lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.448811 Turkish Language Teachers’ Opinions about the Assessment and Evaluation of Comprehension Skills Türkçe Öğretmenlerinin Anlama Becerilerinde Ölçme ve Değerlendirmeye Yönelik Görüşleri https://orcid.org/0000-0002-2184-7361 Keray Dinçel Betül AKSARAY ÜNİVERSİTESİ Deniz Kemalettin GAZİ ÜNİVERSİTESİ 01 28 2019 7 1 28 64 07 28 2018 12 03 2018 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

The purpose of the study was to investigate theopinions of Turkish language arts teachers about the assessment and evaluationof Turkish language arts teaching, reading skill and listening/monitoringskill. The current study is a qualitative study. A semi-structured interviewprotocol was used as a data collection tool. In the piloting of the interviewprotocol, 5 Turkish language arts teachers were involved and then the interviewform was administered to 50 Turkish language arts teachers. In the interviewform, there are 23 questions. The collected data were analyzed through contentanalysis. The findings related to the assessment and evaluation in thedimension of Turkish language arts teaching, reading and listening/monitoringskill revealed that most of the participants do not know the concepts of assessmentand evaluation, they mostly use assessment and evaluation at the end of theprocess, most of them do not make use of the assessment and evaluation toolsprovided in Turkish Language Arts Curriculum (5, 6, 7 and 8thgrades) and the textbooks, they used the same types of questions, mainlyopen-ended and short-answer, to measure their comprehension skills, especiallywhen the class indicated a lot of problems such as crowdedness.

Bu araştırmanın amacı; Türkçe öğretmenlerinin Türkçeeğitiminin, okuma becerisinin, dinleme/izleme becerisinin ölçme vedeğerlendirmesine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırma nitel birçalışmadır. Çalışma grubu olarak ön uygulamada 5, ana uygulamada 50 öğretmendengörüş alınmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formukullanılmıştır. Görüşme formunda 23 soru yer almaktadır. İçerik analizi yöntemikullanılarak veriler incelenmiştir. Türkçe öğretmenlerinin Türkçe eğitimi,okuma ve dinleme becerilerinin ölçme ve değerlendirmesine ilişkin görüşleriincelendiğinde genellikle ölçme ve değerlendirme kavramını bilmedikleri, ölçmeve değerlendirmeyi ağırlıklı olarak sürecin sonunda kullandıkları, Türkçe DersiÖğretim Programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar) ve kitaplardaki ölçme vedeğerlendirme araçlarını çoğunun kullanmadığı, öğrenme alanlarına göre ayrıayrı puanlama yapmadıkları, anlama becerilerinin ölçümüne yönelik başta açıkuçlu ve kısa cevaplı olmak üzere aynı soru türlerini kullandıkları, özelliklesınıfların kalabalık olması gibi pek çok sorun belirttikleri ortaya çıkmıştır.

 Ölçme ve değerlendirme ölçme araçları anlama becerileri okuma dinleme/izleme Türkçe Eğitimi Assessment and evaluation evaluation tools comprehension skills reading listening/monitoring Turkish language education Acar, Ö. (2012). İlköğretim ikinci kademe Türkçe öğretiminde proje ve performans görevlerinin işlevselliği ile ilgili bir araştırma (Kars İli örneği). Yüksek Lisans Tezi, Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzincan. Adıyaman, Y. (2005). İlköğretim 4, 6 ve 8. sınıflarında Türkçe dersine giren öğretmenlerin ölçme-değerlendirme düzeyleri. Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon. Akyol, H. (2007). Okuma. A. Kırkkılıç, H. Akyol (Ed.), İlköğretimde Türkçe öğretimi (ss. 15-48). Ankara: Pegem. Alonso, L. (1996). Improving deficient listening skills in the language arts program at the middle grades. Master Dissertation, Saint Xavier University. Applegate, A. J., Applegate, M. D. (2004). The Peter effect: Reading habits and attitudes of preservice teachers. The Reading Teacher, 57(6), 554-563. Arıcı, A. F. (2008). Okumayı niye sevmiyoruz? Üniversite öğrencileri ile mülakatlar. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(10), 91-100. Arslan, A. (2013). Türkçe öğretmenlerinin proje ve performans ödevleri ile ilgili görüşlerinin değerlendirilmesi. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 2(6), 11-22. Atılgan, H., Kan A., Doğan, N. (2006). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Anı. Batur, Z., Gülveren, H., Bek, H. (2010). Öğretmen adaylarının okuma alışkanlıkları üzerine bir araştırma: Uşak Eğitim Fakültesi örneği. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 32-49. Baykul, Y. (2010). Eğitimde ve psikolojide ölçme. Ankara: Pegem. Benzer, A., Eldem, E. (2013). Türkçe ve edebiyat öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme araçları hakkında bilgi düzeyleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(2), 649-664. Berg, B. L. (2004). Qualitative research methods for the social sciences. USA: Pearson Education. Beyhan, S. (2012). Türkçe öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme uygulamalarına ilişkin görüşleri (Düzce İli örneği). Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu. Black, P., Harrison, C., Lee, C., Marshall, B., William, D. (2003). Assessment for learning. USA: Open University. Buck, G. (2001). Assessing listening. Cambridge: Cambridge University. Bullens, D. (2002). Authentic assessment: Change for the future. Master Theses, Saint Xavier University. Çakmak Akata, A. (2009). Türkçe Programıyla ilgili ölçme ve değerlendirme sürecinin işlevselliği üzerine bir araştırma (Tekirdağ İli örneği). Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu. Çelebi, H. M. (2008). İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin olay ve düşünce yazılarına göre dinleme becerilerinin değerlendirilmesi (Muğla örneği). Yüksek lisans tezi, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla. Doğan, Y. (2011). Dinleme eğitimi. Ankara: Pegem. Draper, M. C., Barksdale-Ladd, M. A., Radencich, M. C. (2000). Reading and writing habits of preservice teachers. Reading Horizons, 40(3), 185-203. Erkuş, A. (2006). Ölçme ve değerlendirme. Ankara: Ekinoks. Ertürk, A., İ. (2008). Yenilenen ilköğretim Türkçe programlarındaki 6. sınıf okuma alanı hedefleri ile ilgili öğretmen görüşleri ve değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon. Francis, D. J., Fletcher, J. M., Catts, H. W., Tomblin, J. B. (2005). Dimensions affecting the assessment of reading. S. G. Paris, S. A. Stahl (Eds.), Children's reading comprehension and assessment (pp. 369-394). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc. Göçer, A. (2005). İlköğretim II. kademe Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirme. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum. Göçer, A. (2007a). İlköğretim I. kademe Türkçe öğretiminde ölçme ve değerlendirme çalışmaları. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim, 94, 43-52. Göçer, A. (2007b). İlköğretim Türkçe programlarında ölçme ve değerlendirmenin önemli bir boyutu olarak süreç değerlendirme. Öğretmen Dünyası, 334, 7-9. Göçer, A. (2007c). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan ders kitaplarının ölçme ve değerlendirme açısından incelenmesi. Dil Dergisi, 137, 30-46. Göçer, A. (2008a). İlköğretim Türkçe ders kitaplarının ölçme ve değerlendirme açısından incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 197-210. Göçer, A. (2008b). Performans göreviyle ilgili sunum çalışmalarının konuşma ve dinleme becerilerinin geliştirilmesine katkısı. Dil Dergisi, 142, 7-17. Göğüş, B. (1978). Orta Dereceli Okullarımızda Türkçe ve Yazın Eğitimi. Ankara: Kadıoğlu. Güler, N. (2011). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem. Gündoğdu, A. E. (2011). İlköğretim sekizinci sınıf dinleme metinlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Studies, 6(1), 1186-1196. Hogan, T. P. (2007). Educational assessment. USA: John Wiley & Sons, Inc. Johnsson-Smaragdia, U., Jönsson, A. (2006). Book reading in leisure time: Long-term changes in young peoples’ book reading habits. Scandinavian Journal of Educational Research, 50(5), 519-540. Karadüz, A. (2009). Türkçe öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme uygulamalarının “yapılandırmacı öğrenme” kavramı bağlamında eleştirisi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 189-210. Karakoç Öztürk, B. (2008). İlköğretim altıncı sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı, okuma alanının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana. Karip, E. (Ed.). (2008). Ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem. Kilmen, S. ve Beyhan, S. (2011). Türkçe öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme yöntemlerini uygulama sıklıkları ve tamamlayıcı değerlendirme yaklaşımlarına yönelik görüşleri (Düzce İli örneği). Ege Eğitim Dergisi, 12(2), 83-104. Kurt, B. (2008). Çocuk edebiyatı ürünlerinin temel dil becerisi olarak dinlemenin gelişimine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Kuşçu, H. (2010). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin dinleme, konuşma, okuma ve yazılı anlatım becerilerinin yapılandırıcı yaklaşıma göre geliştirilmesinde Türkçe öğretmeninin rolü. Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Linn, R. L., Gronlund, N. E. (1995). Measurement and assessment in teaching. USA: Prentice Hall. Linn, R. L., Miller, M. D. (2005). Measurement and assessment in teaching. New Jersey: Pearson Education. MacKay, I. (1997). Dinleme Becerisi. (Çev. A. Bora, O. Cankoçak). Ankara: İlkkaynak Kültür ve Sanat Ürünleri. Maden, S., Durukan, E. (2011). Türkçe dersi öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirmeye ilişkin algıları. Millî Eğitim, 190, 212-233. Marshall, C., Rossman, G. B. (2006). Designing qualitative research. London: Sage Publications. Melanlıoğlu, D. (2012). Dinleme becerisine yönelik ölçme değerlendirme çalışmalarında üstbiliş stratejilerinin kullanımı. Turkish Studies, 7(1), 1583-1595. Melanlıoğlu, D., Karakuş Tayşi, E. (2013). Türkçe Öğretim Programındaki dinleme kazanımlarının ölçme değerlendirme yöntemleri bakımından sınıflandırılması. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 2(6), 23-32. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma (Çev. Ed. S. Turan). Ankara: Nobel. Metin, M., Demiryürek, G. (2009). Türkçe öğretmenlerinin yenilenen Türkçe Öğretim Programlarının ölçme-değerlendirme anlayışı hakkındaki düşünceleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 37‐51. Miles, M. B., Huberman, A. M. (2015). Nitel veri analizi (Çev. Ed. S. Akbaba Altun, A. Ersoy). Ankara: Pegem. Ozuru, Y., Rowe, M., O’Reilly, T., McNamara, D. S. (2008). Where’s the difficulty in standardized reading tests: The passage or the question? Behavior Research Methods, 40(4), 1001-1015. Özçelik, D. A. (2010a). Okullarda ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem. Özçelik, D. A. (2010b). Ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem. Payne, D. A. (2003). Applied educational assessment. USA: Thomson Wadsworth. Pearson, P. D., Hamm, D. N. (2005). The assessment of reading comprehension: A review of practices-past, present, and future. S. G. Paris, S. A. Stahl (Eds.), Children's reading comprehension and assessment (pp. 13-70). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates. Popham, W. J. (2005). Classroom assessment. USA: Allyn and Bacon. Punch, K. F. (2005). Sosyal araştırmalara giriş (Çev. D. Bayrak, H. B. Arslan, Z. Akyüz). Ankara: Siyasal. Reynolds, C. R., Livingston, R. B., Willson, V. (2010). Measurement and assessment in education. New Jersey: Pearson Education. Tabak, G., Göçer, A. (2014). Dinleme becerisine yönelik alternatif ölçme ve değerlendirme araçları. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 250-272. Taylor, S. T., Nolen, S. B. (2005). Classroom assessment. New Jersey: Pearson Education. Tekin, H. (1996). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Yargı. Türnüklü, A. (2000). Eğitimbilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 24, 543-559. Valencia, S. W., Pearson, P. D. (1988). Principles for classroom comprehension assessment. Remedial and Special Education, 9, 26-35. Yıldırım, A. (1999). Nitel araştırma yöntemlerinin temel özellikleri ve eğitim araştırmalarındaki yeri ve önemi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 23, 7-17. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin. Yıldırım, F., Karakoç Öztürk, B. (2009). Türkçe dersi öğretim programının ölçme değerlendirme öğesi hakkında öğretmen görüşleri. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(37), 92-108. Yıldırım, K., Yıldız, M., Ateş, S., Rasinsky, T. (2010). İlköğretim beşinci sınıf Türk öğrencilerinin metin türlerine göre okuduğunu ve dinlediğini anlama düzeyleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(3), 1859-1891. Yiğit, F. (2013). İlköğretim 6, 7 ve 8. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programı’ndaki alternatif ölçme-değerlendirme yöntemlerine yönelik öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon. Yiğit, F., Kırımlı, B. (2014). Türkçe öğretmenlerinin alternatif ölçme değerlendirme yöntemlerini uygulama biçimleri ve uygulamada karşılaştıkları sorunlar. Turkish Studies, 9(3), 1621-1639. Zorbaz, K. Z. (2005). İlköğretim okulları ikinci kademe öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirmeye ilişkin görüşleri ve yazılı sınavlarda sordukları sorular üzerine bir değerlendirme. Yüksek Lisans Tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay.