lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.44494 Altı Yaş Çocuklarının İlkokula Geçişte Okuduğunu Anlama Becerilerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi Ulutaş Avcu Ayşegül Aksoy Ayşe Belgin 04 25 2016 4 2 215 228 12 16 2015 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

Bu araştırmada altı yaş çocuklarının ilkokula geçiş sürecinde okuduğunu anlama becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Tarama modelinde betimsel bir çalışma olarak yürütülen araştırmanın evrenini Malatya il merkezinde bulunan ilkokullarda öğrenim gören birinci sınıf öğrencileri; örneklemini ise evren içerisinden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 150 birinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Genel Bilgi Formu” ve araştırmacı tarafından geliştirilen “Okuduğunu Anlama Becerisini Değerlendirme Formu” kullanılmıştır. "Genel Bilgi Formu"nda çocuğun cinsiyeti, okul öncesi eğitim alıp almama durumu, anne öğrenim düzeyi ve baba öğrenim düzeyine ilişkin bilgiler yer almaktadır. "Okuduğunu Anlama Becerisini Değerlendirme Formu"nda ise birinci sınıfta çocukların en çok tercih ettikleri hikâyelerden biri olan “Ninemin Gözlükleri” isimli hikâyenin içeriğiyle ilgili yedi soru yer almaktadır. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizinde frekans ve yüzde dağılımları, bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda altı yaş çocuklarının okuduğunu anlama becerileri bakımından başarısız oldukları ortaya çıkmıştır. Araştırma bulguları doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

 ilkokul okuduğunu anlama becerisi Akyol H. (2006). Yeni programa uygun Türkçe öğretimi yöntemleri. Ankara: Kök Yayıncılık. Alpöge, G. (1991). Çocuk ve dil. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Aral, N. ve Duman, T. (2009). Eğitim psikolojisi. İstanbul: Kriter Yayıncılık. Arslan, A. (2013). Okuma becerisi ile ilgili makalelerde cinsiyet değişkeni. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(2), 251-265. Balcı, A. (2013). Okuma ve anlama eğitimi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Bulut, A.K. (2010). Eğitimde ses temelli cümle yöntemi uygulanan öğrencilerin okuma yazmaya geçişlerinde etkili olan faktörlerin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Burchinal, R. M., Peisner-Feinberg, E., Pianta, R., and Howes, C. (2002). Development of academic skills from preschool through second grade: family and classroom predictors of developmental trajectories. Journal of School Psychology, 40(5), 415-436. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. Constantine J. L. (2004). Relationships among early lexical and literacy skills and language literacy environments at home and school. Unpublished Phd thesis, College of Education University of South Florida. Department of Childhood Education College of Education University of South Florida. USA Çaycı, B. ve Demir, M.K. (2006). Okuma ve anlama sorunu olan öğrenciler üzerine karşılaştırmalı bir çalışma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(4), 437-456 Çiftçi, Ö. ve Temizyürek, F. (2008). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin ölçülmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(9), 109-129. Damarlı Oçak, S. (2007). İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin dil gelişim düzeyleri ile okuma yazma başarısı arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Diken, İ. H. (2010). Erken çocukluk döneminde dil becerilerini geliştirme. Ankara: Maya Akademi Yayıncılık. Epçaçan, C. (2009). Okuduğunu anlama stratejilerine genel bir bakış. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(6), 207-223. Erdoğan, Ö. (2011). İlk okuma-yazma süreci için önemli bir beceri: Fonolojik farkındalık. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 161-180. Esaspehlivan, M (2006). Okul öncesi eğitim kurumuna gitmiş ve gitmemiş 78 ve 68 aylık çocukların okula hazırbulunuşluklarının karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Karasar, N. (1998). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. Kartal, E. ve Çağlar Özteke, H. (2010). İlköğretim öğrencilerinin okuduklarını anlama ve anlatma düzeylerinin belirlenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(11), 372-380. Kutlu, Ö. (2004). Türkiye’de demokrasi anlayışının gelişmesini sağlayacak bir yol: Okuduğunu anlama becerilerinin geliştirilmesi. Uluslararası Demokrasi Eğitimi Sempozyumu, Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale. Küçükahmet, L. (2009). Program geliştirme ve öğretim. Ankara: Nobel Yayıncılık. MEB (2015). Türkçe dersi (1-8. Sınıflar) öğretim programı. Ankara. Messick, S. (1995). Validity of psychological assessment: Validation of inferences from persons' responses and performances as scientific inquiry into score meaning. American Psychologist, 50, 741-749. Obalar, S. (2009). İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin ilk okuma yazma becerileri ile sosyal duygusal uyum ve zeka düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Özbay, M. ve Özdemir, B. (2012). Okuduğunu anlama sürecinde çıkarım yapma becerisinin işlevi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 17-28. Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: Sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343. Raban, B. ve Ure, C. (2000). Literacy in Preschool. In Hayden (Ed.), Lanscapes in Early Childhood Education. NewYork: Peter Lang. Sadioğlu, Ö. ve Bilgin, A. (2008). İlköğretim öğrencilerinin eleştirel okuma becerileri ile cinsiyet ve anne-baba eğitim durumu arasındaki ilişki. İlköğretim Online, 7(3), 814-822. Sever, S. (1994). Türkçe öğretiminde uygulanan tam öğrenme kuramı ilkelerinin, öğrencilerin okuduğunu anlama ve yazılı anlatım becerilerindeki erişiye etkisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 27(1), 121-172. Stebler, M. Z. (2011). Yaş gruplarına göre çocuk kitapları. (Tacettin Şimşek, Ed.), Kuramdan Uygulamaya Çocuk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları. Şimşek, T., Yalçın, F. ve Yakar, Y. M. (2011). Çocuk ve edebiyat. Tacettin Şimşek (Ed.), Kuramdan Uygulamaya Çocuk Edebiyatı El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları. Temizkan, M. ve Sallabaş, M. E. (2011). Okuduğunu anlama becerisinin değerlendirilmesinde çoktan seçmeli testlerle açık uçlu yazılı yoklamaların karşılaştırılması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. Sayı, 30. Topuzkanamış, E. ve Maltepe, S. (2010). Öğretmen adaylarının okuduğunu anlama ve okuma stratejilerini kullanma düzeyleri, TÜBAR-XXVII, Bahar, 655-677. Tutal, Ö. ve Oral, B. (2015). İlk okuma-yazma öğrenmede okula başlama yaşının okuma-yazma başarısına etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 96-121. Unutkan, P. Ö. (2006). Okul öncesinde ilköğretime hazırlık. İstanbul: Morpa Yayınları. Uyanık, Ö. ve Kandır, A. (2010). Okul Öncesi Dönemde Erken Akademik Beceriler. Kuramsal Eğitimbilim, 3(2), 118- 134. Üstün, E. (2007). Okul öncesi çocuklarının okuma yazma becerilerinin gelişimi. İstanbul: Morpa Yayınları. Yangın, B. (2009). Hazırbulunuşluk ile okuma ve yazma başarımları arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36, 316-326. Yılmaz, E. ve Dikici Sığırtmaç, A. (2013). İlköğretim birinci sınıfa devam eden çocukların ilk okuma yazmaya geçiş sürelerinin okul öncesi eğitim alma durumun göre incelenmesi. Çağdaş Eğitim, 349, 30-36. Yılmaz, M. (2011). İlköğretim 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama seviyeleri ile türkçe, matematik, sosyal bilgiler ve fen ve teknoloji derslerindeki başarıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29, 9-14. Yılmaz, M. (2008a). Kelime tekrar tekniğinin akıcı okuma becerilerini geliştirmeye etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 323-350. Yılmaz, M. (2008b). Türkçede okuduğunu anlama becerilerini geliştirme yolları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(9), 131-139. Yücel, E.P. (2000). Okuma yazmaya ilk adım. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.