lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.449622 Intercultural Sensitivity of the Turkish as a Foreign Language Teachers Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğreten Öğretmenlerin Kültürlerarası Duyarlılığı Saygılı Damla MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Kana Fatih Çanakkale Onsekiz Mart üniversitesi 10 28 2018 6 4 1041 1063 07 31 2018 09 11 2018 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

The purpose of this study is to determine the levelsof perceptions about the intercultural sensitivity and its sub-dimensions ofthe Turkish as a foreign language teachers and to reveal the opinions on theimportance of culture in teaching Turkish as a foreign language. In line withthis purpose, it is examined whether the opinions of the Turkish as a foreignlanguage teachers show a statistically significant difference in terms ofcertain variables such as gender, receiving in-service training, knowing asecond language, living abroad, tenure, degree, the number of foreign languagesspoken. Furthermore in this study, the importance of culture in teachingTurkish as a foreign language has been examined. The study was performed with“Single Point Aggregation Model”, which is a mixed variation design. The reasonfor the selection of such model was to collect complementary data for the studyand to obtain more reliable results through the identification of thedifferences between them. The sample of the study consisted of a total of 133Turkish as a foreign language teachers working in different institutions. Thestudy employed “the Intercultural Sensitivity Scale” developed by Chen andStarosta (2000). The analysis of the quantitative data of the study wasperformed by means of SPSS 21.0 statistical analysis software program. Thestatistical methods such as frequency, percentage, arithmetic mean, t-test, oneway analysis of variance (ANOVA) were applied in the analysis of the data. Thequalitative data were transformed into codes and themes and a content analysiswas conducted in the analysis of the qualitative data. The quantitative data of“the Intercultural Sensitivity Scale” in the study pointed out high levels ofperceptions for the intercultural sensitivity and its sub-dimensions of the Turkishas a foreign language teachers. The sub-dimension on which the sensitivity ofteachers was at the highest was participation in intercultural interactionwhile the sub-dimension where it was at the lowest was attention tointercultural interaction. The study concluded that the opinions of the Turkishas a foreign language teachers did not show a statistically significantdifference in terms of gender, receiving in-service training, knowing a secondlanguage, living abroad, tenure, degree, the number of foreign languagesspoken. According to the qualitative data of the study, most of the teachersimplied that language and culture together form a whole and that languageserves as a culture carrier. In this regard, the qualitative data supported thequantitative findings.

Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçeöğreten öğretmenlerin kültürlerarası duyarlılığını belirlemektir. Bu amaçdoğrultusunda araştırmada yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerinkültürlerarası duyarlılıkla ilgili görüşlerinin; cinsiyet, hizmet içi eğitimalma, yabancı dil bilme, yurt dışında yaşama, çalışma yılı, eğitim durumu vebilinen dil sayısı değişkenlerine göre istatiksel olarak anlamlı bir farklılıkgösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırmada, karma çeşitleme deseniiçerisinde yer alan “Tek Noktada Birleştirme Modeli” kullanılmıştır.Araştırmaya yönelik tamamlayıcı veriler toplamak veya aradaki farklılıklarıortaya koyarak daha güvenilir sonuçlar elde etmek amacıyla bu modelseçilmiştir. Araştırmanın örneklemi çeşitli kurumlarda görev yapan, yabancı dilolarak Türkçe öğreten 133 öğretmenden oluşturmaktadır. Araştırmada, Chen veStarosta (2000) tarafından geliştirilen “Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizi SPSS 21.0 istatistikpaket programından yararlanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde frekans,yüzde, aritmetik ortalama, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) gibiistatiksel tekniklerden yararlanılmıştır.Araştırmada nitel veriler,kodlamalar ve temalar aracılığıyla anlamlı hale getirilerek nitelverilerin çözümlenmesinde içerik analizi uygulanmıştır. Araştırmada uygulanan“Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği”ne göre yabancı dil olarak Türkçe öğretenöğretmenlerin kültürlerarası duyarlılık ve alt boyutları algı düzeylerininyüksek olduğu belirlenmiştir. Öğretmen duyarlılığının en yüksek olduğu altboyut kültürlerarası etkileşimde katılım, en düşük olduğu alt boyut isekültürlerarası etkileşimde özendir. Öğretmenlerin görüşlerinin; cinsiyet,hizmet içi eğitim alma, yabancı dil bilme, yurt dışında yaşama, çalışma yılı,eğitim durumu, bilinen dil sayısı değişkenlerine göre istatiksel olarak anlamlıbir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Araştırmanın nitel verilerine göreöğretmen görüşlerinin “dil ve kültür bir bütündür”, “dil kültürüntaşıyıcısıdır” ifadelerinde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Bu bakımdan nitelveriler nicel bulguları desteklemektedir.

 Kültür kültürerarası duyarlılık yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi Culture intercultural sensitivity Akın, E. (2016). Türkçe öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Siirt Üniversitesi örneği), Electronic Turkish Studies, 11(3), 29-42. Aksan, D. (2005). Türkçenin gücü (9. baskı). Ankara: Bilgi Yayınevi. Aksan, D. (2009). Her yönüyle dil: ana çizgileriyle dilbilim (5. baskı) Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Avcı, Y. (2002). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminin kültür ve yöntem boyutu. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi I. Uluslararası Truva-Çanakkale Dil Eğitimi ve Okul Gelişimi Sempozyumu. Çanakkale, Türkiye. Balcı, M. ve Melanlıoğlu, D. (2016). Ana dili konuşuru olmayan öğreticilerin görüşlerine göre yabancı dil olarak Türkçe öğretimi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 5(2). 986-1004. Banguoğlu, T. (2011). Türkçenin grameri (9. baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Bhawuk, D. P. ve Brislin, R. (1992). The measurement of intercultural sensitivity using the concepts of individualism and collectivism. International Journal of Intercultural Relations, 16(4), 413-436. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32(32), 470-483. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K. E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (13. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları. Chen, G. M. (1989). Relationships of the dimensions of intercultural communication competence. Communication Quarterly, 37(2), 118-133. Chen, G. M. ve Starosta, W. J. (2000). The Development and validation of the intercultural sensitivity scale. Human Communication, 3, 1-15. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri (Çev. Ed. M. Bütün, S. B. Demir). Ankara: Siyasal Kitabevi. Creswell, J. W. ve Plano-Clark, V. L. (2007). Designing and conducting mixed methods research. London: Sage Publications. Çiftçi, Acar, Y. (2015). Çokkültürlü eğitim bağlamında öğretmenlerin kültürel yeterliklerine ilişkin algıları. Doktora Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Demir, A. ve Açık, D. (2014). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültürlerarası yaklaşım ve seçilecek metinlerde bulunması gereken özellikler. Türklük Bilimi Araştırmaları, (30)30, 51-72. Dilidüzgün, Ş. (1995). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazınsal metinler. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Dilidüzgün, Ş. (2010). Metindilbilim ve Türkçe Öğretimi. İstanbul: Morpa Yayınları Güler, B. E. (2012). Yabancılara Türkçe Öğretiminde “Öğretmen” Unsuru. International Journal of Social Science, 5(2), 129-134. Gün, M., Akkaya, A. ve Kara T. Ö. (2014). Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarının Türkçe Öğretim Merkezlerinde Görev Yapan Öğretim Elemanları Açısından Değerlendirilmesi. Turkish Studies, 9(6), 1-16. Güvenç, B. (1997). Kültürün abc’si (1. baskı) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Hammer, M. R., Bennett, M. J. ve Wiseman, R. (2003). Measuring Intercultural Sensitivity: The Intercultural Development Inventory. International Journal of Intercultural Relations, 27(4), 421-443. Kafesoğlu, İ. (2010). Türk millî kültürü (29. baskı). İstanbul: Ötüken Yayınları. Kalaycı Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayıncılık. Kalfa, M. (2013). Yabancılara Türkçe öğretiminde sözlü kültür unsurlarının kullanımı. Milli Folklor, 25(97), 167-177. Kalfa, M. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğretmenlerin alan yeterliklerine dayalı gereksinim çözümlemesi. Eğitim ve Bilim, 40(181), 241-253. Kana, F., Boylu, E. ve Başar, U. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğretmeni yetiştirmenin gerekliliği ve lisans programı önerisi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 12(5), 1125-1138. Kaplan, M. (2006). Kültür ve dil (21. baskı) İstanbul: Dergâh Yayınları. Karababa, Z. C. ve Canan, Z. (2009). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi ve karşılaşılan sorunlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 42(2), 265-277. Kramsch, C. (2014). The Challenge of globalization for the teaching of foreign languages and cultures. Electronic Journal of Foreign Language Teaching, 11(2), 11, 249-254. Kurudayıoğlu, M. ve Sapmaz, S. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe konuşma öğretimine dair öğretmen bilişleri. Journal of World of Turks/Zeitschrift für die Welt der Türken, 8(3), 85-102. Mete, F. (2012). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimine ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Dede Korkut Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 1(1), 103-125. Mete, F. ve Gürsoy, Ü. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğretmen yeterliklerine ilişkin görüşler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 343-356. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (Second Edition). California: SAGE Publications. Ozil, Ş., Baysal J., İpşirolu, N. ve İpşiroğlu, Z. (1991). Çağdaş kültürümüz, olgular-sorunlar. İstanbul: Cem Yayınevi, Pehlivan, F. (2007). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültürlerarası etkileşim odaklı yaklaşım uyarınca metin çalışmaları. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Rengi, Ö. (2014). Sınıf öğretmenlerinin kültürel farklılık algıları ve kültürlerarası duyarlılıkları. Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli. Tapan, N. (1990). Yabancı dil olarak Almanca öğretiminde kültür bağlamının değerlendirilmesi, Alman Dili ve Edebiyatı Dergisi, 7, 55-68. Tüm, G. (2010). Atasözlerinin değişik kültür ve dilleri anlamadaki rolü. Turkish Studies, 5(4), 663-678. Uygur, N. (2000). Kültür kuramı (1. baskı). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Ünlü, İ. ve Örten, H. (2013). Öğretmen Adaylarının Çokkültürlülük ve Çokkültürlü Eğitime Yönelik Algılarının İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 21 (2013). 287-302 Üstün, E. (2011). Öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılık ve etnikmerkezcilik düzeylerini etkileyen etmenler. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Nitel araştırma yöntemleri (8. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.