<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi  Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                                        <issn pub-type="epub">2667-405X</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Ankara Hacı Bayram Veli University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Türkiye&#039;de Parti Sistemi: Tarihsel Bir Analiz</article-title>
                                                                                                                                        </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0003-1266-8756</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Önder</surname>
                                    <given-names>Tuncay</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20191216">
                    <day>12</day>
                    <month>16</month>
                    <year>2019</year>
                </pub-date>
                                        <volume>21</volume>
                                        <issue>3</issue>
                                        <fpage>511</fpage>
                                        <lpage>534</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20191121">
                        <day>11</day>
                        <month>21</month>
                        <year>2019</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20191210">
                        <day>12</day>
                        <month>10</month>
                        <year>2019</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 1999, Ankara Hacı Bayram Veli University Journal of the Faculty of Economics and Administrative Sciences</copyright-statement>
                    <copyright-year>1999</copyright-year>
                    <copyright-holder>Ankara Hacı Bayram Veli University Journal of the Faculty of Economics and Administrative Sciences</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Türkiye’deki parti sisteminin temelleri II. Meşrutiyet’te atılmıştır.1908 sonrasının en önemli siyasal örgütü, 1908-1918 arasındaki on yıladamgasını vuran İttihad ve Terakki Cemiyeti’dir. II. Meşrutiyet’in esasmuhalefet partisi ise Hürriyet ve İtilâf Fırkası’dır. İttihad ve Terakki-Hürriyetve İtilâf bölünmesi, uzun süreli ve kalıcı bir politik çatışma hattını ifadeetmiştir. Modernist-otoriter çizgi ile liberal-muhafazakâr çizgi arasındaki bubölünme süreklilik kazanmış, farklı dönemlerde, farklı düzeylerde yenidenüretilmiştir. Birinci Meclis’teki (1920-1923) bölünme, siyasal partiler arasındadeğil, gruplar arasındadır. İkinci Grubun üyeleri, Meclis’teki tartışmalardadaha ziyade bürokratik ‘merkez’in otoriter hâkimiyetine karşı ‘çevre’ninşikâyet ve taleplerini dile getirmekteydi. 1950, Türkiye’de siyasal iktidarınhalkoyu ile değiştirildiği, sembolik ve politik değeri yüksek bir tarihtir. İkipartili bir siyasal rekabete sahne olan bu dönemin belirgin vasfı,iktidar-muhalefet ilişkilerindeki gerilimdir. Yapay parlamento çoğunlukları vedenetim gücünden yoksun muhalefet, dönemin belirgin özelliğidir. Türkiye’dekisiyasal bölünmeleri belirleyen ana tema, merkez-çevre çatışmasıdır. 1960’larınikinci yarısına kadar parti sistemi bu çatışma teması üzerinden şekillenmiştir.1960’larda ve özellikle 1970’lerde siyasal çatışma temaları çoğullaşmış, partisisteminin şekillenmesinde sınıf, din, etnik kimlik ve ideoloji gibi yeniunsurlar etkili olmaya başlamıştır. Türkiye’de siyasal partiler açısından anasorunlardan biri, siyasal geleneklerin askerî darbelerle kesintiye uğraması,dolayısıyla partilerin kurumsallaşamamasıdır.</p></abstract>
                                                                                    
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Parti sistemi</kwd>
                                                    <kwd>  merkez-çevre çatışması</kwd>
                                                    <kwd>  modernist-otoriter gelenek</kwd>
                                                    <kwd>  liberal -muhafazakâr gelenek</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                                                                                                    </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ahmad, F. (1984). İttihat ve Terakki (1908-1914). İstanbul: Kaynak Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ahmad, F. (1994). Demokrasi sürecinde Türkiye (1945-1980). İstanbul: Hil Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Akşin, S. (1977). Osmanlı-Türk toplumundaki sınıf yapısı üzerine bir deneme. Toplum ve Bilim, (2), 31-46. Akşin, S. (1987). Jön Türkler ve İttihat ve Terakki. İstanbul: Remzi Kitabevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Birinci, A. (2000). Hürriyet ve İtilâf Fırkası, II. Meşrutiyet devrinde İttihat ve Terakkiye karşı çıkanlar. İstanbul: Dergâh Yayınları. Boratav, K. (1982). Türkiye’de devletçilik. Ankara: Savaş Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çalık, M. (1995). Siyasî kültür ve sosyolojinin bazı kavramları açısından MHP Hareketi’nin kaynakları ve gelişimi (1965-1980). Ankara: Cedit Neşriyat.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demirel, A. (1994). Birinci Meclis’te muhalefet, İkinci Grup, İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demirel, A. (2012). Tek Parti’nin yükselişi. İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demirel, A. (2013). Tek Partinin iktidarı, Türkiye’de seçimler ve siyaset (1923-1946). İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demirel, T. (2017). Adalet Partisi, ideoloji ve politika. İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demirel, T. (2016). Türkiye’nin uzun on yılı (Demokrat Parti iktidarı ve 27 Mayıs darbesi). 2. Baskı. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Duverger, M. (1974). Siyasi partiler. (E. Özbudun, Çev.)Ankara: Bilgi Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gramsci, A., (1984). Modern prens. (P. Esin, Çev.). Ankara: Birey ve Toplum Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hanioğlu, M. Ş. (1985). Bir siyasal örgüt olarak Osmanlı İttihad ve Terakki Cemiyeti ve Jön Türklük (1889-1902). İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kabasakal, M. (1991). Türkiye’de siyasal parti örgütlenmesi (1908-1960). İstanbul: Tekin Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Köker, L. (1990). Modernleşme, Kemalizm ve demokrasi. İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mardin, Ş. (1990). Türk siyasasını açıklayabilecek bir anahtar: merkez-çevre ilişkileri. Şerif Mardin, Türkiye’de toplum ve siyaset (makaleler 1), İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Önder, T. (2003). Seçim sistemleri. M. Türköne (Ed.), Siyaset (ss. 293-314). Ankara: Lotus Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Önder, T. (2007). İstikrar ve kriz: 3 Kasım’dan 22 Temmuz’a Türkiye siyaseti. Türkiye Günlüğü, (89), 73-82.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Öz, E. (1996). Otoriterizm ve siyaset, Türkiye’de Tek Parti rejimi ve siyasal katılma (1923-1945). Ankara: Yetkin Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özbudun, E. (2011). Türkiye’de parti ve seçim sistemi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Laçiner, Ö. (2001). Klasik partilerin sonu, yeni oluşumlar ve Anayasa Mahkemesi’nin hukukla ilişkisi. Birikim, (147).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarıbay, A. Y. (1985). Türkiye’de modernleşme, din ve parti politikası, “MSP örnek olayı”. İstanbul: Alan Yayıncılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tanör, B. (2012). Osmanlı-Türk anayasal gelişmeleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tunaya, T. Z. (2015). Türkiye’de siyasal partiler, cilt 1, İkinci Meşrutiyet dönemi. 5. Baskı. İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tunçay, M. (1992). T.C.’nde Tek Parti Yönetimi’nin kurulması (1923-1931). İstanbul: Cem Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Zürcher, E. J. (1992). Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Zürcher, E. J. (2008). Modernleşen Türkiye’nin tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
