<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">2618-6349</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2618-6349</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Mehmet ÖZDEMİR</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.34083/akaded.795616</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Literary Studies</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Edebi Çalışmalar</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Adanalı Ziyâ&#039;nın Muhammesleri</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>The Muhammas of Zıya from Adana</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0003-3566-116X</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Sarı</surname>
                                    <given-names>Mehmet</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20201230">
                    <day>12</day>
                    <month>30</month>
                    <year>2020</year>
                </pub-date>
                                        <volume>4</volume>
                                        <issue>4</issue>
                                        <fpage>652</fpage>
                                        <lpage>679</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20200916">
                        <day>09</day>
                        <month>16</month>
                        <year>2020</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20201011">
                        <day>10</day>
                        <month>11</month>
                        <year>2020</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2017, Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2017</copyright-year>
                    <copyright-holder>Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Adanalı Ziyâ XIX. yüzyıl şâirlerindendir. 1859’da Adana’da doğdu. İlk öğrenimini ve orta öğrenimini Adana’da tamamladı. İstanbul’a giderek Enderun’da iyi bir eğitim aldı. Daha sonra Vakıflarda memurluğa başladı. Bu sıralarda yeni şairlerle tanıştı ve alkole alıştı. Dönemin baskıcı yönetimine karşı şiirler yazdı. Hicivlerinden dolayı başı dertten kurtulamadı. Hapishaneye atıldı, hastaneye yatırıldı ve Fizan&#039;a sürüldü. Affedilerek 1895’te Afyonkarahisar’a gönderildi. Burada 37 yıl görev yaptı ve 1932’de vefat etti. Adanalı Ziyâ, daha çok aşk, adalet, halk, hürriyet ve vatan temalı şiirler yazdı. Divan şairlerinin son temsilcilerinden olup hicivleri ile dikkat çekti. Bu tür şiirlerinde toplumsal konuları ve adaletsizlikleri işledi. Elde bir divanı veya divançesi yoktur. Şiirlerini bir defterde toplamak istedi ise de gerçekleştiremedi. Şiirlerinin bazıları dergi ve gazetelerde yayımlandı. Şiirlerinin bir kısmı kayboldu. Bir kısmı çeşitli dergi ve gazetelerde -önemli hatalarla- yayımlandı. Arap harfli ve Latin harfli metinlerden hareketle şiirlerin yeni metinlerini oluşturduk. Bu Çalışmada Onun “Muhammes” şekliyle yazılmış şiirleri üzerinde durulacaktır.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>Adanalı Ziya is one of poets of XIX. Century. He was born in 1859 in Adana. He completed his primary and secondary education in Adana. He went to Istanbul and received a good education in Enderun. Then he started to work as a civil servant in foundations. During this time he met new poets and got used to alcohol. He wrote poems to opposite the period’s oppressive government. He couldn’t get rid of his troubles because of his satires. First, he has thrown into prison, then he went to mental hospital and driven to Fizan. Then he was forgiven and sent to Afyonkarahisar in 1895. He worked there 37 years and he died in 1932. Adanalı Ziya usally wrote poems about love, justice, public, freedom and homeland. He was one of the last representatives of Divan poets and drew attention with satire. In this type of poem he covered social issues and injustices. He generally wrote about &quot;Tarz-ı kadim&quot;, social issues, injustice and homeland love are processed. There was no “divan” or “divaniçe”.  He wanted to collect his poems in a book but he could not it. Some of Adanalı Ziya’s poems were published in journals and in newspapers. Much of his poems were lost. Some part of his poems were published in there with important mistakes. We build new texts of his poems based on Arabic and Latin letters. This study will focus on his poems written in the form of “Muhammes”.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Adanalı Ziyâ</kwd>
                                                    <kwd>  XIX. yüzyıl</kwd>
                                                    <kwd>  şair</kwd>
                                                    <kwd>  muhammes</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Adanalı Ziya</kwd>
                                                    <kwd>  XıX. century</kwd>
                                                    <kwd>  poetry</kwd>
                                                    <kwd>  satire</kwd>
                                                    <kwd>  muhammas</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Abdulkadiroğlu, Abdulkerim(1993). “Sofuzâde M. Tevfik Efendi’nin Bilinmeyen On Muhammesi ve Altı Tarihi”, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 11: 243-267.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Afyonkarahisar’da Nur, 1Temmuz 1341/1925, C 2, Nu. 22: 5.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ahmed Râsim(1980). Muharrir, Şair, Edib, hz. Kâzım Yetiş, İstanbul: Tercüman 1001 Temel Eser 141.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Haber, 26 Teşrinievvel 1926/19 Rebiülâhir 1345, Nu. 176: 2.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İnal, İ.M.K(2013). Son Asır Türk Şairleri (Son Asır Türk Şairleri-Kemâlü’ş-Şu’arâ-, C. V, Ankara: AKM Yayınları, 2547.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İpekten, Haluk(2002). Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz, İstanbul: Dergâh Yayınları, 5. Basım.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kılıç, Filiz(2011). “Nazım Şekilleri”, Eski Türk Edebiyatı El Kitabı, Ed. Mustafa İsen, 6. Baskı, Ankara: Grafiker Yay. 208-250.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kurnaz, Cemal-Çeltik, Halil(2005). &quot;Klasik Nazım Şekillerinin Oluşumu ve Sistematiği”, Prof. Dr. Süleyman Hayri Bolay Armağan Kitabı, Ankara: Gazi Kitabevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kurnaz, Cemal-Çeltik, Halil(2012). Şekiller Arasında Nazım Şekli Araştırmaları, Ankara: 
M. Tacettin(1933). Adanalı Ziyâ ve Eserleri, Konya: Babalık Matbaası.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mecmû&#039;a. Mevlâna Müzesi A. Gölpınarlı Kütüphanesi MM. Yz. 212.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mecmû&#039;a. Mevlâna Müzesi A. Gölpınarlı Kütüphanesi MM. Yz. 68.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Osmanlı Târîh ve Edebiyyât Mecmû&#039;ası, 31 Mayıs 1335, Sene 2, Sayı 15: 310.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarı, Mehmet(2001). &quot;Afyonkarahisarlı Heccav Şâirler&quot;, Afyonkarahisar Kütüğü, C. II, Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları, 59-82.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarı, Mehmet(2007).&quot;Ziyâ-Adanalı&quot;, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, C.8, Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay.736.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarı, Mehmet(2007).Askerî Muhammed-Hayatı, Eserleri, Edebî Kişiliği- Dîvânının Tenkitli Metni, Afyon Kocatepe Üni. Yay., Ankara: Uyum Ajans.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarı, Mehmet(Abril 27-29-2017). &quot;XIX. Yüzyıl &quot;Tarz-ı Kadim&quot; Şâiri Adanalı Ziyâ ve Hicivleri&quot;, Innovation and Global Issues in Social Sciences Congress Publications, Patara Congress Book, 1185-1211.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarı, Mehmet(2019a). Afyonkarahisar Edebiyatı, Afyonkarahisar: Afyonkarahisar Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, 505-510.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarı, Mehmet(2019b). “Adanalı Ziyâ’nın Tevhîd ve Münâcât Manzûmeleri”, Asos Journal -The Journal of Academic Social Science-Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 7, Sayı 94: 91-122.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarı, Mehmet(2019c). “Adanalı Ziyâ’yı Anlamak”, VIII. Uluslararası Afyonkarahisar Araştırmaları Sempozyumu Bildiri Kitabı, Afyonkarahisar: Afyonkarahisar Belediyesi Yay. 199-214.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarı, Mehmet(2019d). “Adanalı Ziyâ’nın Hayatında ve Şiirlerinde Meyhane”, Meyhane Kitabı, Editör: Emine Gürsoy Naskali, İstanbul: Kitabevi, 203-260.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarı, Mehmet(2019e). “Adanalı Ziyâ’nın Kıt’aları”, Prof. Dr. Mehmet Arslan’a Armağan, Editörler: Prof. Dr. H.İbrahim Delice-Prof. Dr. Mehtap Erdoğan Taş-Prof. Dr. HakanYekbaş, Sivas: Sivas Cumhuriyet Üni. Yay.273-296.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarı, Mehmet(2019f). “Metin Neşrinde İhtisas ve İhtimam Noksanlığı: Evrâk-ı Hazân Örneği”, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları (ASEAD) Eurasian Journal of Researches in Social and Economics (EJRSE), Cilt 6, Sayı 7: 145-204.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarı, Mehmet(Şubat 2020).&quot;Adanalı Ziyâ&#039;nın Mensur Yazılarından &quot;Bir Yolcunun Gördükleri&quot; ve Düşündürdükleri&quot;, Asos Journal The Journal of Academic Social Science-Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 8, Sayı: 101: 15-43.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sencer, Bekir Sıtkı(Birinci Teşrin 1937). “Adanalı Ziyadan Parçalar”, Taşpınar, C. 5, Sayı 60: 195-196.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sencer, Bekir Sıtkı(Birinciteşrin 1938). “Adanalı Ziyadan Parçalar”, Taşpınar, C. 6, Sayı 72: 200.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sencer, Bekir Sıtkı(27 Ağustos 1936). “Adanalı Ziyâ&#039;nın Ölümü”, Taşpınari, C. 4, Sayı 46.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sencer, Bekir Sıtkı(Ağustos 1937). “Üstat Adanalı Ziya”, Taşpınar, C. 5, Sayı 58: 165-167.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sencer, Bekir Sıtkı(Ağustos, 1939). “Adanalı Ziya ve Afyon’un Kurtuluş Yıldönümü”, Taşpınar, C.7, Sayı 77: 95.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sencer, Bekir Sıtkı(Haziran-Temmuz-Ağustos 1942). “Şair Adanalı Ziya’nın Ölümünün 10. Yıl Dönümü”, Taşpınar, C. 8, Sayı 89, 90, 91: 120-122.
Tercümân-ı Hakikat  19 Cemaziyelevvel 1300/28 Mart 1883, Nu. 1439: 3.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Taşpınar (Birinciteşrin 1938). “15 Yıl Evvel Yazılan: Cunhuriyet Bayramı: Adanalı Ziya’nın”, C. 6, Sayı 72: 200.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tuman, M. Naili(2001). Tuhfe-i Nâilî&#039;de (Tuhfe-i Nâilî-Divân Şairlerinin Muhtasar Biyografileri) II, hzl. Cemâl Kurnaz-Mustafa Tatçı, Ankara: Bizim Büro Yayınları, 573, 2432.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Üstüner, Kaplan(2010). “Cemal Kurnaz-Halil Çeltik, Ezberbozan Bir Eser: Divan Şiiri Şekil Bilgisi”, Turkish Studies, V/3, Ankara: 2059-2063.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Vicdânî(2 Nisan 1962). “Adanalı Ziya-Hayatı ve Şiirleri”, Gençliğin Sesi, Sayı 2039: 2.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Vicdânî. (9 Nisan 1962). “Adanalı Ziya-Hayatı ve Şiirleri”, Gençliğin Sesi, Sayı 2045: 2.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Vicdânî(20 Haziran 1962). “Adanalı Ziya-Hayatı ve Şiirleri”, Gençliğin Sesi, Sayı 2102: 2.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Vicdânî(29 Ekim 1962). “Adanalı Ziya-Hayatı ve Şiirleri”, Gençliğin Sesi, Sayı 2213: 2.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Vicdânî (30 Ekim 1962). “Adanalı Ziya-Hayatı ve Şiirleri”, Gençliğin Sesi, Sayı 2214: 2.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Vicdânî(5 Temmuz 1963). “Adanalı Ziya-Hayatı ve Şiirleri”, Gençliğin Sesi, Sayı 2417: 2.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Vicdânî(2 Nisan 1962-10 Temmuz 1963). “Adanalı Ziya-Hayatı ve Şiirleri”, Gençliğin Sesi, Sayı 2039- Sayı 2421: 2.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Vicdânî(27-28 Mart 1963). “Adanalı Ziya-Hayatı ve Şiirleri”, Gençliğin Sesi, Sayı 2336-2337: 2.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yersel, Faruk Şükrü(5 Teşrinievvel 1926/28 Rebiülevvel 1345). &quot;Adanalı Ziya&quot;, Haber, Nu: 173: 2.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref42">
                        <label>42</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yersel, Faruk Şükrü(19 Eylül 1934). &quot;Adanalı Ziya&quot;, Taşpınar, C. 2, S. 23: 193-196.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
