullen, P. C. ve Justice, L. M. (2003). Enhancing phonological awareness, print awaraness, and oral language skills in preschool children. Intervention in School and Clinics, 39(2), 87-98. Roskos, K. A., Tabors, P. O. ve Lenhart, L. A. (2009). Oral language and early literacy in preschool: Talking, reading, and writing. Newark: International Reading Association. Rowe, M. L., Raudenbush, S. W. ve Goldin-Meadow, S. (2012). The pace of vocabulary growth helps predict later vocabulary skill. Child Development, 83, 2, 508-525. Sénéchal, M. (1997). The differential effect of storybook reading on preschoolers’ acquisition of expressive and receptive vocabulary. Journal of Child Language, 24(1), 123-138. Snow, C. E., Burns, M. S. ve Griffin, P. (Eds.) (1998). Preventing reading difficulties in young children. National Academies Press. Snow, C. (2002). Reading for understanding: Toward an R&D Program in reading comprehension. Santa Monica, CA: RAND Corporation. Sözkesen, A. ve Öztürk Samur, A. (2017). 60-72 aylık çocukların değer eğitiminde öykü temelli yaratıcı drama yönteminin etkisi. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 36(2), 105-117. Taurina, A. ve Vigule, D. (2016). Perfection of pre-school child’s speech of dialogue and vocabulary during the process of getting acquainted wıth book illustration. Society. Integration. Education. Proceedings of the International Scientific Conference, 2, 459-468. Tosun, D. (2023). Öykü temelli hazırlanan bütünleştirilmiş sosyal-duygusal eğitim programının okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerileri ve prososyal davranışlarına etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya. Trivette, C.M., Simkus, A. Dunst, C.J. ve Hamby, D. W. (2012). Repeated book reading and preschoolers’ early literacy development. CELLreviews, 5(5), 1-13. http://www.earlyliteracylearning.org/cellreviews/cellreviews_v5_n5.pdf Türkben, T. ve Karaca, H. (2022). Öykü temelli öğrenme yaklaşımı odaklı yaratıcı yazma etkinlikleriyle öğrencilerin öyküleyici metin yazma becerilerinin geliştirilmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 10(2), 214-235. Uluçay, M. (2021). Okul öncesi çocuklarının kelime hazinesi ile derlem temelli sıklık listelerinin karşılaştırılması. Sakarya Anadili Eğitim Dergisi, 9(4), 1443-1468. Whitehurst, G. J., Falco, F. L., Lonigan, C. J., Fischel, J. E., DeBaryshe, B. D., Valdez-Menchaca, M. C. ve Caulfield, M. (1988). Accelerating language development through picture book reading. Developmental Psychology, 24(4), 552. Yazıcı, E., Bolay Belen, H., Yaman Baydar, İ., Okutan, N. Ş. ve Aksu, G., (2019). Öykü temelli etkinliklerin çocukların yaratıclık becerilerine etkisi. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 9(2), 226-249. Yıldırım, G. (2020). Kelime öğrenme sürecini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Uluslararası Dil, Eğitim ve Sosyal Bilimlerde Güncel Yaklaşımlar Dergisi, 2(1), 215-231. Yurtsever, M. (2002). Beş-altı yaş çocukların kelime dağarcığı gelişimine ana dil eğitim programının etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.