lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.565222 Okuma-Yazma Bilerek İlkokula Başlayan Öğrencilerin Akademik ve Sosyal Gelişimlerinin Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi Investigation of the Academic and Social Development of Students Starting to Primary School with Preschool Literacy https://orcid.org/0000-0001-9363-7083 Esen Aygün Hanife 07 31 2019 7 3 663 687 05 14 2019 07 13 2019 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

Çocuklardaokuma-yazma becerisinin kazanımının ne zaman olması gerektiği konusu hem ulusalhem de uluslararası alanyazında oldukça tartışmalı bir konudur. Bu doğrultuda,bu araştırmada, öğretmenlerin deneyimlerinden yola çıkarak okuma-yazmabecerisinin okula başlamadan kazanımına ilişkin açıklık getirilmesiamaçlanmıştır. Araştırma yorumlayıcı olgu bilim ile desenlenmiştir. Araştırmayamesleki deneyimi boyunca en az bir kez okuma-yazma bilerek okula başlayanöğrencisi olan 15 sınıf öğretmeni katılmıştır. Araştırma verileri 2018–2019 öğretim yılıbahar yarıyılında toplanmıştır. Araştırma verilerininanalizinde Moustakas’ın olgu bilimsel veri analizi tekniği kullanılmıştır.Araştırmaya katılan öğretmenlerin önemli bir bölümü çocuğun akranlarıylabirlikte öğrenmesinin okuma-yazma becerisinin kazanımı açısından daha etkiliolacağı görüşündedir. Buna ek olarak, sınıf öğretmeni dışındaki bir kaynaktanokuma-yazma öğrenen çocukların öğretmen tarafından öğretilenleri öğrenmedegüçlük yaşadığı anlaşılmaktadır. Az sayıdaki öğretmen ise erken yaştaokuma-yazma becerisinin kazanımının olumsuz olmadığını ifade ederken, yalnızcabir öğretmen okul öncesi dönemde çocuk isterse okuma-yazma öğretilmesigerektiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, okuma-yazma becerisinin erken kazanımınınolumlu ya da olumsuz etkilerinin çocuğun tutumu, ailenin yaklaşımı veöğretmenin beklentileri ile şekillendiği ortaya konmuştur.

The issue of when to acquireliteracy skills in children is a highly controversial issue in both nationaland international literature. In this study, it is aimed to clarify the gain ofreading-writing skills in school based on the experiences of teachers. Theresearch was designed with interpretive phenomenology. 15 classroom teachersparticipated in the study. Data were collected in Spring semester of 2018-2019academic year and were analysed by using phenomenological data analysistechnique of Moustakas. A significant number of the teachers who participatedin the study considered that learning with their peers would be more effectivein terms of gaining literacy skills. In addition, it was found out thatchildren who read and wrote a different source from their class teacher haddifficulty in learning what was taught by the teacher. A small number ofteachers stated that the acquisition of literacy skills at an early age was notnegative, and only one teacher stated that children should be taught to read andwrite in preschool period. As a result, it was found out that the positive ornegative effects of the early gain of literacy skills were shaped by thechild's attitude, the family's approach and the expectations of the teacher.

 Okuma-Yazma Becerisi ilkokul birinci sınıf olgubilim Reading and writing skills first grade students phenomenology Aksoy, H. H. (2012). Piyasa memnuniyetinin yeni aracı: kesintili, dini, mesleki ve okul dışında eğitim. Eğitim Bilim Toplum, 40, 9–24. Altun, D., & Tantekin-Erden, F. (2016). Okul öncesi öğretmen adaylarının erken okuryazarlık ile ilgili görüşleri ve staj uygulamaları. Journal of Kirsehir Education Faculty, 17(1), 241–261. Balcı, A. (1993). Etkili okul-kuram, uygulama ve araştırma. Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları. Başar, M. (2013). Okuma yazma öğrenerek ilkokula başlayan çocukların karşılaştıkları sorunların değerlendirilmesi. Ekev Akademi Dergisi 1(1), 275–294. Bay, N. D. (2008). Ana sınıfı öğretmenlerinin okuma yazmaya hazırlık çalışmalarına ilişkin yeterlik algılarının belirlenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü,Ankara. Bayat, S. (2015). İlkokuma yazma öğretiminde 60–66 aylık çocuklar ile ilgili yaşanan güçlüklere ilişkin öğretmen görüşleri. Uluslararası Türk Eğitim bilimleri Dergisi, Nisan, 172–185. Bektaş, E. (2013). İlkokuma yazma eğitiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm yollarının karma yöntem aracılığıyla incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon. Berlyne, D. E. (1978). Curiosity and learning. Motivation and emotion, 2(2), 97–175. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri, Ankara: Pegem Akademi. Büyüktaskapu, S. (2012). Effect of family supported pre-reading training program given to children in preschool education period on reading success in primary school. Educational Sciences: Theory and Practice, 12(1), 309–316. Conroy, S. A. (2003). A pathway for interpretive phenomenology. International journal of qualitative methods, 2(3), 36–62. Creswell, J. W. (2013). Qualitive inquiry & research design: choosing among five approaches, SAGE Publications. Çeliktürk-Sezgin, Z. & Akyol, H. (2015). Okuma güçlüğü olan dördüncü sınıf öğrencisinin okuma becerilerinin geliştirilmesi. Turkish Journal of Education, 4(2), 4–16. Dodici, B. J., Draper, D. C., & Peterson, C. A. (2003). Early parent—child interactions and early literacy development. Topics in Early Childhood Special Education, 23(3), 124–136. Francis, B. (2002). Boys, girls and achievement: Addressing the classroom issues. Routledge. Erdoğan, T., Altınkaynak, Ş. Ö., & Erdoğan, Ö. (2013). Okul öncesi öğretmenlerinin okuma-yazmaya hazırlığa yönelik yaptıkları çalışmaların incelenmesi. İlköğretim Online, 12(4), 1188–1199. Ergül, C., Karaman, G., Akoğlu, G., Tufan, M., Sarıca, A. D., & Kudret, Z. B. (2014). Okul öncesi öğretmenlerinin “Erken Okuryazarlık” kavramına ilişkin bilgi düzeyleri ve sınıf uygulamaları. İlköğretim Online, 13(4), 1449-1472. Ergül, C., Sarıca, A. D., & Akoğlu, G. (2016). Etkileşimli kitap okuma: dil ve erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesinde etkili bir yöntem. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 17(02), 193–206. Ersoy, A. F. (2016). Fenomenoloji. Eds. Ahmet Saban & Ali Ersoy, İçinde Eğitimde Nitel Araştırma Desenleri, Ankara: Anı Yayıncılık. Gündüz, F., & Çalışkan, M. (2013). 60–66, 66–72, 72–84 aylık çocukların okul olgunluk ve okuma yazma becerilerini kazanma düzeylerinin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 8(8), 379–398. Güneş, F. (2013). Okuma yazma öğrenme yaşı. Journal of Theory and Practice in Education, 9(4), 280–298. Henderson, S. J., Jackson, N. E., & Mukamal, R. A. (1993). Early development of language and literacy skills of an extremely precocious reader. Gifted Child Quarterly, 37(2), 78–83. Jackson, E. N. & Roller, C. M. (1993). Reading with Young Children. Reading Research –Based Decision Making Series. Karaman Benli, G. & Ergül, A. (2018). Erken akademik becerileri değerlendirme araçları. Eds. Oğuz Serdar Kesicioğlu & Binnur Yıldırım Hacıibrahimoğlu İçinde: Erken çocuklukta Çocuğu tanıma ve değerlendirme, Ankara: Eğiten Kitap. Kargın, T., Ergül, C., Büyüköztürk, Ş., & Güldenoğlu, B. (2015). Anasınıfı çocuklarına yönelik Erken Okuryazarlık Testi (EROT) geliştirme çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 16(03), 237–270. Kargın, T., Güldenoğlu, B., & Ergül, C. (2017). Anasınıfı çocuklarının erken okuryazarlık beceri profili: Ankara örneklemi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18(01), 61–87. Kartal, S. (2013). Türkiye’de ilkokula başlama yaşının beş yaşa indirilmesinin eğitim politikaları açısından değerlendirilmesi. Mülkiye Dergisi, 37(3), 201–214. Kutluca-Canbulat, A. N. , & Yıldızbaş, F. (2014). Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin 60–72 aylık çocukların okula hazır bulunuşluklarına ilişkin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 33–50. Litman, J. (2005). Curiosity and the pleasures of learning: wanting and liking new information. Cognition & emotion, 19(6), 793–814. Lopez, K. A., & Willis, D. G. (2004). Descriptive versus interpretive phenomenology: Their contributions to nursing knowledge. Qualitative health research, 14(5), 726–735. Mercan-Uzun, E. & Alat, K. (2014). İlkokul birinci sınıf öğretmenlerinin 4+ 4+ 4 eğitim sistemi ve bu sistem sonrasında ilkokula başlayan öğrencilerin hazır bulunuşlukları hakkındaki görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 15–44. Milli Eğitim Bakanlığı. (2013). Okul öncesi eğitim programı. Ankara. Missall, K., Reschly, A., Betts, J., McConnell, S., Heistad, D., Pickart, M., ... & Marston, D. (2007). Examination of the predictive validity of preschool early literacy skills. School Psychology Review, 36(3), 433–452. Müftüoğlu Ö (2012). Emek piyasalarının yeniden yapılanması sürecinde 4+4+4 formülü. Eğitim Bilim Toplum, 10(40), 25–33. Neumann, M. M. (2016). Young children's use of touch screen tablets for writing and reading at home: Relationships with emergent literacy. Computers & Education, 97, 61–68. Oktay, A. (2000), Yaşamın sihirli yılları: okul öncesi dönem. İstanbul: Epsilon Yayınları, 2. Baskı. Oudeyer, P. Y., Gottlieb, J., & Lopes, M. (2016). Intrinsic motivation, curiosity, and learning: Theory and applications in educational technologies. In Progress in brain research (Vol. 229, pp. 257-284). Elsevier. Özsoy, G & Kuruyer, H. G. (2012). Bilmenin illüzyonu: matematiksel problem çözme ve test kalibrasyonu. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 229–238. Öztürk, E., & Uysal, K. (2013). İlkokul 1. sınıf öğrencilerinin okuma–yazma süreçlerinin takvim yaşı yönünden karşılaştırılması. Turkish studies-international periodical for the languages, literature and history of turkish or turkic, 8(8), 1041–1054. Sağlam, H. İ., & Besen, T. (2015). Investigating classroom teachers' views on age of starting primary school for 60–66 months old children. International Online Journal of Educational Sciences, 7(2), 167–179. Sarı, E. (2016). Çocuklarda özgüven gelişimi. Antalya: Nokta E-Kitap. Süel, E. E. (2011). İlköğretim 1. sınıf üstün ve normal zeka düzeyindeki öğrencilerin fonolojik farkındalık düzeylerinin okuma başarıları üzerine etkisinin karşılaştırılması.Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi. Teale, W. H., & Sulzby, E. (1986). Emergent literacy as a perspective for examining how young children become writers and readers. Norwood, NJ: Ablex. Türk Tabipler Birliği (2012). Umudumuzun çiçekleri çocuklarımızın hep yanında olacağız. http://www.ttb.org.tr/index.php/Haberler/444-3289.html. Tuğluk, İ. H., Kök, M., Koçyiğit, S., Kaya, H. İ., & Gençdoğan, B. (2008). Okul öncesi öğretmenlerinin okuma-yazma etkinliklerini uygulamaya ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (17), 72–81. Ülkü, Ü. B. (2007). Anasınıfı ve ilköğretim I. sınıfa devam eden çocukların velileri ve öğretmenlerinin çocuk olgunluğu hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Adana: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Vatansever-Bayraktar, H. (2015). Sınıf yönetiminde öğrenci motivasyonu ve motivasyonu etkileyen etmenler. Electronic Turkish Studies, 10(3). Weigel, D. J., Martin, S. S., & Bennett, K. K. (2006). Mothers’ literacy beliefs: Connections with the home literacy environment and pre-school children’s literacy development. Journal of Early Childhood Literacy, 6(2), 191-211. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Genişletilmiş 9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yıldızbaş, F., Parlakyıldız, B. (Temmuz, 2004). Okul öncesi eğitimde öğretmenlerin okuma yazma hazırlık çalışmalarına yönelik uygulamaların değerlendirilmesi. XIII. Eğitim Bilimleri Kurultayı, Malatya. Yumuşak, G., & Balcı, Ö. (2018). Öğretmenlerin istenmeyen öğrenci davranışları ile başa çıkma yöntemleri ve bu yöntemlerin etkililiğine ilişkin görüşleri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(40), 223–254.