<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">2618-6349</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2618-6349</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Mehmet ÖZDEMİR</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.34083/akaded.627055</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Literary Studies</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Edebi Çalışmalar</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Aşure Geleneğinin Tarihsel Arka Planı ve Osmanlı Kültür Dünyasına Yansımaları</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0003-0878-3751</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Polat</surname>
                                    <given-names>Kadim</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20191226">
                    <day>12</day>
                    <month>26</month>
                    <year>2019</year>
                </pub-date>
                                        <volume>3</volume>
                                        <issue>4</issue>
                                        <fpage>457</fpage>
                                        <lpage>474</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20190930">
                        <day>09</day>
                        <month>30</month>
                        <year>2019</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20191217">
                        <day>12</day>
                        <month>17</month>
                        <year>2019</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2017, Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2017</copyright-year>
                    <copyright-holder>Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Toplumsal bellekte yer eden bazı önemli günlerve bugünlere atfedilen uhrevî, siyasî ve sosyal sebepler bulunmaktadır. Aşurekavramı da birçok topluma mâl edilip çeşitli vesilelerle yâd edilen günlerdenbiri olarak toplumlar nezdindeki önemini korumaktadır. Başlangıçta peygamberleretrafında şekillenen çeşitli kutsal olayların gerçekleştiği gün olarak kabuledilen aşure günü, Kerbelâ hadisesinden sonra tarihsel olarak başka bir mecrayaevrilmiş ve bir ritüelken drama dönüşmüştür. Dolayısıyla bugün, İslamtoplumunda hüznün ve matemin sembolü olarak yer edinmiş ve İslamî kaynaklara budüzlemde geçmiştir. Bu olaydan sonra siyasî bir anlam kazanan ve özellikle ŞiîMüslümanların dünyasında yas tutmanın bir sembolü haline gelen aşure günü,zamanla Sünnî İslam dünyasında da aynı etkiyi yaratmış; Hz. Hüseyin veyakınlarının Kerbelâ’da şehit edilmesi etrafında şekillenen bir anmaya dönüşmüştür.Böylece İslamiyeti benimseyen toplulukların dinî, siyasî, sosyal ve kültürel dünyalarınınşekillenmesinde Kerbelâ olayının da etkisi olmuştur. Bu çalışma, aşure kavramına isnat edilentarihsel/mitolojik kökeni irdelemek ve Osmanlı kültür dünyasındaki etkilerinedikkat çekmek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada, bu kavramın çeşitlitoplumlarda nasıl bir amaca hizmet ettiği, Osmanlı sosyal hayatındaki yeri veOsmanlı dönemi edebî metinlerindeki işlenişi üzerinde durulmuştur. Bu sebeple,Osmanlı döneminde kaleme alınan edebî metinlerden yola çıkarak Türk-İslaminanışında yer ettiği anlama dikkat çekilmiştir. Sonrasında, Osmanlı şiiriörnekleri temel alınarak mitolojik bir temele dayanıp dayanmadığısorgulanmıştır.</p></abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>aşûre</kwd>
                                                    <kwd>  Kerbelâ</kwd>
                                                    <kwd>  Osmanlı Kültürü</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                                                                                        </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">And, Metin (1975). “Dramatik Köylü Oyunları Açısından Muharrem, Aşure ve Taziye”. Tiyatro Araştırmaları Dergisi, Dramatik Köylü Oyunları Özel Sayısı (6): 49-77.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">And, Metin (2008). Minyatürlerle Osmanlı-İslâm Mitologyası. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aydemir, Yaşar (2007). Behiştî Dîvânı. Ankara: MEB Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bashear, Suliman (2004). Studies in Early Islamic Tradition. Jerusalem: Max Schloessinger Memorial Foundation, the Hebrew University of Jerusalem.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Baş, Eyüp (2004). “Aşûre Günü, Tarihsel Boyutu ve Osmanlı Dinî Hayatındaki Yeri Üzerine Düşünceler”. AÜİFD XLV(1): 167-190.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bey, Abdülaziz (1995). Osmanlı Âdet Merasim ve Tabirleri. hzl. Kâzım Arısan; Duygu Ansan Günay. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Blake, P. Stephen (2013). Time in Early Modern Islam. Cambridge: Cambridge University Press.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bozkuş, Metin (2008). “Aşûre Günü, Muharrem Mâtemi/Orucu ve Sivas&#039;ta Aşûre Uygulamaları”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 12(1): 33-61.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dağlı, Yücel; Kahraman, Seyit Ali (2008). Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi 2. Cilt 1. Kitap. İstanbul: YKY.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Develi, Hayati (2001). XVIII. yüzyıl İstanbul hayatına dair Risâle-i garîbe. İstanbul: Kitabevi Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ekici, Hasan (2010). Hasan Hilmî Edirnevî Dîvânı (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gölpınarlı, Abdülbaki (1977). Tasavvuftan Dilimize Geçen Deyimler ve Atasözleri. İstanbul: İnkılâp ve Ata Kitabevleri.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hançerlioğlu, Orhan (2000). Dünya İnançları Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İnalcık, Halil. (2015). Has-Bağçede ‘Ayş u Tarab: Nedîmler Şâîrler Mutrîbler. İstanbul: İş Bankası Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kılıç, Atabey (2007). “Türkçe-Farsça Manzum Sözlüklerden Tuhfe-i Şâhidî (Metin)”. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 2(4): 516-548.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Koçu, Reşat Ekrem (1960). “Aşure”. İstanbul Ansiklopedisi. C. 3. İstanbul: İstanbul Ansiklopedisi ve Neşriyat Kollektif Şirketi. 1178.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Közleme, Olgun (2013). “Türk Mutfak Kültüründe Siyasi, Sosyal ve Dini Sembolizm”. Toplum Bilimleri Dergisi 7(14) : 387-395.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mermer, Ahmet (1997). Karamanlı Aynî ve Dîvânı. Ankara: Akçağ.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özarslan, Selim (2016). “Kerbelâ Olayının Şiî İnançlar Üzerine Etkisi”. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 21(36): 51-71.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özlü, Zeynel (2011). “Osmanlı Devletinde Tekkelere Bir Bakış: Aşure Geleneği”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi 57: 191-212.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özlü, Zeynel (2014). “Osmanlı Sarayında Aşure Geleneği Uygulamasına Dair”. Millî Folklor, 2014 26(101): 208-224.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kılıç, Filiz (2018). Âşık Çelebi Meşâ’irü’ş-şu’arâ. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Okçu, Naci (1993). Şeyh Galib, Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri, Şiirlerinin Umûmî Tahlîli ve Divânın Tenkidli Metni. 2 C. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Pakalın, Mehmet Zeki (1993). Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü I. İstanbul: MEB Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Schimmel, Annemarie (2008). Sayıların Gizemi. çev. Mustafa Küpüşoğlu. İstanbul: Kabalcı Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şentürk, Ahmet Atilla (2017). Osmanlı Şiiri Kılavuzu 2. İstanbul: OSEDAM.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tarlan, Ali Nihat (1945). Hayâlî Bey Dîvânı. İstanbul: Burhaneddin Erenler Matbaası.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Wensinck, Arent Jan (1978). “Âşûrâ”. İslam Ansiklopedisi. C. 1. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yavuz, Yusuf Şevki (1991). “Âşûrâ”. İslam Ansiklopedisi. C. 4. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 24-26.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yıldırım, Erdal (2011). “Tunceli Yöresi Alevilerinde Muharrem Ayı’nın Önemi ve Aşure Geleneği “. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 16(1): 71-84.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Zülfe, Ömer (2009). Yakînî Dîvân İnceleme-Metin ve Çeviri-Açıklamalar-Sözlük. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
