Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2146-7811 Amasya University Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Sınav Türü Tercih ve Nedenleri ile Sınavlara Hazırlanma Şekillerinin Öğrenmeleri Hakkında Görüşleri Akpınar Mehmet TRABZON ÜNİVERSİTESİ, FATİH EĞİTİM FAKÜLTESİ Cantürk Arzu TRABZON ÜNİVERSİTESİ, FATİH EĞİTİM FAKÜLTESİ 12 15 2018 7 2 413 458 07 04 2018 12 15 2018 Copyright © 2012, Amasya Education Journal 2012 Amasya Education Journal

Buaraştırmada, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının sınav türü tercihleri venedenleri ile sınavlara hazırlanma şekillerinin öğrenmeleri üzerindeki etkisineyönelik görüş ve düşüncelerinin alınması amaçlanmıştır. Araştırma, nitelaraştırma desenlerinden biri olan durum çalışması (case study) ileyürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim-öğretim yılındaKaradeniz Teknik Üniversitesi, FatihEğitim Fakültesi’nde 3.sınıfta öğrenime devam eden 65 Sosyal Bilgiler öğretmenadayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, araştırmacılar tarafındanhazırlanan açık uçlu anket formu aracılığı ile toplanmış ve elde edilenverilere içerik analizi yapılmıştır. Sonuç olarak, Sosyal Bilgiler öğretmenadaylarının en fazla çoktan seçmeli en az ise sunum değerlendirmesi iledeğerlendirilmeyi tercih ettikleri, bu tercihlerinde ise sınavda başarılı olmaarzusu ve sınav kaygısının etkili olduğu, adayların sınav türlerine göre farklıöğrenme yaklaşımları geliştirdikleri, tercih ettikleri sınav türlerindegenellikle yüzeysel öğrenme yaklaşımını kullandıkları, sınav öncesi sınavtürlerine yönelik hazırlanma şekilleri baz alındığında, kalıcı öğrenmegerçekleştirdiğini düşündüğü sınav türleri arasında çelişkilerin ortaya çıktığıgörülmüştür. Ayrıca sınav türüne göre yüzeysel veya anlamlı öğrenmelergerçekleştiren adaylar olduğu gibi sınav türünü dikkate almadan her zaman aynıöğrenme yaklaşımını kullanan öğretmen adaylarının da mevcut olduğu, adaylarınsınav öncesinde sınav türü hakkında bilgi sahibi olma durumunda sınav türünegöre çalışma şekilleri belirledikleri, kendilerini daha stressiz hissettiklerive verimli bir çalışma gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Bu çalışmadaadayların sınav türü tercihleri ile kalıcı öğrenme gerçekleştirdikleri sınavtürü farklılaşmaktadır. Yalnızca değerlendirme tercihlerinin dikkate alınarakölçme-değerlendirme sürecinin tasarlanması yeterli görülmemektedir. Niteliklibir ölçme-değerlendirme ve öğrenme süreci için sınav türü tercihleri ileöğrenme stratejileri arasındaki ilişkiler ortaya konulacak çalışmalaryapılmalıdır.

 Sosyal Bilgiler öğrenme ölçme ve değerlendirme Bal, P.A. (2012). Sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının matematik dersine ilişkin ölçme –değerlendirme tercihleri, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(3), 459-479 Bal, P.A. (2013). Lisans öğrencilerinin matematik dersine ilişkin değerlendirme tercihleri ile öğrenme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Online Journal of Educational Sciences, 5(1), 242-257. Bayrak, R. (2007). Ölçme ve değerlendirmenin öğrenme üzerindeki etkisi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon. Bekiroğlu-Ogan, F. (2004). Ne kadar başarılı? Klasik ve alternatif ölçme-değerlendirme yöntemleri ve fizikte uygulamalar. Ankara: Nobel Yayıncılık. Beydoğan, Ö. (2007). Derin ve yüzeysel öğrenmede kavram haritaları ve şemaların işlevi. Milli Eğitim, 173, 258-270. Birenbaum, M&Rosenau,S.(2006). Assessment preferences, learning orientations, and learning strategies of pre‐service and in‐service teachers. Journal of Education for Teaching, 32(2), 213-225. https://doi.org/10.1080/02607470600655300 Büyüköztürk, Ş. ve Gülbahar, Y. (2010). Yükseköğretim öğrencilerinin değerlendirme tercihleri, Eurasian Journal of Educational Research, 41, 55-72. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve nitel araştırma deseni. S. B. Demir ve M.Bütün (Çeviri Ed.), Nitel çalışma tasarımı (ss.42-67). Ankara: Siyasal Kitabevi. Çelikkaya, T. (2010). Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının kullandıkları öğrenme stratejileri. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,11(3), 65-84 Çepni, S. (2014). Araştırma ve Proje Çalışmalarına Giriş. Trabzon: Celepler Matbaacılık. Demir, S. ve Gürol, M. (2015). Farklılaştırılmış Öğretim Yöntemlerinin Derin ve Yüzeysel Öğrenen Öğrencilerin Kalıcılık Puanları Üzerindeki Etkisi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 5(2), 187-206. Doğan, C. D. ve Kutlu, Ö. (2011). Öğretmen adaylarının yeni durum belirleme yöntemlerini tercihlerinde etkili olan öğrenmeye ilişkin özellikler. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(2), 459-474. Durdukoca-Fırat, Ş. ,Yardımcıel, E, Beşeren, H. ve Özbek, S.(2017). Öğretmen adaylarının öğretim tekniklerini seçme ve yeterliliklerine ilişkin algı ölçeği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(61), 397-411 Ekinci, N. (2015). Öğretmen adaylarının öğrenme yaklaşımları ve öğretmen özyeterlik inançları arasındaki ilişki, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1), 62-76. Ekiz, D. (2003). Eğitimde araştırma yöntem ve metotlarına giriş nitel, nicel ve eleştirel kuram metodolojileri. Ankara: Anı Yayıncılık Eser, T. M. (2011). Öğrencilerin sınav türü tercih nedenlerini etkileyen bazı faktörlerin incelenmesi.(Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara. Gülbahar, Y. ve Büyüköztürk, Ş. (2008). Değerlendirme tercihleri ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35, 148-161. İlhan Beyaztaş, D ve Senemoğlu, N. (2015). Başarılı öğrencilerin öğrenme yaklaşımları ve öğrenme yaklaşımlarını etkileyen faktörler. Eğitim ve Bilim, 40(179), 193-216 Kan, A. (2017). Ölçmenin temel kavramları. H.Atılgan (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme (ss.19-42). Ankara: Anı Yayıncılık. Karaca, E. (2016). Ölçme ve değerlendirmede temel kavramlar. M.Gömleksiz ve S. Erkan (Ed.). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (ss.2-36). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. Kayabaşı, Y. (2007). Öğretimin değerlendirilmesinde güncel sorunlar ve sistemde yapılması mümkün düzeltmeler, Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(2), 537-548. Kete, R ve Sucuoğlu, H. (2011). Biyoloji ve fen bilgisi öğretmen adaylarının kullandığı öğrenme stratejileri (DEÜ. Örneği). İlköğretim Online, 10(1), 230-243, [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr adresinden 14 Nisan 2015 tarihinde indirilmiştir. Kılıç, Z. (2016). Öğrencilerin sınav türü tercihlerinin çeşitli değişkenlerle ilişkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara. Küçükahmet, L. (2005). Öğretimde planlama ve değerlendirme. Ankara: Nobel Yayıncılık. MEB. (2017). İlköğretim Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı (4, 5, 6 ve 7.sınıflar). Ankara. Metin, M. ve Özmen, H. (2010).Biçimlendirici değerlendirmeye yönelik öğretmen adaylarının düşünceleri. Millî Eğitim, 187, 293-310. Miller, D. M., Linn, L. D. & Gronlund, N. (2013). Measurement and assessment in teaching. America, Pearson. Neuman, W. L. (2008). Toplumsal Araştırma yöntemleri nitel ve nicel yaklaşımlar cilt 1. (S. Özge Çev.) İstanbul: Yayınodası Yayıncılık. Ozan, C. ve Çiftçi, M. (2013). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğrenme yaklaşımları tercihleri ve öğrenmeye ilişkin algılarının incelenmesi, Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3(1), 55-66. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. S. B. Demir ve M.Bütün (Çeviri Ed.), Nitel araştırmanın doğası (s. 3-37). Ankara: Pegem Akademi. Ramsden, P. , Bowden J.A. & Martin, E. (1988). Students' learning and perceptions of teaching: School effectiveness reconsidered. Retrieved from http://www.eric.ed.gov/contentdelivery/servlet/ERICServlet?accno=ED303865. Somuncuoğlu, Y. ve Yıldırım, A. (1998). Öğrenme Stratejileri: Teorik Boyutları, Araştırma Bulguları ve Uygulama İçin Ortaya Koyduğu Sonuçlar. Eğitim ve Bilim, 22(110). http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/5354 adresinden erişildi. Sönmez, V. ve Alacapınar, F.G. (2017). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri (5. baskı). Ankara: Anı Yayıncılık Şahin, M. G., Boztunç Öztürk, N. ve Taşdelen Teker, G. (2015). Öğretmen adaylarının başarılarının değerlendirilmesinde tercih ettikleri ölçme araçlarının belirlenmesi. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 6(1), 95-106. Vermunt, D. J. (1996). Metacognitive, cognitive and affective aspects of learning styles and strategies: A phenomenographic analysis. Higher Education, 31, 25-50. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yıldızlar, M. (2012). Öğretmen adaylarının öğrenme stratejileri üzerine bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 430-440.