lisans Ana Dili Eğitimi Dergisi 2147-6020 Mehmet KURUDAYIOĞLU 10.16916/aded.981868 Other Fields of Education Alan Eğitimleri A Comparison of Preschool Children's Vocabulary and Corpus-Based Frequency Lists Okul Öncesi Çocuklarının Kelime Hazinesi ile Derlem Temelli Sıklık Listelerinin Karşılaştırılması https://orcid.org/0000-0001-6333-1286 Uluçay Melike ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ 10 29 2021 9 4 1443 1468 08 12 2021 10 29 2021 Copyright © 2013, Journal of Mother Tongue Education 2013 Journal of Mother Tongue Education

The aim of this study, comparing 60 months and older pre-schoolers’ first most frequently used 1000 words with various corpus-based lists, is to reveal the extent to which the words used by preschool children in the language acquisition process differ from these lists. To determine the vocabulary levels of the children, interactive reading method was applied for eight weeks, any vocabulary produced by the children was recorded, a word pool was created, and thus a frequency list was obtained. In the study in which a holistic multi-case design was used, the frequency list of preschool children and the first 1000 words of A Frequency Dictionary of Turkish, which is a general corpus, the first 1000 words of Target Word List, the first 1000 words of a children's book, the first 1000 words of 1st grade Turkish textbooks, and the first 1000 words of primary school students were compared. As a result, the rate of differentiation between the first 1000 words of preschool children and the first 1000 words of the A Frequency Dictionary of Turkish, and the first 1000 words of the 1st Grade Turkish Book was found to be quite high while it was seen that there was less differentiation between the Target Word List, children's books, and the first 1000 words of primary school students.

Bu çalışma 60 ay ve üzeri okul öncesi çocuklarının en sık kullandıkları ilk 1000 kelime ile derlem temelli çeşitli listeleri karşılaştırarak, okul öncesi çocuklarının dil edinim sürecinde kullandıkları kelimelerin bu listelerden ne ölçüde farklılaştığını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çocukların kelime hazinesini tespit etmek için sekiz hafta süreyle etkileşimli okuma yöntemiyle kitap okunmuş, çocuklar konuşturularak söyledikleri her söz kayıt altına alınmış ve kelime havuzu oluşturulmuş böylece sıklık listesi elde edilmiştir. Bütüncül çoklu durum deseni kullanılan çalışmada okul öncesi çocuklarının kelime sıklık listesi ile genel bir derlem olan A Frequency Dictionary of Turkish’in, Hedef Kelime Listesi’nin, çocuk kitaplarının, 1. Sınıf Türkçe ders kitabının ve ilkokul öğrencilerinin ilk 1000 kelimesi karşılaştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda okul öncesi çocuklarının ilk 1000 kelimesi ile A Frequency Dictionary of Turkish’in ilk 1000 kelimesi ve 1. Sınıf Türkçe Kitabının ilk 1000 kelimesi arasında farklılaşma oranının daha fazla; Hedef Kelime Listesi, çocuk kitapları ve ilkokul öğrencilerinin ilk 1000 kelimesi arasında farklılaşma oranının daha az olduğu tespit edilmiştir.

 Okul öncesi kelime hazinesi kelime sıklığı Preschool vocabulary word frequency Acarlar, F. (2005). Türkçe ediniminde gelişimsel özelliklerin dil örneği ölçümleri açısından incelenmesi. Türk Psikoloji Dergisi, 20(56), 61-74 Aktürk, B. (2012). Understanding the Gestural, Lexical and Grammatical Development of Turkish-Speaking Infants and Toddlers: Validity Study of the Turkish Communicative Development Inventory (TIGE) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Aksan, D. (2000). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dilbilim. Ankara: TDK Yayınları. Aksan, Y., Aksan, M., Mersinli, Ü. & Demirhan, U.U. (2017). A frequency dictionary of Turkish. London and New York: Routledge. Altun, D. (2019). 60-71 aylık okul öncesi dönemdeki çocukların alıcı ve ifade edici dil kelime bilgisinin teknoloji kullanımı ve ailesel faktörlere göre incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 8(2), 1158-1182. Aydoğan, Y. ve Koçak, N. (2003). Okul öncesi çocukların dil gelişimlerine etki eden faktörlerin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 159, 203-210. Ayrancı, B. B. (2018). 0-12 yaş dil gelişimi uygulamaları ve yapılması gerekenler. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 13-34. Baş, B. (2006). 1985-2005 yılları arasında çocuk edebiyatı sahasında yazılmış tahkiyeli metinlerin söz varlığı üzerine bir araştırma (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. Ankara: Siyasal Kitabevi. Dereli, E. (2003). Okul öncesi eğitime devam eden 4–6 yaş arasındaki çocukların ifade edici dil düzeylerinin incelenmesi (Konya ili örneği) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. Dereli, E., Koçak, N. (2005). Okul öncesi eğitime devam eden 4-6 yaş arasındaki çocukların ifade edici dil düzeylerinin bakım tarzı ve anne- baba eğitim düzeyi açısından incelenmesi Konya ili örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , (14) , 245-253 . Derman, M.T. (2017). 4-6 yaş çocukların sözcük dağarcıklarının ailesel faktörlere göre incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17 (1), 372-383. Erdoğan, S., Bekir, H.Ş ve Aras. S.E. (2005). Alt sosyoekonomik bölgelerde ana sınıfına devam eden 5-6 yaş grubundaki çocukların dil gelişim düzeylerine bazı faktörlerin etkisinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 231-246. Ergin, B. (2012) 5-6 yaş çocuklarının dil gelişim düzeyleri ile sosyal kabul durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. Eryılmaz D., Uladı G., Geyik M. ve Öztürk M. (2019). 36-72 aylık çocukların dil gelişim özelliklerinin çeşitli değişkenler bakımından incelenmesi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 9(1), 265-277. Güneş, F. (2010). Ninnilerin çocukların dil ve zihinsel gelişimine etkisi. ZfWT Zeitschrift für die Welt der Türken, Journal of World of Turks. 2(3), 27-38. Işıtan, S. ve Turan, F. (2014). Çocuklarda dil gelişiminin değerlendirilmesinde bir anlatı analizi yaklaşımı olarak öykü anlatımı. Eğitim Bilimleri ve Uygulama. 13 (25), 105-124 Karacan, E. (2000a). Bebeklerde ve çocuklarda dil gelişimi. Klinik Psikiyatri, 3(4), 263-268. Karacan, E. (2000b). Çocuklarda dil gelişimini etkileyen faktörler. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 9(7). Karadağ, Ö. (2005). İlköğretim I. kademe öğrencilerinin kelime hazinesi üzerine bir araştırma (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. Karadağ, Ö. (2019a). Neden bir çocuk dili derlemine ihtiyacımız var? Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 765-780. Karadağ, Ö. (2019b). Kelime öğretimi. Ankara: Pegem Akademi. Koçak, N., Ergin, B. ve Yalçın, H. (2014). 60-72 aylık çocukların Türkçe dil kullanımı düzeyleri ve etki eden faktörlerin incelenmesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2014(4), 100-106. Özbaydar, B. (1970). 12-24 ay arasında dil gelişmesi. İstanbul Üniversitesi Tecrubi Psikoloji Çalışmaları, 8, 79-86. Savaş, M. ve Turan, M. (2011). Okulöncesi altı yaş grubu öğrencilerin sahip oldukları kelime servetinin incelenmesi. New World Science Academy (NWWSA). 6(1), 841-859. Yapıcı, Ş. (2004). Çocukta dil gelişimi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 1(1), 1–18. Yıldırım, A. (2008). Okul öncesi eğitim kurumlarından yararlanmayan 4-5 yaş çocuklarının dil gelişimini etkileyen faktörlerin incelenmesi (Konya ili örneği) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. Zevenbergen, A. A. & Whitehurst, G. J. (2003). Dialogic reading: a shared book reading intervention for preschoolers. on reading books to children: parents and teachers. (eds) Anne van Kleeck, Steven A. Stahl, & Eurydice B. Bauer London: Lawrance Erlbaum.