Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 2618-6349 2618-6349 Mehmet ÖZDEMİR 10.34083/akaded.592286 Literary Studies Edebi Çalışmalar Malkaralı Nev'î’nin Edebî Bir Mektubu: Risâle-i Şikâyet-i Rûzigâr https://orcid.org/0000-0002-7487-5390 Yalçınkaya Mehmet Akif NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ 08 30 2019 3 2 320 333 07 15 2019 08 30 2019 Copyright © 2017, Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 2017 Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi

Mektup, en eski devirlerden itibaren insanlar arasındakullanılan en temel haberleşme araçlarından biri olmuştur. Klasik Türkedebiyatında mektup türü münşeât başlığı altında ele alınmıştır. Münşeatlardayer alan mektuplar genellikle tehniyetnâme, şefâatnâme, tahiyyetnâme,taziyetnâme, talepnâme vb. başlıklar altında konularına göre tasnif edilmiş, butürler hakkında bilgi verildikten sonra konuya uygun mektup örneklerisunulmuştur. Mektup örneklerine ekseriyetle münşeatlar içinde rastlanmaklabirlikte zaman zaman divan, külliyat vd. muhtelif eserlerde de mektuplara yerverilebilmektedir. Makalemize konu olan eser 16. yüzyıl şairlerinden MalkaralıNev'î’nin tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya nr. 2893’te kayıtlıFezâilü’l-vüzerâ ve hasâilü’l-ümera adlı eserin sonunda 8b-10a varaklarıarasında yer alan Rîsâle-i Şikâyet-i Rûzigâr başlıklı talepnâmesidir. Nev'î,öncelikle zamaneden ve içinde bulunduğu durumdan şikayetlerini arz etmişardından mektubun muhatabı Cigalazâde Yusuf Sinan Paşa’ya talebini beyan etmiştir.Sanatlı bir dilin hakim olduğu mektupta hikaye, ayet, hadis ve şiirler yeralır. Bu makalede önce Nev’î’nin hayatı ve eserleri hakkında kısaca bilgiverilmiş, Rîsâle-i Şikâyet-i Rûzigâr adlı mektubu dil, üslup ve muhtevayönünden incelendikten sonra mektubun transkripsiyonlu metni ile orijinal metnisunulmuştur.

 Klasik Türk edebiyatı Malkaralı Nev'î Nesir Mektup Açıkgöz, Namık (2004). “Nesir (Orta Klasik Dönem)”. Türk Dünyası Edebiyat Tarihi. C.5. Ankara: AKM Yayınları. 419. Bozkurt, Nebi (2004). “Mektup”. İslam Ansiklopedisi. C.29. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 13. Coşkun, Menderes (2006). “Estetik Nesir”. Türk Edebiyatı Tarihi. C.2. İstanbul: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. 667.Derdiyok, İ. Çetin (1994). XV. Yüzyıl Şâirlerinden Mesîhî’nin Gül-i Sad-Berg’i. Doktora Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi. Diriöz, Meserret (1977). “Nev’î”. Türk Dili. 7: 83-85.Durmuş, İsmail (2004). “Mektup-Arap Edebiyatı”. İslam Ansiklopedisi. C. 29. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.14 El-Fahûrî, Hanna (1985). el-Mu’cez fi’l-Edebi’l-Arabiyyi ve Târihuhu. C. 1. Beyrut: Darü’l-Ceyl. 403-404Haksever, Halil İbrahim (1995). Eski Türk Edebiyatında Münşeâtlar ve Nergisî’nin Münşeâtı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi. İsen, Mustafa (2004). “Nesir (Erken Dönem)”. Türk Dünyası Edebiyat Tarihi. C.5. Ankara: AKM Yay. 213, 341.Kılıç, Filiz (hzl.) (2018). Âşık Çelebi Meşâ’irü’ş-Şu'arâ. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/59036,asik-celebi-mesairus-suarapdf.pdf?0 [erişim tarihi: 25.06.2019].Korkmaz, Zeynep (1990). Türk Dili ve Kompozisyon Bilgileri. Ankara: YÖK Yayınları.Koyuncu, Fatih (2016). “Nev'î’nin Siyâsetnâme Türündeki Eseri: Fezâ'ilü’l-Vüzerâ ve Hasâ'ilü’l-Ümerâ”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi. 17: 219.Kurtuluş, Rıza (2004). “Mektup-Fars Edebiyatı”. İslam Ansiklopedisi. C.29. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 16.Mutçalı, Serdar (1995). Arapça Türkçe Sözlük. İstanbul: Dağarcık Yayınları.Nev'îzâde Atâî. (1268). Zeyl-i Şekâik. İstanbul.Par, Arif Hikmet (1970). Planlı Yazma Sanatı. İstanbul: Serhat Yayınları.Sefercioğlu, Nejat (2007). “Nev'î”. İslam Ansiklopedisi. C. 33. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 52-54.Sungurhan, Aysun (hzl.) (2017). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55834,kinalizade-hasan-celebipdf.pdf?0 [erişim tarihi: 25.06.2019].Süleyman Bey. (1289). Mebâniü’l-İnşâ. C. 1. İstanbul: Mekteb-i Fünûn-u Harbiye-i Hazret-i Şâhâne Matbaası. 213-215.Şakiroğlu, Mahmut H. (1993). “Cigalazâde Sinan Paşa”. İslam Ansiklopedisi. C.7. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 525-526.Şemseddin Sami (1317). Kamus-ı Türki. C. 1-2. Dersaâdet: İkdam Matbaası. 388Şentürk Ahmet Atilla, Kartal Ahmet (2014). Üniversiteler İçin Eski Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları. Uzun, Mustafa (2006). “Münşeat”. İslam Ansiklopedisi. C. 32. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 18.Yalçınkaya, Mehmet Akif (2016). Kınalızâde Ali Efendi Münşeat. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.