lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.403004 Self-Efficacy Perceptions of Teachers who teach Turkish as a Foreign Language Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğretenlerin Öz Yeterlik Algılarının İncelenmesi Şengül Kübra Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi 07 27 2018 6 3 538 552 03 07 2018 06 09 2018 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

The purpose of this research is to examine theself-efficacy perceptions of teachers who teach Turkish as a foreign language interms of gender, age, undergraduate major, level of education and experience.Cross-sectional survey which is one of the quantitative research methods wasused in this study. As the data collection tool, the "TeacherSelf-Efficacy Scale", developed by Tschannen-Moran and Woolfolk Hoy (2001)and adapted by Çapı, Çakıroğlu and Sarıkaya (2005), was used. The scale which consistsof 24 items has three dimensions. These are self-efficacy for studentparticipation, self-efficacy for teaching strategies and self-efficacy forclassroom management. The participants in this study were 118 teachers whotaught Turkish as a foreign language at the universities of Atatürk, Aydın,Dokuz Eylül, Gazi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli, and Uludağ, the Yunus Emre Institute,and private teaching institutions in Ankara and İstanbul. In the study, theself-efficacy perceptions of teachers did not differ significantly in terms ofgender and age, but meaningful differences appeared in terms of teachers’undergraduate major, level of education and experience.

Buaraştırmanın amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğretenlerin öz yeterlikalgılarını cinsiyet, yaş, mezun olunan lisans programı, öğrenim düzeyi vedeneyim süresine göre incelemektir. Araştırmada Nicel Yaklaşımlardan KesitselTarama Yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, Tschannen-Moran veWoolfolk Hoy tarafından 2001 yılında geliştirilen; Çapa, Çakıroğlu ve Sarıkaya(2005) tarafından Türkçeye uyarlanan “Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği” kullanılmıştır.24 maddeden oluşan ölçek üç boyuttan oluşmaktadır. Bunlar; öğrenci katılımınayönelik öz yeterlik, öğretim stratejilerine yönelik öz yeterlik ve sınıfyönetimine yönelik öz yeterliktir. Araştırmada; Atatürk, Aydın, Dokuz Eylül,Gazi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli, Uludağ Üniversiteleri, Yunus Emre Enstitüsü veAnkara ile İstanbul’daki özel kurslarda Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten 118kişiye ulaşılmıştır. Araştırmada, Türkçeyi yabancı dil olarak öğretenlerin özyeterlik algılarının cinsiyetlerine ve yaşlarına göre anlamlı düzeydefarklılaşmadığı ancak mezun olunan lisans programı, öğrenim düzeyi ve deneyimsüresine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.

 yabancı dil olarak Türkçe öğretimi Öz yeterlik algısı öğretmen öz yeterliği yabancı dil olarak Türkçe öğretimi Self-efficacy perception Teacher self-efficacy Teaching Turkish as a foreign language Alyılmaz, C. (2010). Türkçe öğretiminin sorunları. Turkish Studies, 5(3), 728-749. Bandura, A. (1965). Influence of models' reinforcement contingencies on the acquisition of imitative responses. Journal of Personality and Social Psychology, 1(6), 589-595. Bandura, A. (1982). Self efficacy mechanism in human agency. American psychologist, 37(2), 122-147. Bandura, A. (1999). Social cognitive theory: An agentic perspective. Asian Journal of Social Psychology, 2, 21-41. Bandura, A. (2001). Social cognitive theory of mass communication. Media Psychology, 3(3), 265-299. Bandura, A. and Huston, A. C. (1961). Identification as a process of incidental learning. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 63(2), 311-318. Bandura, A., Ross, D. and Ross, S. A. (1963). Imitation of film-mediated aggressive models. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 66(1), 3-11. Bandura, A., Barbaranelli, C., Caprara, G. V. and Pastorelli, C. (2001). Self-efficacy beliefs as shapers of children’s aspirations and career trajectories. Child Development, 72(1), 187-206. Bandura, A. and Locke, E. A. (2003). Negative self-efficacy and goal effects revisited. Journal of Applied Psychology, 88(1), 87-99. Barın, E. (Nisan, 2010). Yabancılara Türkçe öğretiminde öğretmen yeterliği ve yardımcı öğretmen kavramı. II. Uluslararası Türk Dünyası Kültür Kongresi, İzmir. Erişim Adresi: www. Turkcede.org/yeni-ogrenenlere-turkce-ogretimi/194-yabancilara-turkce-ogretiminde-ogretmen-yeterligi-ve-yardimci-ogretmen-kavrami.html Barın, E., Çangal, Ö. ve Başar, U. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında göre yapacak öğretmenlerin özel alan yeterliklerine ilişkin bir öneri. International Journal of Language Academy, 5(7), 81-98. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, M. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (17. Baskı). Ankara: Pegem Akademi. Çapa, Y., Çakıroğlu J. ve Sarıkaya, H. (2005). Öğretmen özyeterlik ölçeği Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 30(137), 74-81. Çimen, S. (2007). İlköğretim öğretmenlerinin tükenmişlik yaşantıları ve yeterlik algıları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli. Ekinci, H. (2013). Öğretmen adaylarının özyeterlik algıları: Müzik, resim ve beden eğitimi. Turkish Studies, 8(3), 189-196. Ekiz, D. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri (3. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık. Demirtaş, H., Cömert M. ve Özer, N. (2011). Öğretmen adaylarının özyeterlik inançları ve öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. Eğitim ve Bilim, 36(159), 96-111. Fackler, S. and Malmberg, L. E. (2016). Teachers’ self-efficacy in 14 OECD countries: Teacher, student group, school and leadership effect. Teaching and teacher education, 56, 185-195. Harrison,A. W., Rainer, R. K., Hochwarter W. A. and Thompson K. R. (1997). Testing the self-efficacy-performance linkage of social-cognitive theory. The Journal of Social Psychology, 137(1), 79-87. Karababa, Z. C. (2009). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi ve karşılaşılan sorunlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 42(2), 265-277. Kavrayıcı, C. ve Bayrak, C. (2016). Öğretmen adaylarının öz-yeterlik algıları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(23), 623-658. Korkut, K. ve Babaoğlan, E. (2012). Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inançları. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 8(16), 269-282. Mete, F. (2012). Türkçeyi yabancı dil olarak öğreten öğretmenlerin özel alan yeterlikleri üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara. Mete, F. ve Gürsoy, Ü. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğretmen yeterliklerine ilişkin görüşler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 343-356. Özdemir, E. (2015). Tarama yöntemi. M. Metin (Ed.), Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (2. Baskı) içinde (77-97). Ankara: Pegem Akademi. Saracaloğlu, A.S., Karasakaloğlu, N. ve Evin Gencel, İ. (2010). Türkçe öğretmenlerinin özyeterlik düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(3), 265-283. Şahin, Ç., Kurudayıoğlu, M., Tunçel, H. ve Öztürk, Y. A. (2013). Türkçe öğretmeni adaylarının lisans düzeyinde verilen yabancılara Türkçe öğretimi (YTÖ) dersine yönelik özyeterlik algıları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(2), 36-45. Şengül, K. (Haziran, 2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi yapanların özel alan yeterlikleri üzerine. EJER Kongresi Eğitimde İnovasyon ve Profesyonelleşme, Ankara. Erişim Adresi: ejercongress.org/pdf/BildiriKitabı2015.pdf. (Sayfa No: 364-370). T.C. Kalkınma Bakanlığı (2015). Yükseköğretimin uluslararasılaşması çerçevesinde Türk üniversitelerinin uluslararası öğrenciler için çekim merkezi haline getirilmesi. Ankara: Kalkınma Araştırma Merkezi, Yayın No: 2936. Tschannen-Moran M. and Woolfolk Hoy, A. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17, 783-805. Ülper, H. ve Bağcı, H. (2012). Türkçe öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine dönük öz yeterlik algıları. Turkish Studies, 7(2), 1115-1131. Üstün, A. ve Tekin, S. (2009). Amasya eğitim fakültesindeki öğretmen adaylarının özyeterlilik inançlarının çeşitli değişkenler açısından karşılaştırılması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 35-47. Üstüner, M., Demirtaş, H., Cömert M. ve Özer, N. (2009). Ortaöğretim öğretmenlerinin öz-yeterlik algıları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(17), 1-16. Yaylı, D. ve Kitiş Çınar, E. (2015). Hizmet öncesi Türkçe öğretmenlerinin özyeterlik inançları üzerine boylamsal bir çalışma. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 1(2), 35-4. Yıldız, Ü. ve Tepeli, Y. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğretmen yeterlikleri üzerine bir çalışma. International Journal of Language Academy, 2(4), 564-578. Yoo, J. H. (2016), The effect of professional development on teacher efficacy and teachers’ self-analysis of their efficacy change. Journal of Teacher Education for Sustainability,18(1), 84-94.