Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 2618-6349 2618-6349 Mehmet ÖZDEMİR 10.34083/akaded.541822 Literary Studies Edebi Çalışmalar Karaşar Bölgesi Alevi ve Bektaşilerinde Ölüm Üzerine Yakılan Ağıtlar https://orcid.org/0000-0002-3736-6511 Uzunoğlu Büşra 04 30 2019 3 1 120 131 03 19 2019 04 02 2019 Copyright © 2017, Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 2017 Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi

Türk toplumunda yas tutma ve ağıtyakma geleneği çok eski bir geçmişe sahiptir. Ölüm karşısında çaresizlik,kadere duyulan öfke, kişinin sevdiğini kaybetmesinde hissettiği üzüntü ve ızdırapağıt söylemenin temelini oluşturur. Ağıt sadece ölüm karşısında değil evlenme,kına, bir eşyanın kaybolması gibi durumlarda da söylenmektedir. Lakin ölüm karşısındayakılan ağıtlardaki lirizm daha fazladır. Bu düşünceden hareketle Ankara-Karaşarbölgesinde ölüm üzerine yakılan ağıtlar derlenmiştir. Ölüm hakkındaki ağıtlardanyola çıkarak Karaşar Alevi ve Bektaşilerinde ağıtların rolü ve işlevi tespitedilmeye çalışılmış, derlendiği bağlama göre ağıtlar iki gruba ayrılıpincelenmiştir.

 Ölüm Ağıt Yas Karaşar Alevilik Bektaşilik Aça, Mehmet (2011), ‘’Halk Şiirinde Tür ve Şekil’’, Türk Halk Edebiyatı. Mehmet Öcal Oğuz. Ankara: Grafiker Yay. Artun, Erman (2009). Türk Halk Edebiyatına Giriş. İstanbul: Kitabevi Yay. Elçin, Şükrü (1990). Türkiye Türkçesinde Ağıtlar, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay. Ersal, Mehmet (2012). Civelek Baba Hayatı, Şiirleri ve Karaşar Bektaşiliği. Ankara: Barış Kitabevi Esen, Ahmet Şükrü (1997). Anadolu Ağıtları. Ankara: İletişim Yay Görkem, İsmail (2001). Türk Edebiyatında Ağıtlar, Çukurova Ağıtları, Metin-İnceleme. Ankara: Akçağ Yay. İnan, Abdülkadir (1976). Eski Türk Dini Tarihi. İstanbul: Kültür Bakanlığı Yay. İnan, Abdülkadir (2013). Tarihte ve Bugün Şamanizm. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay. Örnek, Sedat Veyis (2017). Anadolu Folklorunda Ölüm. Ankara: Bilgesu Yay. Roux, Jean Paul (1999). Altay Türklerinde Ölüm. İstanbul: Kabalcı Yay. Roux, Jean Paul(2002).Türklerin ve Moğolların Eski Dini. İstanbul: Kabalcı Yay. Şahhüseyinoğlu, Nedim (2015). Tarihten Günümüze Karaşar, Sosyo-ekonomik Kültürel Yapı. Ankara: Ürün Yay. Şenel, Süleyman (1988). Ağıt. İslam Ansiklobedisi.C.1. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 473-475. Uludağ, Süleyman (1988). Ağıt. İslam Ansiklobesi.C.1.İstanbul:Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 470-473.