lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.16026 Türkçe Öğretmeni Adaylarının Görsel Okuryazarlıkları Üzerine Bir Araştırma Şahin Çavuş Kurudayıoğlu Mehmet Çelik Gamze 03 01 2013 1 1 129 143 06 28 2014 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

The aim of this research is to determine and analyze the visual literacy of pre-service Turkish teachers according to some variables. The study was carried out with 3rd and 4th grade students attending the Department of Turkish Language Teaching at Çanakkale Onsekiz Mart University in the Fall Semester of 2012-2013 academic year. The research is descriptive in nature and the data was collected via questionnaire by using survey method. The data on whether there’s a significant in gender difference and education on visual literacy on sub-dimensions of visual literacy were analyzed by T-test. Moreover whether there is a significant difference in subdimensions of visual literacy and the schools where pre-service Turkish Language teachers graduated from the frequency of their participation in activities related to visual arts and whether or not they watch advertisements on TV were analyzed by variance analysis ANOVA- F Test. The results of the study demonstrated that there is no visual literacy cerated to their gender. On the other hand, while there is a signifant difference in the frequency of their participation in visual arts, their visual literacies levels; there’s no significant difference their education in visual literacy and in their watching advertisements on TV and their visual literacies.

Bu araştırmanın amacı; Türkçe öğretmeni adaylarının görsel okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi ve bazı değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Türkçe Öğretmenliği bölümü 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma betimsel niteliktedir ve tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Verilerin analizinde cinsiyet ve görsel okuryazarlıkla ilgili eğitim alıp almamaya göre, görsel okuryazarlığa yönelik alt boyutlarda farklılık olup olmadığına ilişkin bulgular t testi ile belirlenmiştir. Türkçe Öğretmeni adaylarının görsel okuryazarlığa yönelik alt boyutlar ile mezun oldukları okullar, görsel sanatlarla ilgili etkinliklere katılma sıklıkları ve televizyondaki reklamları izleme durumları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı ANOVA F testi ile belirlenmiştir. Ayrıca, cinsiyete göre görsel okuryazarlığa yönelik alt boyutlarda anlamlı bir farklılık yoktur. Katılımcıların görsel sanatlarla ilgili etkinliklere katılma sıklıkları ile görsel okuryazarlık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki varken, görsel okuryazarlıkla ilgili aldıkları eğitim ve televizyondaki reklamları izleme durumlarıyla anlamlı bir ilişki yoktur.

 Görsel okuryazarlık Türkçe öğretmeni adayları görsel öğrenme Türkçe eğitimi. Visual Literacy Pre-service Turkish Teachers Visual Learning Turkish education. Akçam, H. K. (2006). Görsel okumanın ilköğretim 5. sınıf bilgi verici metinlerde anlam kurmaya etkisi: Ankara Gazi Üniversitesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Apaydın,H. (2005). Aşık Veysel Şatıroğlu’nda dini tecrübe. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi V, (3), 179- 191. Balun,H. (2008). İlköğretim I. kademede uygulanan görsel okuma ve görsel sunu öğrenme alanının Türkçe öğretiminde kazanımlara ulaşmadaki etkililiği (Bingöl-Elazığ-Diyarbakır örneği): Fırat Üniversitesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bamford, A. (2003). The visual literacy white paper. UK: Adobe systems incorporated. İnternet’ten 14 Ocak 2013’te http://wwwimages.adobe.com/www.adobe.com/content/dam/Adobe/en/education/pdfs/ visual-literacy-wp.pdf adresinden alınmıştır. Batur,Z. (2010). Ana dili öğretiminde gösterde biliminin yeri: Ana dili ders kitaplarındaki sözel metinlerle görsel metinleri bütünselliğinin analizi. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 5(4), 174-200. Brill, M. J., Kim,D.,Branch, R. M.(2007). Visual literacy defined-the results of delphi study:Can IVLA (operationally) define visual literacy?. Journal of Visual Literacy, 27(1), 47-60. Debes,J. (1969). “What is ‘visual literacy?’”. International Visual Literacy Association.İnternet’ten 20 Aralık 2012‘de http://www.ivla.org/org_what_vis_lit.htm adresinden alınmıştır. Durando, J. (2008). Home literacy experiences of children with visual impairments and multiple disabilities. Unıversity of Northern Colorado, ProQuest Dissertations and Theses. İpek, İ. (2003). Bilgisayar, görsel tasarım ve görsel öğrenme stratejileri. The Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 2(9), 68-76. İşler,A. Ş. (2002). Günümüzde görsel okuryazarlık ve görsel okuryazarlık eğitimi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,15 (1), 153-161. Karasar,N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. Kaya,M. F. (2011). Öğrencilerde görsel okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesine yönelik coğrafya öğretmenlerinin görüş ve uygulamaları.Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 6(2), 631-644. Kıran, Işık (2008). İlköğretim 5. sınıf öğretmen ve öğrencilerinin görsel okuryazarlık üzerine bir araştırma: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kiper,A., Arslan,S., Kıyıcı,M., Akgün,Ö. E. (2012). Visual literacy scale: The study of validity and raliability. The Online Journal of New Horizons in Education, 2(2), 73-83. İnternet’ten 14 Ocak 2013’te http://www.tojned.net/pdf/v02i02/v2i2-05.pdf adresinden alınmıştır. Kurudayıoğlu,M. , Tüzel S. (2010).21.Yüzyıl okuryazarlık türleri,değişen metin algısı ve Türkçe eğitimi, TÜBAR XXVIII, 283-298. Manguel, A. (2004), Okumanın tarihi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Riesland,E. (2005). Visual literacy and the classroom, new horizons for learning. İnternet’ten 16 Ocak 2013’te http://www.newhorizons.org adresinden alınmıştır. Robertson, M.S.M. (2007). Teaching visual literacy in the secondary english/language arts classroom: An exploration of teachers’ attitudes, understanding and application. İnternet’ten 3 Ocak 2013’te krex.kstate.edu/dspace/handle/2097/269-14k adresinden alınmıştır. Sanalan, V.A.,Sülün, A. ve Çoban, T.A. (2007). Görsel okuryazarlık. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 33-47. Sims, E., O’Leary, R.,Cook, J., ve Butland, G. (2002). Visual literacy: What is it and do we need it to use learning technologies effectively?. Document from Presentation at 2002 ASCILITE Conference. Stokes,S. (2002). Visual literacy in teaching and learning: A literature perspective.Electronic Journal for the Integration of Technology in Education, 1(1), 10-19. İnternet’ten 3 Ocak 2013’de http://ejite.isu.edu/Volume1No1/pdfs/stokes.pdf adresinden alınmıştır. Şahin,Ç., Kıran I.(2011). İlköğretim 5. Sınıf öğretmen ve öğrencilerinin görsel okuryazarlıkları üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 363-381. Zeren, G., Arslan R. (2009), Bir eğitim süreci olarak görsel okuryazarlık, TSA, 13(3), 43-52.