lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1569890 Turkish Education Türkçe Eğitimi Investigation of Writing Anxiety and Attitudes among 4th-Graders in Primary School İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Yazma Kaygısı ve Yazmaya Yönelik Tutumlarının İncelenmesi https://orcid.org/0000-0002-1559-5241 Kakuş Sezgin Milli Eğitim Bakanlığı https://orcid.org/0000-0001-5926-3380 Kasa Ayten Başak İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ 01 29 2025 13 1 66 87 10 18 2024 01 04 2025 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

This study aims to examine the writing anxiety and attitudes towards writing among fourth-graders in primary school in relation to factors such as gender, parental education level, and monthly book reading frequency. Additionally, it seeks to identify the causes of high writing anxiety among students. An explanatory sequential design within the mixed methods approach was utilized. Quantitative data were collected using the “Writing Attitude Scale” and the “Writing Anxiety Scale for Primary School Students,” while qualitative data were obtained through a semi-structured interview form. Quantitative data were analyzed using one-way ANOVA, t-tests, and Pearson correlation analysis, while qualitative data were evaluated through content analysis. The sample consisted of 753 fourth-grade students from the central district of Nevşehir, and interviews were conducted with 21 students with high anxiety levels. The study results indicated that writing anxiety was generally low and varied according to parental education level and book reading frequency. Female students demonstrated more positive attitudes toward writing compared to males, and no relationship was found between writing attitudes and anxiety. Students reported experiencing positive feelings during the writing process but also noted anxiety caused by various factors.

Bu çalışmanın amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin yazma kaygısı ve yazmaya yönelik tutumlarını cinsiyet, ebeveyn eğitim durumu ve aylık kitap okuma sıklığı gibi faktörler açısından incelemektir. Ayrıca, yüksek yazma kaygısı yaşayan öğrencilerin kaygı nedenlerini belirlemek hedeflenmiştir. Karma yöntemin açıklayıcı ardışık deseni kullanılmıştır. Nicel veriler, “Yazmaya Yönelik Tutum Ölçeği” ve “İlkokul Öğrencilerine Yönelik Yazma Kaygısı Ölçeği” ile nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Nicel veriler tek yönlü ANOVA, t-testi ve Pearson korelasyon analizi ile; nitel veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, Nevşehir Merkez ilçesindeki 753 4. sınıf öğrencisinden oluşmakta olup, 21 yüksek kaygı düzeyli öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonucunda, yazma kaygısının düşük olduğunu ve ebeveyn eğitim durumu ile kitap okuma sıklığına göre farklılık gösterdiği ortaya konulmuştur. Kız öğrencilerin yazma tutumları erkeklerden daha olumlu olup, yazma tutumları ile yazma kaygıları arasında ilişki bulunamamıştır. Öğrenciler, yazma sürecinde olumlu duygular yaşadıklarını ancak çeşitli faktörlerden kaynaklı kaygılar yaşadıklarını belirtmişlerdir.

 Yazma Becerisi yazma kaygısı yazmaya yönelik tutum Writing Skills writing anxiety writing attitude Arslan, A. (2018). Ortaokul öğrencilerinin yazma kaygıları ve akademik öz-yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1286-1312. Arslan, M. ve Kılıç, E. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazma becerisinin gelişiminde karşılaşılan sorunlar: Bosna Hersek örneği. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 169-182 Aşılıoğlu, B. ve Özkan, E. (2013). Ortaokul öğrencilerinin yazma kaygılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi: Diyarbakır örneği. International Journal of Social Science, 6(6), 83-111. Atalay, D. T. (2020). Yazma becerisinin temel kavramları. B. Bağcı Ayrancı ve A. Başkan (Ed.), Kuram ve uygulamada yazma eğitimi içinde (ss. 15-42). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Ateş, A. ve Akaydın, Ş. (2015). Ortaokul öğrencilerinin yazma kaygılarının incelenmesi: Malatya ili örneği. Journal of Language and Literature, 15, 24- 38. Aydın, F. (2022). Öğretmen adaylarının yazmaya yönelik tutum ve kaygılarının farklı değişkenler açısından belirlenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzincan. Bayat, K. B. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akran değerlendirmesinin öğrencilerin yazma kaygısına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Nevşehir. Berk, R. R. ve Ünal, E. (2017). Comparison of writing anxiety and writing dispositions of sixth, seventh and eighth grade students. International Journal of Instruction, 10(1), 237-254. Bozgün, K. (2022). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin yazma kaygıları üzerine bir araştırma. Temel Eğitim Dergisi, 16, 6-15. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Creswell, J.W. (2021). Karma yöntem araştırmalarına giriş. (M. Sözbilir, Çev.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Çınar, M. ve Katrancı, M. (2024). Öğrenme amaçlı yazma etkinliklerinin ilkokul öğrencilerinin yazma becerisine, yazma tutumuna ve yazma kaygısına etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 188-207. Deniz, H. ve Demir, S. (2019). Yazma eğilimi ölçeğinin geliştirilmesi güvenirlik ve geçerlik çalışması. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 8(2), 1034-1051. Demir, S. (2016). Türkçe öğretmen adaylarının yazma kaygısı düzeyleri ve nedenleri: bir karma yöntemli yaklaşım (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Van. Deniz, H. (2018). Öğrencilerin yazma kaygılarının yazma eğilimleriyle ilişkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ. Erdoğan, Ö. (2012). Süreç temelli yaratıcı yazma uygulamalarının yazılı anlatım becerisine ve yazmaya ilişkin tutuma etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. Eskimen, D. (2019). Lise öğrencilerinin yazmaya yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. International Journal of Language Academy, 7(27), 252-260. Göçer, A. (2014). Türkçe öğretmeni adaylarına göre yazma becerisinin edinimi ve gelişiminde etkili olan unsurlar/the factors effective ın the acquisition and development of writing skills according to turkish students teachers. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(24), 1-14. Güneş, F. (2021). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Güney, N. (2016). Öğretmenlerin yazma eğitimine yönelik düşünceleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(2), 970-985. Güneyli, A. (2016). Kıbrıslı Türk öğrencilerin yazma kaygısı düzeylerinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 41(183), 163- 180. Hess, M. ve Wheldall, K. (1999). Strategies for improving the written expression of primary children with poor writing skills: A sociocognitive perspective. Australian Journal of Learning Difficulties, 4(4), 14-20. İnceoğlu, M. (2011). Tutum, algı, iletişim. Ankara: Siyasal Kitapevi. İşeri, K. ve Ünal, E. (2012). Türkçe öğretmen adaylarının yazma kaygı durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Mersin Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 67-76. Kalaycı, D. ve Erdoğan, T. (2017). Sınıf ve Türkçe öğretmeni adaylarının yazma kaygılarının incelenmesi. Electronic Journal of Social Sciences, 16(64), 1480-1495. Karaçay, B. (2021). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin yazma kaygılarının incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Bilimler Enstitüsü, Muğla. Karakaya, İ. ve Ülper, H. (2011). Yazma kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi ve yazma kaygısının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(2), 691-707. Karatay, H. (2023). Süreç ve tür temelli yazma eğitimi. H. Karatay (Ed.), Süreç ve tür temelli yazma eğitimi içinde (ss. 1-12). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Katrancı, M. ve Temel, S. (2018). İlkokul öğrencilerine yönelik yazma kaygısı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 5(24), 1544-1555. Knudson, R. E. (1995). Writing experiences, attitudes, and achievement of first to sixth graders. The Journal of Educational Research, 89(2), 90-97. Korkmaz, G. (2015). Yaratıcı yazma yönteminin 6. sınıf öğrencilerinin yazma öz yeterlik algılarına, yazmaya ilişkin tutumlarına ve yazma becerisi akademik başarılarına etkisi (Yayınlanmamış yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep. Kuşdemir, Y., Şahin, D. ve Bulut, P. (2016). Sınıf öğretmeni adaylarının yazma kaygılarının incelenmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, (7), 100-109. Kuşdemir, Y. (2018). Yazma güçlüğü. H. Akyol ve M. Yıldız (Ed)., Kuramdan uygulamaya yazma öğretimi içinde (ss. 244-282). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Lincoln, Y. S. ve Guba, E. G. (1986). But is it rigorous? Trustworthiness and authenticity in naturalistic evaluation. New Directions For Evaluation, (30), 73-84. Maden, S. (2021). Yazma kaygısı. M. N. Karadaş (Ed.)., Yazma eğitimi içinde (ss. 343-364). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (2021). Genişletilmiş bir kaynak kitap: nitel veri analizi. (S. A. Altun ve A. Ersoy, Çev.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Özber, M. (2019). Yaratıcı drama yöntemleriyle oluşturulmuş yazma çalışmalarının öğrencilerin yazma kaygısı, yazmaya yönelik tutumu ve yazma öz yeterliğine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uşak. Özbilen, U. (2023). Sokratik sorgulamaya dayalı eleştirel okuma etkinliklerinin ileri okuma farkındalığına etkisi ve yazma becerisi ile ilişkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya. Özsoy, Y. (2015). Özel yetenekli (üstün zekâlı ve yetenekli) ortaokul öğrencilerinde yazma kaygısı. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya. Pesen, Ş. (2024). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin sahip oldukları kelime hazineleri, konuşma kaygıları ve yazma kaygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimler Enstitüsü, Gaziantep. Reeves, L. L. (1997). Minimizing writing apprehension in the learner-centered classroom. The English Journal, 86(6), 38-45. Şahin, N. (2022). İlkokul öğrencilerinin okuma ve yazmaya yönelik tutumlarının ev okuryazarlık ortamı bağlamında değerlendirilmesi: Bir karma yöntem araştırması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa. Tavşanlı, Ö. F., Bilgin, A. ve Yıldırım, K. (2019). Yazmaya ilişkin tutum ölçeğinin Türkçe uyarlama çalışmaları. Journal of Language Education and Research, 5(2), 267-282. Teksan, K. (2012). Analysis of writing anxiety of secondary school students according to several variables. Educational Research and Reviews, 7(22), 487. Temel, S. (2018). İlkokul öğrencilerinin yazılı anlatım becerileri, yazmaya yönelik tutumları ve yazma kaygıları arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale. Temel, S. ve Katrancı, M. (2019). İlkokul öğrencilerinin yazılı anlatım becerileri, yazmaya yönelik tutumları ve yazma kaygıları arasındaki ilişki. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(17), 322-356. Topuzkanamış, E. (2014). Yazma stratejileri öğretiminin Türkçe öğretmenliği birinci sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım başarısı ve yazma kaygısına etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Türkben, T. (2021). Ortaokul öğrencilerinin yazma becerileri, yazmaya yönelik tutumları ve yazma motivasyonları arasındaki ilişki. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 900-922. Türkyılmaz, M. B. (2021). Etkinlik temelli yaratıcı yazma çalışmalarının yedinci sınıf öğrencilerinin öykü yazma becerileri, yazma tutumları, öz düzenleme stratejileri ve motivasyonel inançlarına etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay. Yaldız, İ. (2021). İlkokul öğrencilerinin yazma tutumu ile hikâye yazma becerilerinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Kırıkkale. Yemenici, H. (2019). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin yazma kaygıları üzerine bir araştırma. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar. Yıldırım, M. (2022). Tartışmaya dayalı yazmanın ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin yazar kimlikleri üzerindeki yansımalarının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul. Yıldız, M. ve Ceyhan, S. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma ve yazma kaygılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Turkish StudiesInternational Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(2), 1301-1316. Yılmaz, N. (2019). Ortaokul öğrencilerinin yazma kaygısı düzeyleri ve nedenlerinin belirlenmesi (Elazığ örneği) (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Malatya. Zorbaz, K. ve Kayatürk, N. (2015). Ortaokul öğrencilerinin yazmaya yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 11(4), 1415-1435.