lisans

Ana Dili Eğitimi Dergisi

2147-6020

Mehmet KURUDAYIOĞLU

10.16916/aded.322742

İki Dilli Türkçe Öğretmeni Adaylarının İki Dillilik Olgusuna Yönelik Görüşleri (Duisburg/Essen Üniversitesi Örneği)

Demirdöven

Gökhan Haldun

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Okur

Alpaslan

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ

10 30 2017

5 4 774 805 06 20 2017 10 06 2017

2013

Journal of Mother Tongue Education

Duisburg/Essen Üniversitesi Türkistikbölümünde yetiştirilen Türkçe öğretmenleri, gerek kendilerinin de iki dilliolmaları gerekse Almanya'da yaşayan Türk soylu insanların Türkçe eğitimlerisırasında yaşadıkları sorunlara tanık olmaları bakımından Almanya'da bulunanTürkçe konuşucularına Türkçe eğitimi verilmesi konusunda önemli ve aktif birrol oynamaktadırlar. Bu bağlamdan yola çıkarak araştırmanın konusunu''Duisburg/Essen Üniversitesi’nde Öğrenim Gören Birinci Dönem Türkçe ÖğretmeniAdaylarının İki Dillilik Olgusuna Yönelik Görüşleri'' oluşturmaktadır. Çalışmagrubunu oluşturan on iki öğrenci, Almanya doğumlu olup Türkçe ve Almancayı eşzamanlı olarak edinmiştir. Bir öğrenci ise Türkiye doğumlu olup Almanya’yageldikten sonra Almancayı öğrenmiştir. Araştırma kapsamında, öğrencilere‘Konuşma Eğitimi’, Okuma Eğitimi’, ‘Dinleme/İzleme Eğitimi’, ‘Yazma Eğitimi’ veKişisel Görüşler’ kategorileri altında çeşitli sorular yöneltilmiştir. ‘KonuşmaEğitimi’ başlığı altında yöneltilen sorular doğrultusunda öğrencilerinçoğunluğu, genellikle Türkçe kullanımlarında kod değiştirimi yaptıklarını; anitepki dillerinin Türkçe olduğunu; genellikle Türkçe kullanımlarında dilsürçmesi yaşadıklarını; bir sunum gerçekleştirecekleri zaman Almancadakendilerini daha rahat hissettiklerini ve rüyalarında genellikle Türkçekonuştuklarını ifade etmişlerdir. ‘Okuma Eğitimi’ başlığı altında yöneltilensorular doğrultusunda öğrencilerin çoğunluğunun akademik bir metin okurkengenellikle Almancayı tercih ettikleri; Türkçe akademik metin okurken daha çoksüre harcadıkları; Türkçe akademik metin okurken daha çok sözlük kullanmaihtiyacı hissettikleri ve alt yazılı bir film/video izlerken seçme şanslarıvarsa alt yazı dili olarak Almancayı tercih ettikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.‘Dinleme/İzleme Eğitimi’ başlığı altında yöneltilen sorular bağlamında,öğrencilerin çoğunluğu orijinal dili Türkçe ya da Almanca olmayan bir film yada videonun Almancadaki dublajlı hâli izlemeyi tercih ettiklerini; televizyonya da radyoda herhangi bir programı izlerken ya da dinlerken ise genellikleTürkçeyi tercih ettiklerini dile getirmişlerdir. ‘Yazma Eğitimi’ başlığıaltında öğrencilere yöneltilen sorular kapsamında, öğrencilerin çoğunluğununakademik bir metin oluştururken genellikle Almancayı tercih ettikleri vearkadaşlarıyla olan yazışmalarında genellikle Türkçe sözcüklerin kısaltmalarınıyaptıkları sonuçlarına ulaşılmıştır. ‘Kişisel Görüşler’ kategorisi dâhilindeyöneltilen sorular sonucunda ise,öğrencilerin çoğunluğunun iki dilliliği ve Türkçe-Almanca iki dilliolmayı çeşitli değişkenler açısından bir avantaj olarak gördükleri; iki dili dekullanmakta dolayı çeşitli sorunlar yaşadıkları ve Almanya’daki Türklere Türkçeve Almanca öğretimi sırasında dil becerileri bağlamında birtakım sorunlarınyaşandığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

iki dilli öğretmen Türkçe öğretimi : iki dillilik

Baker, C. (2001). Foundations of bilingual education and bilingualism. (3rd ed.). Clevedon: Multilingual Matters.

Baker, C. (1988). Key issues in bilingualism and bilingual education. Clevedon, UK: Multilingual Matters Ltd.

Bloomfield, L. (1933). Language. (1st edition). New York: Henry Holt and Company, Inc.

Clye, M.(1967). Transference and triggering. The Hague: Martinus Nijhoff.

Çevirme, H. (2012). Türkçe ve Türk kültürü dersi üzerine bir araştırma: Bremen örneği. Türkçenin eğitimi-öğretimi üzerine çalışmalar. E. Yılmaz, M. Gedizli, E. Özcan, Y. Koçmar (Editörler). (Birinci Baskı), s. 329-334. Ankara: PegemA Yayıncılık.

Diebold, A. R. (1961). İncipient bilingualism. Linguistic Society of America, 37(1), 97-112. İntertten 3 Mart 2016’da https://www.jstor.org/stable/pdf/411253.pdf adresinden alınmıştır.

Ellis, R.(1997). Second language acquisition. (firstpublished). Oxford: Oxford University Press.

Freud, S. (2009). Yaşamım ve psikanaliz. (Çev. Kamuran Şipal). Ankara: Say Yayınları. (Eserin orjinali 1925'te yayımlandı).

Grosjean, F. (2001). Life with two languages. (11th Edition.) London: Harward University Press.

Guagnano, D.(2008). Bilingualism and cognitive development: a study on the acquisition of number skills. Unpublished doctoral dissertation. Centro İnterdipartimentale Mente/Cervello: Trento.

Güzel, A. (2014). İki dilli Türk çocuklarına Türkçe öğretimi: Almanya örneği. (3.Baskı). Ankara: Akçağ Yayınları.

Hengirmen, M.(2009).Dilbilgisi ve dilbilim terimleri sözlüğü.(3. Baskı). Ankara: Engin Yayınevi.

İmer, K. (1990). Dil ve toplum. (1. Baskı). İstanbul: Gündoğan Yayınları.

Kandemir, O. (2010). İktisadi gelişme sürecinde göç olgusu: Türkiye örneği. Yayınlanmamış doktora tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.

Kaysılı, A. (2013). Yurt dışına göç olgusu ve eğitim İlişkisi (Konya ili Kulu ilçesi örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Kovacs, A. M., Mehler, J. (2009). Flexible learning of multiple speech structures in bilingual infants. Science, 352(611), 611-612. Doi: 10.1126/Science.1173947

Kuş, E. (2009). Nicel-nitel araştırma teknikleri. (3. baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.

Mackey, W.F. (1968), The description of bilingualism. (Ed. J.A. Fishman), Readings in the sociology of language. The Hague: Mouton.

Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (2015). Genişletimiş bir kaynak kitap nitel veri analizi (Qualitative data analysis: an expanded sourcebook). Çev. Edt. (S. Akbaba Altun ve A. Ersoy). Ankara: Pegem Akademi.

Okur, A. (2014). Language use of Turkish speaking communities in the United Kingdom (A case study according to the views of families, teachers and students). International Online Journal of Educational Sciences, 6 (2), 292-306. Doi: http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2014.02.004

Oller, D. K., Eilers, R. E. (eds.) (2002). Language and literacy in bilingual children. Clevedon: Multilingual Matters.

Özdemir, M. Ç. (1988). Federal Almanya’daki Türk işçi çocuklarının eğitim sorunları açısından iki dillilik ve iki kültürlülük ile ilgili eğitim modelleri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Petitto, L. A.,Kovelman, I. (2003). The bilingual paradox: how signing-speaking bilingual children help us resolve bilingual issuesand teach us about the brain’s mechanism underlying all language acquistion. Learning Languages, 8(3), 5-18. İnternetten 18 Mart 2016 tarihinde http://petitto.net/wp-content/uploads/2014/04/2003_PetittoKovelman_LearningLanguages.pdf adresinden alınmıştır.

Romaine, S.(1989). Bilingualism. (first published). New York: Basil Blackwell Inc.

Tavşancıl, E. ve Aslan, E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon Yayınları.

Tokdemir, A. (1997). Dil edinimi ve yabancı dil. (1. Baskı). Ankara: Sam Yayınları. Sommer, B. and Sommer R. (1997). A practical guide to behaviroral research tolls and techniques. (4th press). New York: Oxford University Press, Inc.

Uluçam, I. A. (2007). İki dilli öğrencilerin yazılı metin üretimindeki sorunları. Ankara Üniversitesi Türkçe ve Yabancı Dil Araştırma ve Uygulama Merkezi, 135, 28-43. Doi: 10.1501/Dilder_0000000068

Uzun, L. (2011, Ekim). İki dilli ortamda ana dili öğretiminin dilbilimsel temelleri. Z. Korkmaz, E. Kunter, O. Dağhan (Ed.), Göçmen Topluluklarının Eğitim ve (Ana)Dil Öğrenim Arayışları-Bakış Açıları, Uygulamaları ve Sonuçları- Sempozyumu Sempozyum Kitabı (ss.68-83). Almanya: Duisburg/Essen Üniversitesi.

Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (8. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yılmaz, M. Y. (2014). İki dillilik olgusu ve Almanya’daki Türklerin iki dilli eğitim sorunu. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9/3, 1641-1651. İnternetten 2 Şubat 2016’da http://www.turkishstudies.net/Makaleler/588784507_97Y%C4%B1lmazMehmetYal%C3%A7% C4%B1n-edb-1641-1651.pdf adresinden alınmıştır.