lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.593400 The Relationship between the Texts in the 6th Grade Turkish Course Book and Core Values 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı’nda Yer Alan Temalardaki Metinlerin Kök Değerlerle İlişkisi Mutlu Hasan Hüseyin Dinç Sinem 10 30 2019 7 4 1048 1062 07 17 2019 09 23 2019 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

Despite the ever changing circumstances of today, values which leavetheir marks on society and guide future generations through the transfer ofculture, stand out among the most fundamental moral elements that theindividuals must hold. Experiences in school play a significant role inindividuals’ acquisition of their values. The majority of the core values thatare among the building blocks of our national culture are acquired throughtextbooks and texts which function as the implementing tools of the curriculum.In order for individuals to display those values in their behaviors, they primarilyneed to be conscious of them and internalize them. Through this process, individualsshape their behaviors and develop their personality socially, emotionally, cognitivelyand morally. The purpose of this study is to determine both the core values includedin the texts of the 6th grade Turkish course books prepared by theMinistry of Education (MEB) and the relationship between the texts and thevalues. The study is qualitative by design. Content analysis was used as themethod of data analysis. The texts used for analysis in this study are a totalof 32 texts (written/audio) - 24 reading texts and 8 listening texts in the eightthemes in the 6th grade secondary school Turkish course book taughtat the MEB secondary schools and İmam-Hatip secondary schools. Extensivereading texts were not included. The results pointed out the role literarypieces played a role in children’s acquisition of the values in the texts ofthe themes and also indicated that dueattention has to be given in the selection of the texts in Turkish coursebooks.

Günümüzündeğişen şartlarına rağmen toplumda derin iz bırakan ve kültür aktarımınısağlayıp gelecek kuşaklara yön veren değerler, bireylerin sahip çıkması gerekenen temel manevi unsurların başında gelmektedir. Bireylerin değerleri kazanmasısürecinin önemli bir kısmını okul yaşantısı oluşturmaktadır. Milli kültürümüzüntemel yapı taşlarından olan kök değerlerin büyük bir çoğunluğu programınuygulayıcısı olan ders kitapları ve metinler aracılığıyla kazanılmaktadır.Bireylerin temalarda yer alan bu değerleri davranışlarına yansıtabilmeleri içinöncelikle değerlerin farkına varıp içselleştirmeleri gerekmektedir. Böylecebirey davranışlarını yönlendirerek kişiliğini sosyal, duygusal, bilişsel veahlaki yönden geliştirmektedir. Bu çalışmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığımızınhazırladığı 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı’nda yer alan temalardaki metinlerin kökdeğerlerini tespit etmek ve bu değerlerin metinlerle ilişkisini belirlemektir.Araştırma nitel araştırma metodolojisine uygun olarak hazırlanmıştır.Araştırmanın veri analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.Araştırmanın materyalini, MEB Ortaokul ve İmam-Hatip Ortaokulu 6. Sınıf OrtaokulTürkçe Ders Kitabı’ndaki 8 tema içerisinden 24 okuma metni ve 8 dinleme metni olmak üzere toplam 32 metin (belge/doküman) oluşturmaktadır.Serbest okuma metinleri, kapsam dışı tutulmuştur. Araştırma sonucundaçocukların temalarda yer alan metinlerdeki değerleri kazanmasında edebieserlerin rolüne değinilmiş ve bu bağlamda Türkçe ders kitaplarında yer alanmetinlerin seçimine gösterilmesi gereken özenin önemi vurgulanmıştır.

 Türkçe eğitimi ders kitabı değerler tema Turkish education course book values unit Akbaş, O. (2008). Değerler eğitimine genel bir bakış. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(16), 9-27. Aydın, M. Z (2010). Okulda değerler eğitimi. Ankara: Eğitime Bakış. Bacalı, H. (2011). Değer Değer Midir?. Eğitime Bakış, 7(19), 18-21. Berkowitz Marvin W. (2011) What works in values education. International Journal of Educational Research, 50(3), 153–158 Demiral, Ö. ve Kaya Z. (2012). Eğitim bilimine giriş. Ankara: Pegem Akademi. Deniz, K. ve Karagöl, E. (2018). Değerler Eğitimi Açısından Ortaokul Türkçe Ders Kitapları. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 6(2), 244-255. Doğan, B. ve A. Gülüşen (2011). Türkçe ders kitaplarındaki (6–8) metinlerin değerler bakımından incelenmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 75-102. Ekici Çelikpazu, E. ve Aktaş E. (2011). MEB 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin değer iletimi açısından incelenmesi. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 6(2), 413-424. Fidan, N. (1986). Okulda öğrenme ve öğretme. Ankara: Pegem Akademi. Güçlü, M. (2015). Türkiye’de değerler eğitimi konusunda yapılan araştırmalar. Eğitimde Gelecek Arayışları: Dünden Bugüne Türkiye’de Beceri, Ahlak ve Değerler Eğitimi Uluslararası Sempozyumu. Bartın: Atatürk Araştırma Merkezi. Güneş, F. (2015). Değerler eğitiminde yaklaşım ve modeller. Eğitimde Gelecek Arayışları: Dünden Bugüne Türkiye’de Beceri, Ahlak ve Değerler Eğitimi Uluslararası Sempozyumu. Bartın: Atatürk Araştırma Merkezi. Karagöz, B. (2009). Yapılandırmacı yaklaşıma göre ilköğretim 6 ve 7. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki değerlerin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla. Kırmızı Susar, F. (2014). 4. sınıf Türkçe ders kitabı metinlerinde yer alan değerler. Değerler Eğitimi Dergisi, 12(27), 217-259. McCullough, M.E., & Snyder, C.R. (2000). Classical sources of human strength: Revisiting an old home and building a new one. Journal of Social and Clinical Psychology, 19, 1- 10. Merriam, S. B. (2013). Qualitative research a guide to desing and implementation. Selahattin Turan (Çev. Ed.). 3. Basımdan Çeviri. Ankara: Nobel Yayınları. MEB, (2006). İlköğretim Türkçe Dersi (6, 7, 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları. MEB (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 6. sınıf Türkçe ders kitabı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. MEB (2018). İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları. Öncül, R. (2000). Eğitim ve eğitim bilimleri sözlüğü. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi. Peterson, C. ve Seligman, M. E. P. (2004). Character strengths and virtues a handbook and classification. New York: Oxford University Press. Somuncu, S. (2008). İlköğretim 7. sınıf Türkçe ders kitabındaki edebî metinlerin temel evrensel değerleri içermesi bakımından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar. Sönmez, V. ve Alacapınar, F. G. (2013). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık. Şen, Ü. (2008). 6.sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin ilettiği değerler açısından incelenmesi. KKTC: Uluslararası Türkçe Eğitimi ve Öğretimi Sempozyumu. TDK (2005). Büyük Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Temizyürek, F. ve Balcı, A. (2013). Cumhuriyet dönemi ilköğretim okulları Türkçe programları, Ankara: Nobel Yayınları. Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.