lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.872499 Other Fields of Education Alan Eğitimleri Appearance of The First Most Frequently Used 2000 Elements of Vocabulary in News Bulletins in The Textbooks of Turkish Courses in Middle Schools Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarında Haber Bültenlerinde En Sık Kullanılan İlk 2.000 Söz Varlığı Unsurunun Yer Alma Durumu https://orcid.org/0000-0001-8321-4204 Çolakoğlu Bülent Kahraman TÜRKİYE RADYO TELEVİZYON KURUMU (TRT) 04 27 2021 9 2 577 588 02 01 2021 03 30 2021 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

This study was conducted with the objective to determine the situation of the appearance of the first most frequently used 2000 elements of vocabulary [basic words (names, nominal words; verbs, gerundial words; postpositions, exclamations), idioms, reduplications, formulaic expressions] in news bulletins, in the textbooks of Turkish courses in middle schools published by the Ministry of Education. The list of first most frequently used 2000 elements of vocabulary in textbooks of Turkish courses taught in the 5th, 6th, 7th and 8th grades of middle schools accepted by the resolutions of the Board of Education and Discipline dated and numbered 28.05.2018 - 78, and 25.06.2018 - 12254648, and published by the Ministry of Education has been studied, evaluated and compared within the scope of this study. As a case study, the holistic multiple-case study design was utilized in this research. Document analysis was used as a means of data gathering; and content analysis was implemented during the process of interpreting the acquired data. As a result of the research, it was determined that students have dealt with approximately three quarters of the first most frequently used 2000 elements of vocabulary in news bulletins, in textbooks of Turkish courses in the four grade levels, while a quarter of them have not been encountered.

Bu çalışma, MEB’in yayımladığı ortaokul Türkçe ders kitaplarında, haber bültenlerinde en sık kullanılan ilk 2.000 söz varlığı unsurunun [temel kelimeler (isimler, isim soylu kelimeler; fiiller, fiil soylu kelimeler; görevli kelimeler, anlamlı-görevli kelimeler), deyimler, ikilemeler, kalıp sözler] yer alma durumunu belirlemek amacıyla yapılmıştır. MEB Talim ve Terbiye Kurulunun 28.05.2018 - 78, 25.06.2018 - 12254648 tarih ve sayılı kararlarıyla kabul edilen, MEB yayınları arasında yer alan ve ortaokullarda okutulan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitapları ile haber bültenlerinde en sık kullanılan ilk 2.000 söz varlığı unsurunun sıralandığı liste bu araştırma kapsamında inceleme, değerlendirme ve karşılaştırmaya tabi tutulmuştur. Bir durum çalışması olan bu araştırmada bütüncül çoklu durum deseninden yararlanılmıştır. Doküman incelemesi, veri toplama aracı olarak kullanılmış; elde edilen verilerin anlamlandırılması sürecinde içerik analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda dört sınıf düzeyindeki Türkçe ders kitabında da öğrencilerin, haber bültenlerinde en sık kullanılan ilk 2.000 söz varlığı unsurunun yaklaşık dörtte üçüyle muhatap olduğu, dörtte biriyle de karşılaşmadığı tespit edilmiştir.

 Söz varlığı Türkçe ders kitabı haber bültenleri Vocabulary textbook of Turkish course news bulletins Aksan, D. (2004). Dilbilim ve Türkçe yazılar. İstanbul: Multilingual. Aksan, D. (2006). Anadilimizin söz denizinde. Ankara: Bilgi. Aksan, D. (2011). Dil, şu büyülü düzen. Ankara: Bilgi. Aksan, D. (2015a). Türkçenin söz varlığı. Ankara: Bilgi. Aksan, D. (2015b). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dilbilim. Ankara: TDK. Akyol, H. ve Temur, T. (2014). Kelime hazinesinin geliştirilmesi. A. Kırkkılıç ve H. Akyol (Ed.), İlköğretimde Türkçe öğretimi içinde (s.193-229). Ankara: Pegem Akademi. Apaydın, N. (2010). 6. sınıf ders kitaplarının söz varlığı açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Aslan, T. (2013). 7. sınıf öğrencilerinin Türkçe ders kitaplarındaki anlamını bilmedikleri kelimelerden hareketle söz varlığını geliştirmelerine yönelik bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Baş, B. (2006). 1985-2005 yılları arasında çocuk edebiyatı sahasında yazılmış tahkiyeli metinlerin söz varlığı üzerine bir araştırma (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Baş, B. ve Karadağ, Ö. (2012). Söz varlığı üzerine yurt dışında ve Türkiye’de yapılan temel araştırmalar. Millî Eğitim. 193, 81-104. Bauman, J. (1996). Vocabulary Resources for Material Writers. Material Writers Newsletter; Vol. 4, No. 3, October. Erişim Adresi: https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED416672.pdf Baysal, A. D. (2007). İlköğretim 7. sınıf Türkçe ders kitaplarının kelime serveti bakımından değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon. Çeçen, M. A. (2007). Kelime hazinesinin geliştirilmesinde dikkat edilmesi gereken hususlar. Journal of Turkish Linguistics. 1(1), 116-137. Çiftçi, Ö. ve Çeçen, M. A. (2013). Kelime öğretimi. A. Güzel ve H. Karatay (Ed.), Türkçe öğretimi el kitabı içinde (s.335-350). Ankara: Pegem Akademi. Davey, L. (1990). The application of case study evaluations. Practical Assessment, Research and Evaluation. Vol. 2 , Article 9. DOI: 10.7275/02g8-bb93. Demir, C. (2006). Türkçe / edebiyat eğitimi ve kişisel kelime serveti. Millî Eğitim. 169, 207-225. Demir, C. (2016). Türkçe eğitim öğretim programları ve kişisel söz varlığı [Özel Sayı]. Millî Eğitim, 210, 141-161. Göçer, A. (2009). Türkçe eğitiminde öğrencilerin söz varlığını geliştirme etkinlikleri ve sözlük kullanımı. Turkish Studies. 4 (4), 1025-1055. DOI: 10.7827/TurkishStudies.845. Göğüş, B. (1978). Orta dereceli okullarımızda Türkçe ve yazın eğitimi. Ankara: Gül. Güleryüz, H. (2006). Yaratıcı çocuk edebiyatı. Ankara: Pegem A. Kantemir, E. (1997). Yazılı ve sözlü anlatım. Ankara: Engin. Karaalioğlu, S. K. (t.y.). Yazmak ve konuşmak sanatı. İstanbul: İnkılap. Karatay, H. (2014). Okuma eğitimi. Ankara: Pegem Akademi. Kavcar, C., Oğuzkan, F. ve Sever, S. (1998). Türkçe öğretimi. Ankara: Engin. Kurudayıoğlu, M. (2011). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin kelime hazinesi üzerine bir değerlendirme. e-Journal of New World Sciences Academy. 6(2), 1797-1808. Mert, E. L. (2011). Türkçenin söz varlığı açısından 6. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki öyküleyici metinler. S. Sever (Ed.), Prof. Dr. Cahit Kavcar Türkçe eğitimi çalıştayı içinde (s.235-248). Ankara: Ankara Üniversitesi. Özbay, M. ve Melanlıoğlu, D. (2008). Türkçe eğitiminde kelime hazinesinin önemi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 5(1), 30-45. Özön, M. N. (1971). Yazmak sanatı ve kompozisyona giriş. İstanbul: Remzi. Sarıca, S. ve Gündüz, M. (1999). Güzel konuşma yazma, kompozisyon. İstanbul: Fil. Sever, S. (2011). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme. Ankara: Anı. Tavşancıl, E. ve Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon. TDK (2011). Türkçe sözlük. Ankara: TDK. Turhan, H. (2010). 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin söz varlığı açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. İstanbul. Uludağ, Ç. (2010). 7. sınıf Türkçe ders kitaplarının söz varlığı açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Yalçın, A. (2012). Türkçe öğretim yöntemleri yeni yaklaşımlar. Ankara: Akçağ. Yalçın, A. (2018). Son bilimsel gelişmeler ışığında Türkçenin öğretimi yöntemleri. Ankara: Akçağ. Yaylamaz, S. (2014). Okuma zekâsı. İstanbul: Hayat. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin. Yiğit, A. (2011). Millî Eğitim Bakanlığı 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin kelime serveti açısından incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.