lisans

Ana Dili Eğitimi Dergisi

2147-6020

Mehmet KURUDAYIOĞLU

10.16916/aded.81304

0-6 Yaş Arasındaki Çocuklara Sözcük Öğretimi İle İlgili Çalışmaların İncelenmesi

Keskin

Funda

Ömeroğlu

Engin

Okur

Alparslan

01 28 2015

3 1 80 95 01 28 2015

2013

Journal of Mother Tongue Education

The children’s learning how to use language is essential part of children’s development. It is

Çocuğun dili kullanmayı öğrenmesi, çocuk gelişiminin en önemli göstergelerindendir. Bu gelişimindoğum öncesinden başladığı düşünülerek çocuğun, dil ile ilgili becerileri bu andan itibarenöğrendiği kabul edilmektedir. Çocuğun biyolojik kapasitesiyle birlikte çevrenin ve eğitimin dilgelişimi üzerinde etkisi büyüktür. Bu nedenle çocuğun ana dilini kazanırken geçirdiği aşamalardaeğitimin destekleyici rolünden yararlanılmalıdır. Bu doğrultuda ilköğretime başlayana kadar olan 0-6 yaş döneminde yapılan dil gelişimine yönelik çalışmalar önemlidir.Tarama modelinin kullanıldığı ve doküman incelemesi yapılarak verilerin toplandığı bu araştırmanınçalışma grubunu 0-6 yaş arasındaki çocuklara sözcük öğretimiyle ilgili çalışmalar oluşturmaktadır.Çalışmada 0-6 yaş arasındaki çocuklara sözcük öğretimiyle ilgili olarak tespit edilen toplam 40çalışma üç alt başlıkta incelenmiş, kelime hazinesine yönelik 11 çalışma; uygulamanın esas olduğu19 çalışma; teorik bilgi veren 9 çalışma tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda tespit edilençalışmaların benzer ve farklı özellikleri belirlenmiş ve çalışmalarda yoğun olarak işlenen başlıklarsaptanmış ve değerlendirilmiştir.

Sözcük öğretimi sözcük edinimi dil edinimi söz varlığı

Vocabulary teaching vocabulary acquisition language acquisition word wealth

Acarlar, F. (2002). Çocuklarda dilin değerlendirilmesi: Betimleyici yaklaşım. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 35(1), 121–128.

Acarlar, F. , Ege, P. ve Turan, F. (2002). Türk çocuklarında üst dil becerilerinin gelişimi ve okuma ile ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 17(50), 63–73.

Acarlar, F. . (1991). 2,5–4 Yaşlar Arasındaki Türk Çocuklarının Dil Yapılarının İncelenmesi: Ankara. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.

Aktürk, B. (2012). Understanding the Gestural, Lexical and Grammatical Development of Turkish-Speaking Infants and Toddlers: Validity Study of the Turkish Communicative Development Inventory (TIGE): Ankara, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek lisans Tezi.

Artar, M. (1988). Ankara’da Yaşayan 9–26 Aylık Çocuklarda Aile Bilgisine Dayalı Dil Normlarının Saptanması: Ankara,Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi.

Aydoğan, Y ve Koçak, N. (2003). Okul Öncesi Çocukların Dil Gelişimlerine Etki Eden Faktörlerin İncelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 159.

BAL, S. (1988). Kütahya İl Merkezinde Anaokuluna Giden ve Gitmeyen 4–6 Yaşlar Arasındaki Çocukların Kullandıkları İfadelerin Sözdizimi Yönünden incelenmesi: Ankara, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi.

Çavuşoğlu A. (2006). Ana Dili, Edinimi, Önemi Ve Geliştirilmesi. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, s. 1, ss. 37-46.

Çelik, C. (2005). Oyun Materyallerinin Okulöncesi Eğitim Çağındaki Çocukların Kavram Gelişimi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.

Dağabakan, Ö. Ve Dağabakan F. (2007). Dil ve Çocukta Dil Gelişim Kuramları, İnternetten 20. 05. 2014’te http://ooegm. meb. gov. tr/dokuman/cocuklarda_dil_gelisimi. pdf adresinden alınmıştır.

Demir S. (2011). Okul Öncesi Dönemde Dil Gelişimi ve Sorunları. Gazi Üniversitesi Türkçe Araştırmaları Akademik Öğrenci Dergisi, 1, 39-49.

Demirezen, M. (2003). Yabanci Dil ve Anadil Öğreniminde Kritik Dönemler. TÖMER Dil Dergisi, 118, 5-15.

Denk, D. (2000). Anaokuluna Devam Eden 6 Yaş Grubundaki Çocukların Alıcı Dil Gelişim Düzeylerine Müzik Eğitiminin Etkisinin İncelenmesi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek

Dereli, E. (2003). Okul Öncesi Eğitime Devam Eden 4–6 Yaş Arasındaki Çocukların İfade Edici Dil Düzeylerinin İncelenmesi (Konya İli Örneği). Ankara: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.

Dereobalı, N. (1994). Anaokuluna Devam Eden 48 Aylık Çocukların Algısal Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Hazırlanan Programların Dil Gelişimi Yönünden İncelenmesi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.

Dönmez Baykoç, N. , Abidoğlu,, Ü, Dinçer, Ç. , Erdemir, N. , Gümüşçü Ş. (2000) Dil Gelişim Etkinlikleri, Ya-pa Yayıncılık, İstanbul.

Ekmekci, Ö. (1979). Acquisition of Turkish: A Longitudinal Study on the Early Language Development of a Turkish Child. Austin: Teksas Üniversitesi Yayımlanmamış Doktora Tezi.

Erdemir, N. (2001). 12–30 Aylar Arasındaki Türk Çocuklarının Dil Yapılarının Anlamsal Yönden İncelenmesi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi.

Erdoğan, S. , Şimşek B. H. , Erdoğan A. (2005). Ankara'nın Alt Sosyoekonomik Bölgelerinde Ana Sınıfına Devam Eden 5-6 Yaş Çocuklarının Dil Gelişim Düzeylerine Bazı Faktörlerin Etkisinin İncelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 231-246.

Erkan, P. (1990). Sosyoekonomik ve Eğitim Düzeyleri Farklı Olan Ailelerin 48–60 Aylar Arasındaki Çocukların Dil Yapılarının İncelenmesi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Y. Lisans Tezi, Tez nu:11363.

Fromkin, V. ve D. Rodman. 1978. An Introduction to Language. New York: Holt, Rinehart and Winston.

Gökmen, S. , (2007). 4;0-6;0 Yaş (48-72 Aylar) Arasındaki Çocukların Ad-Eylem Kullanımları. Dil Dergisi, 137, 18-29.

Gönen, M. , Ünüvar, P. , Bıçakçı M. , Koçyiğit S. , Yazıcı, Z. , Orçan M. , Aslan D. , Güven G. Ve Özyürek A. (2010). Okul Öncesi Eğitim Öğretmenlerinin Dil Etkinliklerini Uygulama Biçimlerinin İncelenmesi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, 19, 23-40.

Güler, T. (2004). 48–72 Aylar Arasındaki Türk Çocukların Alıcı Dil Yapılarının İncelenmesi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi.

Güleryüz, F. (1990). 48–60 Aylar Arasındaki Türk Çocuklarının Dil Yapılarının İncelenmesi. Ankara:Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Bilim Uzmanlığı Tezi.

Gürocak Ünal, S. (2007). Anasınıfına Devam Eden 60–72 Ay Çocukların Dil Gelişimi ve İnce Motor Gelişimi Açısından Değerlendirilmesi, Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek

İlhan, N. (2005) Çocukların Dil Edinimi, Dil Gelişimi ve Dile Katkıları. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13, 155-160.

Karasar, N. (2010). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayınevi.

Keklik, S. (2009). On Bir Yaşına Kadar Çocukta Dil Edinimi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi.

Keklik. S. (2011). Türkçede On Bir Yaşına Kadar Çocuklara Öğretilmesi Gereken, Birleşim Gücü Yüksek ilk Bin Kelime. ODÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 4,80-95.

MEB (2013). Okulöncesi Eğitim Programı ve Kılavuzu, Ankara: Devlet Kitapları Müdürlüğü Basım Evi.

Öztürk, H. (1995). Okulöncesi Eğitim Kurumlarına Giden ve Gitmeyen İlkokul Birinci Sınıf Öğrencilerinin Alıcı ve İfade Edici Dil Düzeyleri, Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.

Savaş, M. ve Turan, M. (2011). Okulöncesi Altı Yaş Grubu Öğrencilerin Sahip Oldukları Kelime Servetinin İncelenmesi. New World Science Academy (NWWSA), 6.

Seçilmiş, S. (1996). Anaokuluna Giden ve Gitmeyen Erken Çocukluk Dönemindeki Çocukların Dil Gelişimi ile ilgili Becerilerinin İncelenmesi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Temel, F. (1999). 0–6 Yaş Çocuklarında Dilin Kazanılması. Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi: Ankara. 572, 715– 721.

Tura Sansa, S, (1983). Dilbilimin Dil Öğretimindeki Yeri. Türk Dili, Dil Öğretimi Özel Sayısı: Ankara Türk Dil Kurumu Yayınları. 379– 380. sy. , 8–17. ss.

Yayla, Ş. (2003). Alt Sosyo-ekonomik Düzeydeki Ailelerden Gelen 60–72 Aylar Arasındaki Çocuklara Uygulanan Dil Eğitim Programının Çocukların Dil Gelişimine Etkisinin İncelenmesi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Yıldırım Doğru S. S, Bek H. , Konuk Er R, Demiray P. (2010). Engelli ve Normal Gelişim Gösteren Okul Öncesi Çocukların Sözcük Dağarcığı Düzeylerinin Belirlenmesi, Tübav Bilim Dergisi, 4,335-341.

Yurtsever, M. (2002). Beş-Altı Yaş Çocukların Kelime Dağarcığı Gelişimine Ana Dil Eğitim Programının Etkisi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Yüksel, E. (2003). Eskişehir'de yaşayan 30–47 Aylar Arasındaki Çocukların Alıcı Dil Becerilerinin İncelenmesi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.

Zembat, R. ve Yurtsever, M., (2002). “Beş-altı Yaş Çocuklarının Kelime Dağarcığı Gelişimine Ana Dil Eğitim Programının Etkisi”. Erken Çocukluk Gelişimi Eğitimi Sempozyum Bildiriler. KÖK