<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">2618-6349</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2618-6349</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Mehmet ÖZDEMİR</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.34083/akaded.1704764</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye)</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi)</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Antakya Merkez Ağzında Damak /n/’sinin Kullanımına Dair Bir İnceleme</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>A Study on the Use of Palatal /n/ in the Antakya Central Dialect</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-9244-8157</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Haşimi</surname>
                                    <given-names>Ahmet</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>HATAY MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20251123">
                    <day>11</day>
                    <month>23</month>
                    <year>2025</year>
                </pub-date>
                                        <volume>9</volume>
                                        <issue>3</issue>
                                        <fpage>1856</fpage>
                                        <lpage>1878</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20250523">
                        <day>05</day>
                        <month>23</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20251102">
                        <day>11</day>
                        <month>02</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2017, Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2017</copyright-year>
                    <copyright-holder>Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Türkçede farklı şekillerde ifade edilen damak /n/’si pek çok çalışmaya konu olmuştur. Bu ses, tarihî Türk lehçelerinden çağdaş Türk lehçelerine kadar çeşitli yönleriyle incelenmiştir. Yapılan çalışmalardan hareketle Köktürkçe metinlerde damak /n/’si müstakil harfle gösterilmiştir. Damak /n/’si belli morfemlerde ŋ/g biçiminde dönüşümlü olarak kullanılmıştır. Bununla birlikte söz konusu ses, Eski Türkçeden günümüz lehçelerine yaklaştıkça özellikle ağızlarda dalgalanmalara uğrayarak çeşitli varyantlar halinde kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada tarih boyunca çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmış ve farklı coğrafyaları birbirine bağlayan yolların kesişim noktalarından birisi olan Antakya Merkez ağzında damak /n/’sinin kullanımı üzerinde durulacaktır. Antakya Merkez ağzı üzerine yazılmış Antekeli Deli Hösün hikâye kitabı ile Antakya Merkez Ağzı incelemesinin metin bölümü gözden geçirilerek damak /n/’si, varyantları, damak /n/’sine dönüşen ünsüzler ve damak /n/’sinin ünlüler ve ünsüzler üzerindeki etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Anadolu ağızlarının çoğu bölgelerinde sınırlı sayıda değişim özellikleri gösteren damak /n/’si Antakya Merkez ağzında fazlaca sayılabilecek değişikliklere sahip olduğu görülmektedir. Yapılan inceleme sonucunda damak /n/’siyle ilgili Türkçenin çeşitli dönemlerinde ve farklı lehçelerinde görülen özelliklerin bazılarının Antakya Merkez ağzında da bulunduğu tespit edilmiştir.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>The palatal /n/ expressed in different ways in Turkish has been the subject of many studies. This phoneme has been examined in various aspects from historical Turkish dialects to contemporary Turkish dialects. Based on the studies conducted, the palatal /n/ is shown with an independent letter in Gokturkish texts. The palatal /n/ is used alternately in the form of ŋ/g in certain morphemes. However, the phoneme in question has fluctuated especially in dialects as it approaches from Old Turkish to today&#039;s dialects and has begun to be used in various variants. This study will focus on the use of the palatal /n/ in the Antakya Central dialect, which has hosted various civilizations throughout history and is one of the intersections of roads connecting different geographies. The Antekeli Deli Hösün storybook written on the Antakya Central dialect and the text section of the Antakya Central Dialect study were reviewed to determine the palatal /n/, its variants, consonants that turned into palatal /n/ and the effects of palatal /n/ on vowels and consonants. The palatal /n/, which shows limited change features in most regions of Anatolian dialects, is seen to have considerable changes in the Antakya Central dialect. As a result of the examination, it was determined that some of the features of the palatal /n/ seen in various periods and different dialects of Turkish are also found in the Antakya Central dialect.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Yeni Türk dili</kwd>
                                                    <kwd>  Antakya Merkez ağzı</kwd>
                                                    <kwd>  damak n&#039;si</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>New Turkish Language</kwd>
                                                    <kwd>  the Antakya Central Dialect</kwd>
                                                    <kwd>  palatal n</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ağca, F. (2012). Eski Türkçe metinlerde /ŋ/ ~ /ġ/ değişkenliği üzerine. Türkbilig / Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 13 (23), 69-82.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Azılı, K. (2023). Dede Korkut Günbed Yazmasındaki damaksıl /Ŋ/ problemi üzerine. Uluslararası Dede Korkut Sempozyumu Bildiri Kitabı. (12-13 Ekim 2023 Türkistan/Kazakistan). Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Yayınları, 157-168.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Caferoğlu, A. (1963). Anadolu ağızları konson değişmeleri. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, 2, 11-29.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çağatay, S. (1954). Türkçede ñ ~ ġ sesine dair. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, 2, 15-30.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çelik, Y. (2023). Dede Korkut’un 13. Hikayesinin (Salur Kazan’in Yedi Başlı Ejderhayı Öldürmesi) imla özellikleri üzerine birkaç söz. Uluslararası Dede Korkut Sempozyumu Bildiri Kitabı. (12-13 Ekim 2023 Türkistan/Kazakistan). Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Yayınları, 169-180.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demir, N. (1999). Orta Karadeniz Bölgesi ağızlarında nazal N (ñ) sesi. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, 47, 51-58.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demirci, Ü. Ö. (2014). g’li damak /ŋ/’si ve bunun Ardahan yerli şivesinde çözülmesi üzerine. Turkish Studies, 9 (6), 275-289.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ercilasun, A. B. (1999). Ağız araştırmalarında kullanılacak transkripsiyon işaretleri. Ağız Araştırmaları Bilgi Şöleni Kitabı. (09.05.1997 Ankara/Türkiye). Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ercilasun, A. B. (2002).  Kars ili ağızları. Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ercilasun, A. B. (2004). Başlangıcından yirminci yüzyıla Türk dili tarihi. Akçağ Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erdal, M. (2004). A grammer of Old Turkic. Brill Leiden-Boston.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gül, A. (2014). Damak n’si”nin yazımına ilişkin ilgi çekici bir örnek: Brıtısh Lıbrary Or 9515’te kayıtlı Satır Arası Kur’an Tercümesi. Türklük Bilimi Araştırmaları, (35), 165-184.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İğci, A. (2018). Türk dilinin /ŋ/ sesinin Batı Rumeli ağızlarındaki durumu. Dil Araştırmaları, 18 (23), 223-257.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karaağaç, G. (2010). Türkçenin ses bilgisi. Kesit Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karahan, L. (1996). Anadolu ağızlarının sınıflandırılması. Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Korkmaz, F. (2013). Runik harfli Türk yazıtlarında ͡ng ünsüzü üzerine. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi. XL (VIII), 151-160.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Korkmaz, Z. (2007). Gramer terimleri sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ölmez, M. (2009). Eski Türk yazıtlarının yeni bir yayımı nasıl olmalıdır? I. Uluslararası Uzak Asya’dan Ön Asya’ya Eski Türkçe Bilgi Şöleni, (18-20 Kasım 2009, Afyonkarahisar), (Editörler: Cengiz Alyılmaz, Özgür Ay, Metin Yılmaz), Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Öztürk, J. (2015). Antakya merkez ağzı. Color Ofset Matbaacılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salan, E. (2020). İŋen mi yoksa igen mi? Prof. Dr. Anvi Gözütok-Armağan Kitap- (Edit. Prof. Dr. Süleyman Efendioğlu ve Dr. Öğr. Üyesi Hüsna Kotan). Atatürk Üniversitesi Yayınları.
Tanrıverdi, M. (2018). Antekeli Deli Hösün. Hatay Keşif Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tekin, T. (2016). Orhon Türkçesi grameri. Türk Dil Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Uluscu, G. (2023). Eski Türkçedeki geniz seslerinin tarihî ve modern Türk dillerindeki gelişimi. Paradigma Akademi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
