Çalışmada, “ulaştırma ekosistemi” ile “Irak-Türkiye Kalkınma Yolunun” Türkiye ulaşım sistemine ve kalkınmaya etkileri incelenmektedir. “Ulaştırma Ekosistemi” endüstri sistemi içerisinde etkili bir alt sistemdir. Endüstri sistemlerinde genel faktör verimliliği, “tedarik-üretim-teslim” maliyetleri açısından en yakın limanın kullanılmasıyla yakından ilgilidir. Dünya ticari taşımacılığında %85 seviyesinde denizyolları kullanıldığından, ihracata dayalı kalkınmada denizlere bağlanmak stratejik öneme sahiptir Basra-Ovaköy ulaşım yatırımı ile ülkelerimizin çevresinde yer alan Akdeniz, Ege, Karadeniz ve Hint Denizi birbirine bağlanacak, iki ülkede mevcut endüstri sisteminin daha güçlenmesine ve yeni endüstri havzalarının oluşmasına katkıda bulunacaktır. Türkiye kıyılarında 182 liman ve iskele deniz taşımacılığına uygundur ancak çoğu Marmara’da 35 liman daha yoğun olarak kullanılmaktadır. Türkiye’de ulaşım altyapıları Marmara ve özellikle İstanbul limanlarının kullanılmasını önceliğe alan “tek akslı ulaşım paradigması” ile inşa edildiğinden ülke düzeyinde ulaşım yönetimi İstanbul merkezli tek noktadan sağlanmaktadır. Bu durum Anadolu limanlarında elleçleme seviyesini düşürmekte, ticari taşımacılıkta ve endüstriyel üretimde maliyet artışına yol açmakta, Anadolu havzalarımız üretim kabiliyetlerini geliştiremediğinden, ihracata yeterli katkıyı verememektedir. 2030'lardan itibaren, Uzak Doğu'dan gelen hammadde ve ürünlerin Irak, Türkiye-Avrupa arası transit taşımacılığında tüm Anadolu limanlarına erişim kolaylaştığı takdirde, Anadolu havzalarında sanayi üretimi ve ihracatı olumlu yönde etkilenecek, İstanbul'un üretim ve ulaşım yükü azalacak, şehir içi trafik rahatlayacak ve Anadolu limanlarının kullanım kapasitesi artacaktır. Böylece Türkiye'nin net ihracatçı ve güvenli tedarikçi ülke olma hedefi güçlenerek, AB üyeliği yolunda avantaj kazanacaktır. Bu nedenlerle, Türkiye ulaşım yatırımlarında Çukurova, Batı Akdeniz, Ege, Çanakkale Köprüsü, Batı ve Doğu Karadeniz limanlarına erişimi sağlayacak “çok akslı ulaşım” politikalarına geçilmesi önerilmektedir. Yönetimde tasarım ve sistem yaklaşımı metotları ile gerçekleştirilen çalışma kapsamında akademik ve ampirik literatür taraması yapılmış, limanların ithalat-ihracat yük verileri incelenmiş ve benzer projelere sahip Hindistan ülke uygulamaları değerlendirilmiştir. Alanda az sayıda akademik kaynak bulunduğundan çalışma bir özgünlük sağlamaktadır.
This study examines the impact of the "transportation ecosystem" and the "Iraq-Turkey transportation corridor" on Turkey's transportation system and development. The "transportation ecosystem" is an influential subsystem within the industrial system. In industrial systems, overall factor productivity is closely related to the use of the nearest port in terms of supply-production-delivery costs. Since maritime transportation accounts for 85% of global commercial transportation, connecting to the seas is strategically important for export-based development. In industrial systems, overall factor productivity is closely related to the use of the nearest port in terms of supply, production, and delivery costs. The Basra-Ovaköy transportation investment will connect the Mediterranean, Aegean, Black, and Indian Seas surrounding our countries, contributing to the strengthening of the existing industrial systems in both countries and the creation of new industrial basins. 182 ports and piers along Turkey's coasts are suitable for maritime transport, but 35 ports, mostly in the Marmara region, are more heavily used. Because Turkey's transportation infrastructure is built around a "single-axis transportation paradigm" that prioritizes the use of the Marmara region and in particular, the ports of Istanbul, transportation management nationwide is provided from a single point, centered in Istanbul. This situation reduces the handling capacity of Anatolian ports, leading to increased costs in commercial transportation and industrial production. Because our Anatolian basins have not developed their production capabilities, they cannot contribute sufficiently to exports. If, from the 2030s onward, access to all Anatolian ports becomes easier for the transportation of raw materials and products from the Far East to Europe via Iraq and Turkey, industrial production and exports in the Anatolian basins will be positively impacted, Istanbul's transportation burden will be reduced, urban traffic will be eased, and the utilization capacity of Anatolian ports will increase. From the 2030s onward, if access to all Anatolian ports becomes easier for transporting raw materials and products from the Far East to Europe via Iraq and Turkey, industrial production and exports in the Anatolian basins will be positively impacted, Istanbul's production and transportation burden will be reduced, urban traffic will be eased, and the capacity of Anatolian ports will increase. Thus, Türkiye's goal of becoming a net exporter and safe supplier country will be strengthened and it will gain an advantage on the path to EU membership.. For these reasons, Turkey's transportation investments are recommended to adopt "multi-axis transportation" policies that will provide access to Çukurova, the Western Mediterranean, the Aegean, the Çanakkale Bridge, and the Western and Eastern Black Sea ports. Within the scope of the study carried out with design and system approach methods in management, academic and empirical literature was reviewed, import-export cargo data of ports were examined and applications of India country with similar projects were evaluated. The study provides originality due to the limited academic literature available in the field.