<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">2618-6349</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2618-6349</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Mehmet ÖZDEMİR</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.34083/akaded.973321</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Literary Studies</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Edebi Çalışmalar</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Ârifî’nin Kenzu’r-rumûz Adlı Mesnevisi Üzerine Bir İnceleme</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>A Study on Ârifî&#039;s Masnawi Named Kenzu&#039;r-rumûz</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-2412-7650</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Nalbat</surname>
                                    <given-names>Muhammet</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Milli Eğitim Bakanlığı</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20210830">
                    <day>08</day>
                    <month>30</month>
                    <year>2021</year>
                </pub-date>
                                        <volume>5</volume>
                                        <issue>2</issue>
                                        <fpage>1364</fpage>
                                        <lpage>1393</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20210719">
                        <day>07</day>
                        <month>19</month>
                        <year>2021</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20210826">
                        <day>08</day>
                        <month>26</month>
                        <year>2021</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2017, Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2017</copyright-year>
                    <copyright-holder>Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Klasik Türk edebiyatı geleneğine ait mesnevilerin bir kısmı, İran edebiyatındaki numunelerin tesiri altında kaleme alınmıştır. Bazı klasik Türk edebiyatı şairlerinin Farsça mesnevileri tercüme veya şerh etmesi, yine bu mesnevilere nazireler yazması söz konusu tesiri açıkça göstermektedir. Farsçadan Türkçeye tercüme edilen mesneviler arasında dinî-tasavvufi ve ahlaki konuları ihtiva edenlerin sayısı oldukça fazladır. Dolayısıyla bu neviden mesneviler, tasavvuf ile klasik Türk şiiri arasındaki münasebetin anlaşılması ve klasik İran edebiyatından Türkçeye tercüme edilen eserlerin hüviyetinin ortaya konulması için büyük önem arz etmektedir.Bu makalede Emir Hüseynî Sâdât el-Gûrî el-Herevî tarafından Farsça kaleme alınan Kenzu’r-rumûz adlı dinî-tasavvufi mesnevi ve bu mesnevinin daha önce ilmî bir çalışmaya konu olmamış aynı isimli Türkçe tercümesi tanıtılacaktır. 943 beyitten oluşan söz konusu tercüme, Ârifî mahlaslı bir şair tarafından kaleme alınmış olup tek nüshası Leipzig Üniversitesi Kütüphanesi İslam El Yazmaları Bölümünde bulunmaktadır.Makalenin “Giriş” bölümünden sonra Emir Hüseynî’nin hayatı, eserleri ve Kenzu’r-rumûz adlı  mesnevisi hakkında malumat verilecektir. Ardından Ârifî’nin Kenzu’r-rumûz’u şekil, muhteva, üslup ve tercüme özellikleri bakımından  ele alınarak eserin Türk edebiyatındaki yeri tespit edilmeye çalışılacaktır.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>Some of the masnawis belonging to Turkish classical literature tradition were written under the influence of samples in Iranian literature. The fact that some classical Turkish literature poets translated or interpreted the Persian masnawis, and again wrote commentaries on these masnawis, clearly shows the influence in question. Among the masnawis translated from Persian to Turkish, the number of those who contain religious, sufi and morality issues is decidedly high. Turkish classical literature is significant for the understanding of the proper relationship between sufism and classical Turkish poetry and for revealing the decency of the works translated from classical Iranian literature into Turkish.In this article, the religious-sufi masnawi named Kenzu&#039;r-rumûz written in Persian by Emir Hüseynî Sâdât al-Gûrî al-Herevî and its Turkish translation with the same name, which has not been the subject of a scientific study before, will be introduced. The translation, which consists of 943 couplets, was written by a poet with the pseudonym Ârifî, and the only copy is in the Islamic Manuscripts Department of the Leipzig University Library.After the &quot;Introduction&quot; part of the article, information will be given about Emir Hüseynî&#039;s life, works and his masnawi named Kenzu&#039;r-rumûz. Next, Ârifî&#039;s translation named Kenzu&#039;r-rumûz will be discussed in terms of form, content, style and translation features and the place of this work in Turkish literature will be examined.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Ârifî</kwd>
                                                    <kwd>  Hüseynî</kwd>
                                                    <kwd>  Kenzu’r-rumûz</kwd>
                                                    <kwd>  tercüme</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Hüseynî</kwd>
                                                    <kwd>  Ârifî</kwd>
                                                    <kwd>  Kenzu’r-rumûz</kwd>
                                                    <kwd>  translation.</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Arıkan, M. (2018). Fenâdan bekâya ip atmak: Fâtih Sultan Mehmed’in özel kütüphanesindeki tasavvuf eserleri. Alkan, E. ve Arı, O. S. (ed.), Osmanlı’da İlm-i Tasavvuf (1. Baskı, s. 59-82). İsar Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ârifî, Kenzu’r-rumûz. Leipzig Üniversitesi Kütüphanesi İslam El Yazmaları Bölümü, No: B. Or. 103, v. 179r-207r.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Atasoy, F. O. (2001). Melhame-i Şeyh Vefa giriş-metin-sözlük. (Tez No:106696) [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. 	https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bilgin, A. (2014). Türk tasavvuf edebiyatının mahiyeti. Türkiyat Mecmuası, 24 (Bahar).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bursalı Mehmed Tâhir. (2016). Osmanlı müellifleri (haz. M. Yekta Saraç). Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Canım, R. (2018). Latîfî-Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-nuzemâ. Ankara: 	Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Celepoğlu, A. (1076). Ârifî. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. Dergâh 	Yayınları. C. 1.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Cengiz, M. (2012). Manzum bir tasavvuf klasiği olarak Gülşen-i Raz. Tasavvuf. 	30 (2).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Cengiz, M. (2014). Bir 	tasavvuf klasiği olarak Mahmûd Şebüsterî&#039;nin 	Gülşen-i Râz mesnevîsi. (Tez 	No: 385558) [Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Cunbur, M. (2002). Ârifî. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları. C. 1.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Emîr Hüseynî, Kenzu’r-rumûz, Milli Kütüphane Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi, No: 06 Hk 879/6.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Emîr Hüseynî, Kenzu’r-rumûz, İBB Kütüphanesi Atatürk Kitaplığı, No: OE¬¬_Yz¬	_0827/02.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Eraydın, S. (2011). Tasavvuf ve tarikatlar (9. Baskı). İFAV Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erdemir, A. (1999). Muslihu’d-din Mustafa İbn Vefâ hayatı eserleri tesirleri ve manzum eserlerinin tenkidli metni. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erdoğan, A. (1941). Fâtih Mehmed devrinde İstanbul’da bir Türk mütefekkiri Şeyh Vefa hayatı ve eserleri. Ahmed İhsan Basımevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ergun, S. N. (t.y.). Türk şairleri. Suhulet Basımevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gül, K. (2020). İsmâil Rusûhî Ankaravî ve tefsir anlayışı. (Tez No: 652966) [Yüksek Lisans Tezi, Karabük Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. 	
https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hacı Ahmed Efendi, Âvârifü’l-maârif, Kastamonu İl Halk Kütüphanesi, No: 	3149.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İsen, M. (2017). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kâtip Çelebi. (2007). Keşfü’z-zunûn An Esâmi’l-kütübi ve’l-fünûn. (Rüştü Balcı 	çev.). Tarih Vakfı Yurt Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kılıç, M. E. (2011). Sûfî ve şiir. İnsan Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Levend, A. S. (2008). Türk edebiyatı tarihi. Türk Tarih Kurumu Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mahdum, A. N. (2001). Ravzatü’ş-şüheda ile Hadikatü’s-sü’eda mukayesinin 	ışığında eski Türk edebiyatında tercüme anlayışı (Tez No. 100519) [Doktora 	Tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. 	https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mehmed Süreyya. (1996). Sicill-i Osmanî (haz. Nuri Akbayar). Tarih Vakfı Yurt 	Yayınları. C. 3.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Nev‘îzâde Atâî. (1989). Hadâiku’l-hakâik fî tekmileti’ş-şekâik (nşr. Abdülkâdir 	Özcan). Çağrı Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Nizami, K. A. (1999). Hüseynî Sâdât el-Gûrî. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm 	Ansiklopedisi. Erişim tarihi: Mayıs 20, 2021.	https://islamansiklopedisi.org.tr/huseyni-sadat-el-guri</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Öngören, R. (1999). Fatih devrinde belli başlı tarikatlar ve Zeyniyye. 	[Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi Sosyal 	Bilimler Enstitüsü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Öngören, R. (2006). Muslihuddin Mustafa. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm 	Ansiklopedisi. Erişim tarihi: Mayıs 25, 2021.	https://islamansiklopedisi.org.tr/muslihuddin-mustafa</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Öztürk, Y. N. (1998). Kur’an ve sünnete göre tasavvuf (8. Baskı). Yeni 	Boyut Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sıvacıoğlu, S. (2020). Ârifî’nin Reşehât çevirisinin transkripsiyonlu metni ve bu 	çevirinin kaynak metinden manzum kesitlerle çeviri eleştirisi bağlamında 	karşılaştırması (Tez No: 636394) [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Tez 	Merkezi	. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sinan Paşa. (2001). Tazarru’nâme. (A. Mertol Tulum haz.). Milli Eğitim 	Bakanlığı Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sucu, N. (2006). Eski Türk edebiyatında tercüme geleneği. Türkiyat 	Araştırmaları Dergisi. 19 (1).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sungurhan, A. (2017). Beyânî Tezkiresi (Tezkiretü’ş-şu’arâ). Ankara: Kültür ve 	Turizm Bakanlığı Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sungurhan, A. (2017). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiresi (Tezkiretü’ş-şu’arâ). 	Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şehabüddin Sühreverdî. (2010). Avârifü’l-meârif. (Abdülvehhab, Öztürk çev.) 	Saadet Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şemse’d-dîn Sâm. (1311). Kâmûsu’l-a’lâm. Mihran 	Matbaası.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şeyhî. (2018). Şakâ’ik Zeyli Vekâyi‘u’l-Fuzalâ (haz. Ramazan Ekinci). Türkiye 	Yazma Eserler Kurumu Başkanlğı. C. 4.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tan, M. N. (2019). Avârifü’l-maârif ve Osmanlı tasavvuf düşüncesine 	kaynaklığı. Aydın, F. vd. (ed.), Osmanlı Düşüncesi: Kaynakları ve Tartışma 	Konuları, (1. Baskı). Mahya Yayıncılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tuman, M. N. (2001). Tuhfe-i Nâilî (nşr. Cemal Kurnaz ve Mustafa Tatçı). Bizim Büro Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Turgut, K. (2009). Ebü&#039;l-Vefa Muslihuddin Mustafa’nın Farsça şiirleri. Tez No: 262727) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. 	https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. (t.y.) Ârifî. Erişim tarihi: Mart 15, 2021. 	http://teis.yesevi.edu.tr/arama</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref42">
                        <label>42</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Uslu, R. (1998). Herat. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm 	Ansiklopedisi. Erişim tarihi: 	Mayıs 10, 2021. https://islamansiklopedisi.org.tr/herat</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref43">
                        <label>43</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Üstüner, K. (2008). XIV. ve XV. yüzyıl divanlarında tasavvuf. Türklük Bilimi 	Araştırmaları. (24).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref44">
                        <label>44</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kartal, A. (2013). Doğu’nun uzun hikâyesi. Doğu Kütüphanesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref45">
                        <label>45</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yazar, S. (2011). Anadolu sahası klâsik Türk edebiyatında tercüme ve şerh 	geleneği (Tez No. 287832) [Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Tez 	Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref46">
                        <label>46</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yıldırım, N. (2012). Fars edebiyatında tasavvuf konulu kahramanlık anlatıları. 	Şarkiyat Mecmuası. 21 (1).</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
