Bereketli Hilal’in (Fertile Crescent) kuzey ucunda bulunan Adıyaman bugün Anadolu’nun Güneydoğusunda bulunan önemli bir kent olmasının yanı sıra tarihi, coğrafik ve kültürel anlamda Bereketli Hilal olarak bilinen bölgeyle bağlıdır. Bu coğrafi bağlılığın yanında kültürel benzerlik ve verimli toprakları sayesinde tarih boyunca yerleşim görmüş bu kadim kent özellikle Antik Çağ ve Helenistik devirde önemli devletlerin kurulduğu bir bölge olmuştur. Daha sonraki devirlerde İslam ordularının akınları, Roma, Bizans, Selçuklu, Memluk, Ermeni ve Haçlı Krallığı arasında mücadele alanı olan kentte, bahsi geçen dönemlere ait izler bulunabilmektedir. Özellikle Adıyaman’da Ortaçağa ait merkezlerde ele geçirilen seramikler İslam seramik sanatı içinde kentin önemli ve özel bir yere sahip olduğunu ispatlar niteliktedir. Başta Samsat olmak üzere, Eski Kahta, Tille ve Gritille gibi merkezlerde yapılan kazılar neticesinde elde edilen seramikler Adıyaman’ın Ortaçağ İslam seramik Sanatına katkıları ve diğer İslami dönem seramik üretim merkezleri ile yakından ilişkilerini gözler önüne sermektedir. Bu çalışmada bu ilişkilerin yanı sıra kentin bu önemli merkezleri üzerinden ticari, sosyal, siyasi ve ekonomik geçmişi üzerine çıkarımlar yapılacaktır.
Adıyaman, located in the southeastern Anatolia region of modern Turkey, is integrally connected to the historical and geographical concept of the Fertile Crescent. Owing to its fertile lands and shared cultural ties, this ancient city has hosted continuous human settlement—particularly during the Ancient and Hellenistic eras when several influential states arose in the area. In subsequent centuries, Adıyaman became a contested site among Islamic armies, the Roman and Byzantine Empires, the Seljuk and Mamluk Sultanates, the Armenian Kingdom, and the Crusader States. Archeological traces from various periods still mark the cityscape. Ceramic artifacts from medieval Islamic centers in Adıyaman—including excavations at the sites of Samsat, Eski Kahta, Tille, and Gritille—demonstrate the city’s distinctive importance in Islamic ceramic art. These ceramics also highlight Adıyaman’s close ties with other Islamic-period pottery production centers. This study explores these interregional connections, and draws inferences about the city’s commercial, social, political, and economic history through its ceramic production and associated archaeological evidence.