lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1588643 Turkish Education Türkçe Eğitimi Comparison of the 2019 and 2024 Turkish Language Curricula for First-Grade in Primary School 2019 ve 2024 İlkokul 1. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programlarının Karşılaştırılması https://orcid.org/0000-0002-1323-6026 Gürbüz Burak TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BALIKESİR https://orcid.org/0000-0001-7581-3821 Duran Erol UŞAK ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ 01 29 2025 13 1 235 248 11 20 2024 01 09 2025 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

This study aims to comparatively examine the 2019 and 2024 Turkish Language Curricula for 1st Grade in Primary Schools (TLC). The study employs document analysis, a qualitative research method, and the data were analyzed using content analysis. It was found that the 2019 TLC was based on cognitive development and the constructivist learning approach, while the 2024 TLC adopted a multidimensional development model within the framework of the "Century of Türkiye Education Model." A significant increase in the number of learning outcomes was observed in the 2024 TLC, with a particular focus on speaking skills. Moreover, emphasis was placed on the importance of socio-emotional development during the initial literacy process, and changes were made to technical details such as letter groups and notebook formats. The 2024 TLC provided guidance to teachers by offering sample assessment and evaluation tools.

Bu çalışmada, 2019 ve 2024 ilkokul 1. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programlarının (TDÖP) temel yaklaşımları, içerik yapıları, ilk okuma-yazma yöntemleri ve ölçme-değerlendirme yaklaşımlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Bulguların analizinde nitel içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre 2019 TDÖP’nin bilişsel gelişim ve yapılandırmacı temele dayalı olduğu görülürken, 2024 TDÖP’de "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli" çerçevesinde daha çok yönlü bir gelişim modeli benimsenmiştir. İçerik bakımından kazanım sayılarında büyük bir artış bulunmuş ve konuşma becerisinin kazanım oranı büyük ölçüde artırılmıştır. Ayrıca, 2024 öğretim programında ilk okuma ve yazmaya geçişte sosyal-duygusal gelişime daha fazla vurgu yapılmıştır. Öğretim programları arasında harf gruplarında, okuma yazmaya geçiş uygulamalarında, defter biçimlerinde değişiklikler bulunmaktadır. Bunların yanında 2024 TDÖP’de örnek ölçme-değerlendirme araçları ile öğretmenlere rehberlik sağlanmıştır.

 Öğretim programı Türkçe dersi ilkokul Curricula Turkish language course primary school Aktaş, E. (2021). Akıcı okuma becerisi bakımından Türkçe dersi öğretim programı ve ders kitapları üzerine eleştirel bir analiz. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(2), 1140-1165. https://doi.org/10.15869/itobiad.863265 Akyol, H. ve Kuralbayeva, A. (2021). Kazakistan ve Türkiye’deki 1. sınıf ana dil öğretim ders kitaplarının karşılaştırılması. Bilig, (97), 109-136. Ataş, U. A. ve Yıldırım, K. (2020). İlkokul birinci sınıf ilk okuma yazma kitabının öğretmen görüşleri bağlamında incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1245-1268. Ateş, M. ve Aşçı, A. U. (2023). Türkçe ders kitaplarında yer alan derse hazırlık bölümlerinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11(3), 678-706. Aydıner, N. (2011). Öğretim ile ilgili temel kavramlar. S. Güven (Ed.), Öğretim ilke ve yöntemleri içinde (s. 9-73). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Başar, M., Doğan, M. C. ve Şener, N. Ü. (2020). Okul öncesi dönemde kalem tutma etkinliklerinin ilk okuma yazma sürecine etkisi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 44-62. Bengtsson, M. (2016). How to plan and perform a qualitative study using content analysis. Nursing Plusopen, 2, 8-14. Bilen, M. (2006). Plandan uygulamaya öğretim. Ankara: Anı Yayıncılık. Bowen, G. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9, 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027 Bozgün, K. (2021). İlkokul öğrencilerinin okuma-yazma motivasyonunda sosyal-duygusal gelişim, azim ve okulda öznel iyi oluşun rolü [Doktora tezi]. Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Amasya. Çalık, M. ve Sözbilir, M. (2014). Parameters of content analysis. Education and Science, 39(174), 33-38. Dam, H. (2008). Öğrencinin okul başarısında aile faktörü. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 14(7), 75-99. Bağcı Dağdeviren, Ş. ve Küçüktepe, C. (2022). İlkokul Türkçe ders kitaplarındaki serbest okuma metinlerinin okunabilirlik düzeylerinin farklı yaklaşımlara göre hesaplanması ve sonuçların karşılaştırılması. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi (ÇEDAR), 5(2), 17-34. Duran, E. (2013). İlkokula 60. Ayında başlayan öğrencilerin yazı beceri gelişimlerinin incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(2), 1075-1085. Erbasan, Ö. ve Erbasan, Ü. (2020). Sınıf öğretmenlerinin ilk okuma yazma öğretimi sürecinde karşılaştığı sorunlar. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(1), 113-125. Erstad, O. ve Voogt, J. (2018). The twenty-first century curriculum: Issues and challenges. Springer International Handbooks of Education, 19-36. Esemen, A. ve Sadioğlu, Ö. (2021). İlkokul Türkçe Ders Kitaplarının Eleştirel Okuma Becerisi Açısından İncelenmesi. Türk Kütüphaneciliği, 35(3), 436-460. https://doi.org/10.24146/tk.937561 Holliday, A. (2015). Qualitative research and analysis. In B. Paltridgeand and A. Phakiti (Eds.), Research methods in applied linguistics: A practical resource (pp. 49–62). London: Bloomsbury Press. Kalaycı, N. ve Yıldırım, N. (2020). Türkçe dersi öğretim programlarının karşılaştırmalı analizi ve değerlendirilmesi (2009-2017-2019). Trakya Eğitim Dergisi, 10(1), 238-262. Karakoç, E., ve Avcı, İ. B. (2015). İlköğretim öğrencilerinin sosyal medya kullanım alışkanlıkları üzerine bir araştırma: Elazığ örneği. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 37(1), 437-455. Karatay, H., ve Dilekçi, A. (2019). Türkçe öğretmenlerinin dil becerilerini ölçme ve değerlendirme yeterlikleri. Milli Eğitim Dergisi, 48(1), 685-716. Kaya, M. ve Aydın, E. (2024). 2019 Türkçe dersi öğretim programı ile 2024 Türkçe dersi öğretim programı’nın karşılaştırılması. Harran Maarif Dergisi, 9(1), 108-146. https://doi.org/10.22596/hej.1482003 Kayman, F. ve Elkatmış, V. (2024). 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı ile 2024 İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programının Karşılaştırılması. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (15), 61-87. Kocayiğit, A. ve Aykaç, N. (2019). İlkokul Türkçe öğretim programının eğitim programı ögeleri açısından değerlendirilmesi (1923-2017). Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(44), 251-279. MEB (2019). Türkçe dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Erişim adresi: https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=663 MEB (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ilkokul Türkçe dersi öğretim programı. Erişim adresi: https://mufredat.meb.gov.tr/ MEB (2024b). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları ortak metni. Erişim adresi: https://mufredat.meb.gov.tr/ MEB (2024c). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Müfredatla beceri temelli, sadeleştirilmiş ve derinlemesine öğrenme yaklaşımı. Erişim adresi: https://www.meb.gov.tr/turkiye-yuzyili-maarif-modeli-mufredatla-beceri-temelli-sadelestirilmis-ve-derinlemesine-ogrenme-yaklasimi/haber/33493/tr MEB (2024d). Tebliğler dergisi – Sayı 2799. Erişim adresi: https://dhgm.meb.gov.tr/tebligler-dergisi/2024/2799_Haziran_2024.pdf Melanlıoğlu, D. (2010). Kültür aktarımı açısından Türkçe öğretim programları. Eğitim ve Bilim, 33(150), 64-73. Memiş, M. ve Kalyoncu, M. R. (2024). 2024 Türkçe Öğretim Programı ile 2019 Türkçe Öğretim Programı’nın karşılaştırmalı incelenmesi. International Journal of Language Academy, 12(2), 176-199. Narin, A. (2022). İlkokul Türkçe ders kitaplarındaki şiirlerin çocuğa görelik açısından incelenmesi. Journal of Sustainable Education Studies, (Özel Sayı), 133-144. Oryaşın, U. (2021). Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin yenilenen Bloom sınıflandırmasına göre incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(3), 820-832. https://doi.org/10.16916/aded.888116 Peksöz, M. (2025). 2024 ilkokul Türkçe dersi öğretim programı (1- 4. sınıflar) ile 2019 Türkçe dersi öğretim programı’nın (1- 8. sınıflar) karşılaştırmalı incelemesi. Temel Eğitim Dergisi, 7(27), 18-33. https://doi.org/10.52105/temelegitim.1538201 Pinar, W. F. (2019). What is curriculum theory?. Oxfordshire: Routledge. Polit, D. ve Beck, C. (2012). Essentials of nursing research. Ethics, 23(2), 145-160. Sulak, S. E., ve Çapanoğlu, A. Ş. (2021). İlkokul Türkçe ders kitaplarının sınıf öğretmenlerinin görüşlerine dayalı olarak bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(3), 830-849. https://doi.org/10.31592/aeusbed.979263 Tarakcı, Ç. ve Kayadibi, N. (2023). Metin türleri açısından ortaokul Türkçe ders kitapları. Journal of Education and New Approaches, 6(1), 150-166. Ulutaş, B. (2015). Doküman analizi. F. N. Seggie ve Y. Bayyurt (Ed.). Nitel araştırma: Yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları içinde (s. 279-297). Anı Yayıncılık Voogt, J. ve Roblin, N. P. (2012). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies, 44(3), 299-321. Yurdakal, İ. H. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: 2024 ilkokul Türkçe dersi öğretim programı’nın (1, 2, 3 ve 4. sınıflar) incelenmesi. Temel Eğitim Dergisi (Journal of Primary Education), 24, 76-88.