lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.880560 Other Fields of Education Alan Eğitimleri Determining Listening Comprehension Levels of Blind Students in Informational Texts Total Düzeyde Görme Yetersizliği Olan Öğrencilerin Bilgi Veren Metinlerde Dinlediğini Anlama Düzeylerinin Belirlenmesi https://orcid.org/0000-0002-9668-0359 Yalçın Gülistan AKSARAY ÜNİVERSİTESİ https://orcid.org/0000-0002-1202-1031 Altunay Banu GAZİ ÜNİVERSİTESİ 07 26 2021 9 3 771 786 02 15 2021 06 25 2021 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

The aim of this study is to determine the listening comprehension levels of blind students, who frequently use listening skills in their educational activities and in informational texts. The study was designed as descriptive survey model. Participants of this study were selected with criterion sampling as one of the purposeful sampling methods. The study was carried out with 35 students meeting the specified criteria. As data collection tools, two informational texts and 24 open-ended questions for each of these texts were developed to collect data. The collected data were analysed with SPSS-22 statistics package programme of. As a result of the study, it was seen that the average listening comprehension score of blind students in informational texts is 116,83. When the participants' scores were examined one by one, the lowest score was found 63 and the highest score was found 195. This finding can be interpreted that the listening comprehension performance of the students in informational texts was low, considering the highest score that can be obtained from the test is 240. Additionally, it was concluded that listening comprehension levels of students did not vary across gender and grade level.

Bu araştırmanın amacı, eğitim-öğretim süreçlerinde sıklıkla dinleme becerisini kullanan total düzeyde görme yetersizliği olan (kör) öğrencilerin bilgi veren metinlerde dinlediğini anlama düzeylerini belirlemektir. Araştırma, betimsel tarama modeli olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları, amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Belirlenen ölçütleri karşılayan 35 öğrenci ile çalışma gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanması amacıyla iki bilgi veren metin ve bu metinlerin her birine yönelik 12 açık uçlu soru olmak üzere 24 sorudan oluşan dinlediğini anlama veri toplama aracı geliştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS-22 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, total düzeyde görme yetersizliği olan öğrencilerin, bilgi veren metinlerden aldıkları dinlediğini anlama puanların ortalamasının 116,83 olduğu, katılımcıların puanları tek tek incelendiğinde en düşük puanın 63, en yüksek puanın 195 olduğu görülmektedir. Bu bulgu, testten alınabilecek en yüksek puanın 240 olduğu göz önünde bulundurulduğunda öğrencilerin bilgi veren metinlerde dinlediğini anlama performanslarının düşük olduğu şeklinde yorumlanabilir. Ayrıca araştırmada, öğrencilerin dinlediğini anlama düzeylerinin cinsiyete ve sınıf düzeyine göre farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.

 Total düzeyde görme yetersizliği dinlediğini anlama bilgi veren metin Blind listening comprehension informational text Adetoro, N. (2012). Alternative format preferences among secondary school visually impaired students in Nigeria. Journal of Librarianship and Information Science, 44(2), 90-96. Aktaş, Ş. (2000). Roman sanatı ve roman incelemesine giriş. Ankara: Akçağ. Altunay Arslantekin, B. (2012). Engel türüne göre materyal uyarlama, hazırlama ve kullanımı. A. Ataman (Ed.). Temel eğitim öğretmenleri için kaynaştırma uygulamaları ve özel eğitim içinde (ss. 141-176), Ankara: Vize Yayıncılık. Altunay Arslantekin, B. (2018). Görme yetersizliği olan öğrenciler, A. Cavkaytar ve D. T. Ersan (Ed.), Özel Eğitim ve Kaynaştırma içinde (ss. 141-179), Ankara: Eğiten Kitap. Arslan, A. (2013). Çeşitli değişkenler açısından ilköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama durumları. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 2(5), 61-81. Aslan, C. (2016). Görme engelliler için yardımcı teknolojiler. S. Çakmak (Ed.). Özel eğitim ve yardımcı teknolojiler içinde (ss. 56-92). Ankara: Vize. Aşılıoğlu, B. (2009). Türkçe öğretmen adaylarına göre derslerde karşılaşılan başlıca dinleme engelleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(29), 45-63. Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. Ankara Üniversitesi Tömer Dil Dergisi, 58, 171-174. Babalola, Y. T., & Yacob, H. (2011). Library and information services to the visually impaired-the role of academic libraries. Canadian Social Science, 7(1), 140-147. Bakırcı, R. (2009). Milli Kütüphane’de görme engellilere sunulan hizmetler ve gelişmeler. Bilgi Dünyası, 10(1), 136-142. Barraga, N., & Erin, J. (1992). Visual handicaps and learning (3rd ed). Austin: PRO-ED. Billingsley, F., White, O. R., & Munson, R. (1980). Procedural reliability: A rationale and an example. Behavioral Assessment, 2(2), 229-241. Buck, G. (2001). Asssessing listening. Cambridge: Cambridge University. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. (18. Baskı). Ankara: Pegem. Doğan, Y. (2013). Dinleme eğitimi. Ankara: Pegem Akademi. Graham, S., & Perin, D. (2007). Writing text: Effective strategies to improve writing of adolescents in middle and high school. Washington, DC: Alliance for Excellence in Education. Güneş, F. (2013). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Ankara: Pegem A. Güzel-Özmen, R. (2011). Zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin bilgi veren metinlerdeki bilgiler hatırlamalarında şematik düzenleyicilerin iki farklı sunum şeklinin karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(2), 785-793. Harley, R. K., Truan, M. B., & Sanford, L. D. (1997). Communication skills for visually impaired learners: Braille, print, and listening skills for students who are visually impaired. Springfield-Illinois, USA: Charles C. Thomas Publisher. House, A. E., House, B. J., & Campbell, M. B. (1981). Measures of interobserver agreement: Calculation formulas and distribution effects. Journal of Behavioral Assessment, 3(1), 37-57. Huebner, K. M. (2000). Visual impairment. In A. Koenig, & M. Holbrook, (Eds.). In Foundations of education volume I: Instructional strategies for teaching children and youths with visual impairments (pp. 55-76). New York: AFB Press. Karasar, N. (2013). Bilimsel araştırma yöntemi. (25. Basım). Ankara: Nobel. Kodan, H., & Bozdemir, H. (2016). İlköğretim 4. sınıf öğrencilerinin dinlediklerini anlama düzeyinin belirlenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(37), 15-27. Lehto, J. E., & Anttila, M. (2003). Listening comprehension in primary level grades two, four and six. Scandinavian Journal of Educational Research, 47(2), 133-143. Mulloy, A. M., Gevarter, C., Hopkins, M., Sutherland, K. S., & Ramdoss, S. T. (2014). Assistive technology for students with visual impairments and blindness. In Assistive technologies for people with diverse abilities (pp. 113-156). Springer, New York, NY. Nolan, C. Y., & Morris, J. E. (1969). Learning by blind students through active and passive listening. Exceptional Children, 36(3), 173-181. Özbay, Y., Özmen, E. R., Tuncer T. ve Altunay, B. (2007). Özel eğitimin etkisi ve etkililiği temel araştırması. Ankara: MEB Projeler Koordinasyon Merkezi Başkanlığı. Rubin, J. (1995). A Guide fort he teaching of second language listening. Şehir: Dominie. Sümer, S. ve Çetin, M. E. (2018). Zihinsel yetersizliği olan bireylerin dinlediklerini anlama düzeyleri üzerinde geleneksel hikaye okuma ve dijital hikaye kullanımının etkililik ve verimliliklerinin karşılaştırılması. Education Sciences, 13(1), 44-55. Şafak, P. (2013). Ağır ve çoklu yetersizliği olan çocukların eğitimi. Ankara: Vize. Temur, T. (2001). Dinleme becerisi. Konu alanı ders kitabı inceleme kılavuzu Türkçe 1-8. Ankara: Nobel. Tuncer, T. (2004). Görme yetersizliğinden etkilenmiş çocuklar. A. Ataman (Ed.), Özel gereksinimli çocuklar ve özel eğitime giriş içinde (1. Baskı, ss. 293-311). Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık. Tuncer, A. T. ve Altunay, B. (2006). The effect of a summarization-based cumulative retelling strategy on listening comprehension of college students with visual impairments. Journal of Visual Impairment & Blindness, 100(6), 353-365. Tuncer, T. (2013). Görme yetersizliği olan çocuklar. S. Vuran (Ed.), Özel eğitim içinde (ss. 289-321). Ankara: Maya. Wolvin, A., & Coakley, C. G. (1996). Listening. Dubuque, IA: Wm. C. C. Brown. Yalçın, G. ve Altunay Arslantekin, B. (2019). Görme yetersizliği olan öğrenciler için genişletilmiş çekirdek müfredat ve dinleme becerileri. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 298-323. Yalçın, G. ve Kamalı Arslantaş (2020). Mentoring ınservice teachers to support their ınclusive science teaching practices for students with visual ımpairment. International Journal of Contemporary Educational Research, 7(2), 112-131. Yalçın, G. (2020). Uyarlanmış çok ögeli bilişsel strateji öğretiminin görme yetersizliği olan ortaokul öğrencilerinin dinlediğini anlama ve özetleme becerileri üzerine etkisi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Yıldırım, K., Yildiz, M., Ates, S. ve Rasinski, T. (2010). Fifth-grade turkish elementary school students' listening and reading comprehension levels with regard to text types. Educational Sciences: Theory and Practice, 10(3), 1879-1891.