lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.1620672 Turkish Education Türkçe Eğitimi Teaching Proverbs and Idioms to 7th Grade Students with Plickers Plickers ile 7. Sınıf Öğrencilerine Atasözü ve Deyim Öğretimi https://orcid.org/0009-0002-5535-0369 Özçelik Burhan Millî Eğitim Bakanlığı https://orcid.org/0000-0001-8579-5567 Özçakmak Hüseyin Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi 04 30 2025 13 2 391 410 01 15 2025 03 28 2025 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

The aim of this research was to examine the use of the Plickers application in teaching and evaluating the proverbs and idioms in terms of various variables. The study group of the research conducted in the scanning model consisted of 17 students studying in the 7th grade of a state secondary school in the Antakya district of Hatay in the 2023-2024 academic year. The data were collected via Personal Information Form, Semi-Structured Interview Form, Proverb Achievement Test and Idiom Achievement Test and analyzed with the help of IBM SPSS 25 package program. As a result of the study, it was determined that the students were more successful in learning idioms than proverbs by using Plickers. It was determined that there was a positive and significant relationship between students’ proverbs and idioms success and the students' reading habit levels, Turkish course grad, the number of books students read in the last year. There was no significant difference between the variables of gender, the school grade the father graduated from, the school grade the mother graduated from, and the average monthly income level of the family. A large portion of the students stated that they found the teaching of proverbs and idioms better and more enjoyable with the Plickers application compared to the traditional lesson process (f=15). It was observed that almost all the students stated that Plickers could be used in other courses (f=16).

Bu araştırmanın amacı, atasözü ve deyimlerin Plickers uygulaması ile öğretilmesi ve değerlendirilmesidir. Tarama modelinde yapılan araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim ve öğretim yılında Hatay’ın Antakya ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulunun 7. sınıfında okuyan 17 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu, Atasözü Başarı Testi ve Deyim Başarı Testi ile toplanmış, IBM SPSS 25 programıyla çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin Plickers ile gerçekleştirilen deyim öğretiminde atasözlerine göre daha başarılı olduğu anlaşılmıştır. Öğrencilerin okuma alışkanlığı düzeyleri, Türkçe ders notu ve son bir yıl içinde okuduğu kitap sayısıyla atasözleri ve deyim başarılarının arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırmada cinsiyet, baba ve anne mezuniyet kademesi ile aile gelir düzeyi değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Öğrencilerin çoğu (f=15) Plickers uygulamasıyla atasözleri ve deyimlerin öğretimini, geleneksel ders anlatıma göre daha iyi ve eğlenceli bulmuştur. Öğrencilerin tamamına yakını (f=16) Plickers’ın diğer derslerde kullanılabileceği görüşünü savunmuştur.

 Atasözü öğretimi deyim öğretimi web 2.0 araçları Plickers öğrenci görüşü Proverb teaching idiom teaching web 2.0 tools Plickers student opinion Acıyan, A. A. (2008). Ortaöğretim öğrencilerinin okuma alışkanlıkları ve akademik başarı düzeyleri arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Ağca, R. K. ve Bağcı, H. (2013). Eğitimde mobil araçların kullanımına ilişkin öğrenci görüşleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(4), 295-302. http://jret.org/FileUpload/ks281142/File/32.agca.pdf Ajjan, H., and Hartshorne, R. (2008). Investigating faculty decisions to adopt web 2.0 technologies: Theory and empirical tests. The Internet and Higher Education, 11(2), 71-80. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2008.05.002 Akın, E. (2016). Ortaokul öğrencilerinin okuma alışkanlığı ve yazma tutumları ile Türkçe dersi akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, 54, 469-483. https://dergipark.org.tr/tr/pub/abuhsbd/issue/32956/366261 Aksan, D. (1999). Türkçenin gücü. Ankara: Bilgi Yayınevi. Aksoy, Ö. A. (1993). Atasözleri ve deyimler sözlüğü 1-2. Ankara: İnkılap Yayınevi. Alkan, C. (2005). Eğitim teknolojisi. Ankara: Anı Yayıncılık. Altun, M. (2004). Türk atasözleri üzerine semantik bir inceleme. Akademik Araştırmalar Dergisi, 21, 79-91. http://www.dilbilimi.net/atasozlerisentaktikinceleme.pdf Baca, E. (2022). Türkçe Dersinde etkileşimli tahta kullanımıyla desteklenen Plickers uygulamasına dayalı soru çözme yöntemi üzerine öğrenci görüşleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Baş, B. (2002). Türkçe temel dil becerilerinin öğretiminde atasözlerinin kullanımı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(12), 60-68. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11131/133131 Bogdan, R.C. and Biklen, S. K. (2007). Qualitative research for education: An introduction to theory and methods. Boston: Allyn & Bacon Press. Çavuş, N. and Uzunboylu, H. (2009). Improving critical thinking skills in mobile learning. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 1(2), 434-438. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2009.01.078 Çuhadar, C., Kuzu, A. and Akbulut, Y. (2007). Reflections of undergraduate students regarding PDA use for instructional purposes. The Journal of Selcuk University Social Sciences Institute, 18, 360-366. https://dergipark.org.tr/tr/pub/susbed/issue/61794/924248 Demirkan, Ö., Gürışık, A. and Akın, Ö. (2017). Teachers’ opinions about “Plickers” one of the online assessment tools. In I. Koleva and G. Duman (Eds.), Educational research and practice (pp. 476-486). Sofia: St. Kliment Ohridski University Press. Deniz, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin okuma alışkanlığının geliştirilmesi üzerine Türkçe öğretmenlerinin görüşleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adıyaman. Eren, M. (2020). Atabetü’l-Hakâyık’ta geçen atasözleri üzerine işlevsel kurama göre bir değerlendirme. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 3(5), 192-203. https://dergipark.org.tr/tr/pub/uhad/issue/58003/797639 Göçer, A. (2010). Türkçe öğretiminde çok uyaranlı bir öğrenme ortamı oluşturmak için seçkin edebî ürünlerden yararlanma. Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, 27, 341-369. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tubar/issue/16968/177238 Gündüver, A. ve Gökdaş, İ. (2011). İlköğretim öğrencilerinin seviye belirleme sınav başarılarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 30-47. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aduefebder/issue/33887/375223 Güney, N., Ayhan, T., Kaygana, M. ve Şahin, E. Y. (2014). Dokuzuncu sınıf öğrencilerinin okuduğu kitap sayısı ile akademik başarıları arasındaki ilişki üzerine bir değerlendirme. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 151-164. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbe/issue/23153/247330 Gürışık, A. (2018). Çevrimiçi biçimlendirmeye yönelik bir değerlendirme aracı olarak Plickers: Öğrenci ve öğretmen görüşleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Hatiboğlu, V. (1972). Türkçenin sözdizimi. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. https://scholar.google.com/scholar?cluster=7492806822352766406&hl=tr&as_sdt=0,5 Karakurt, A. (2023). Ortaokul Türkçe ders kitaplarında geçen atasözü ile deyimlerin tespit ve sınıflandırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Düzce Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Düzce. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel Yayıncılık. Karatay, H., ve Dilekçi, A. (2020). Türkçe öğretmenlerine göre öğrencilerin okuma alışkanlıkları. International Journal of Languages' Education and Teaching, 8(2), 1-24. https://doi.org/10.29228/ijlet.42865 Kayhan, G. Ç. (2009). Hakkâri/Yüksekova 75. Yıl Yatılı İlköğretim Bölge Okulu ilköğretim 7. sınıf düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin deyim, atasözü ve bilmece dağarcıklarının belirlenmesi ve bunların öğretilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. Kulak, H. ve Ayparçası, M. (2018). Sınıf Öğretmenlerinin öğretimsel stratejilere yöntemlere ve tekniklere ilişkin görüşleri: Türkçe dersine yönelik nitel bir araştırma. İmgelem Dergisi, 2(3), 27-58. https://dergipark.org.tr/tr/pub/imgelem/issue/41832/504892 Kuş, E. (2003). Nicel-nitel araştırma teknikleri. Ankara: Anı Yayıncılık. Marangoz, M. ve İzci, Ç. (2023). Doğal afetlerin ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler bağlamında girişimciler açısından değerlendirilmesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 24(52), 1-30. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sobbiad/issue/78767/1285022 Miles, M, B., and Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks, CA: Sage Publishing. Onan, B. ve Özçakmak, H. (2014). Türkçe deyimlerde dil farkındalığı ve işlevsel dil kullanımı. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2(1), 1-22. https://doi.org/10.16916/aded.35824 Önür Z. ve Kozikoğlu İ. (2020). Ortaokul öğrencilerinin eğitim teknolojisi yeterlikleri. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 10(2), 439-464. https://doi.org/10.23863/kalem.2020.163 Özçakmak, H. (2023). Türkçe öğretiminde mobil öğrenme fırsatları. H. E. Çocuk (Ed.). Türkçe öğretim teknolojileri: Vizyon, çağdaş uygulamalar ve dijital materyal tasarlama içinde (ss. 72-92). Ankara: Nobel Yayıncılık. Palaigeorgiou, G., and Grammatikopoulou, A. (2016). Benefits, barriers and prerequisites for web 2.0 learning activities in the classroom. Interactive Technology and Smart Education, 13(1), 2-18. https://doi.org/10.1108/ITSE-09-2015-0028 Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods. California: Sage Publishing. Polat, M. S. ve Sarıçam, H. (2024). 6 Şubat depreminden etkilenen bölgelerdeki öğretmenlerin karşılaştığı sorunlar: Hatay ili örneği. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 15 (1), 764-789. https://doi.org/10.54688/ayd.1412861 Püsküllüoğlu, A. (2022). İlköğretim için atasözleri ve deyimler sözlüğü. Ankara: Arkadaş Yayınları. Solmaz, E. and Çetin, E. (2017). Ask response play learn: Students views on gamification based interactive response systems. Journal of Educational and Instructional Studies in the World, 7(3), 28-40. Tabachnick, B. G. and Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th Ed). Boston: Pearson. Tatar, E. ve Soylu, Y. (2006). Okuma, anlamadaki başarının matematik başarısına etkisinin belirlenmesi üzerine bir çalışma. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(2), 503-508. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefdergi/issue/49104/626627 Tezcan Aksu, B., Akalın, Ş. H. ve Toparlı, R. (2011). Türk atasözleri sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu. Uygun Selimler, D. (2022). 2020-2021 eğitim öğretim yılı 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerde yer alan deyimler atasözleri ve birleşik filler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Iğdır Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Iğdır. Yaman, H. ve Süğümlü, Ü. (2010). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin ders dışı kitap okuma alışkanlıkları. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(1), 291-306. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefdergi/issue/49066/626061 Yıldız, K. H. ve Akyel, Y. (2024). Okul öncesi dönem çocukları ve ilkokul öğrencilerinin teknoloji kullanım düzeylerinin incelenmesi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 7(5), 354-372. https://sobibder.org/index.php/sobibder/article/view/513/472 Yokuş, G. (2016). Eğitim fakültesi öğrencilerinin mobil öğrenmeye ilişkin görüşlerinin incelenmesi ve eğitim bilimleri alanına yönelik mobil uygulama geliştirme çalışması: Mobil akademi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.