<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Amisos</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">2587-2222</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2587-2230</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Davut YİĞİTPAŞA</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.48122/amisos.1207225</article-id>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>FIGURINE ARTUQID PERIOD COINS IN DİYARBAKIR  ARCHAEOLOGY MUSEUM</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    <article-title>DİYARBAKIR ARKEOLOJİ MÜZESİ’NDEKİ FİGÜRLÜ  ARTUKLU DÖNEMİ SİKKELERİ</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-1789-7470</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Yariş</surname>
                                    <given-names>Sahure</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>DİCLE ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20221226">
                    <day>12</day>
                    <month>26</month>
                    <year>2022</year>
                </pub-date>
                                        <volume>7</volume>
                                        <issue>13</issue>
                                        <fpage>490</fpage>
                                        <lpage>515</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20221119">
                        <day>11</day>
                        <month>19</month>
                        <year>2022</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20221224">
                        <day>12</day>
                        <month>24</month>
                        <year>2022</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2016, Amisos</copyright-statement>
                    <copyright-year>2016</copyright-year>
                    <copyright-holder>Amisos</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                                                                                                                                                                <abstract><p>Makalede, Diyarbakır Arkeoloji Müzesi’nde bulunan figürlü Artuklu dönemi sikkeleri değerlendirilmektedir. Artuklular, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde 1102-1409 yılları arasında Amid (Diyarbakır), Harput, Mardin ve Hasankeyf gibi merkezlerde egemen olmuş bir Türkmen beyliğidir.Müzede beyliğe ait 12.- 13. yüzyıllar arasına tarihlenen 14 adet figürlü sikke bulunmaktadır. Satın alma yoluyla müzeye getirilen bu sikkelerden 6 âdeti bakır, 8 adedi ise bronz malzemeden yapılmıştır. Karakteristik özelliklere sahip olan Artuklu sikkelerinde figürlü süslemenin yanı sıra Arapça yazılar, meliklerin, sultanların, halifelerin adı ve unvanı ile basım yeri, tarihi gibi bilgilerde yer almaktadır. Sikkelerde figür kompozisyonu olarak büst ve portre kullanımına ağırlık verilmiştir. Sikkelerde halife adının belirtilip beyliğin İslam dinine mensubiyetinin vurgusu yapılırken aynı zamanda Grek, Roma, Bizans ve Orta Asya hakanlarının tahta oturur vaziyette tasvirlerinin etkileri ön plana çıkmaktadır. Sikkeler üzerinde uygulanan hükümdar portrelerinde yüz, saç ve elbise kıvrımları gibi ayrıntılar maden üzerinde kabartma olarak işlenmiştir.İslami dönemde yazı ve bitkisel süslemelerin yoğun işlenmesine rağmen Artuklu dönemi sikkelerinde figüratif süslemelerin kullanılmış olması bu sikkelerin özel bir yerinin olduğunu göstermektedir. Çalışmada, nümismatik biliminin yanı sıra sanat tarihi, arkeoloji, coğrafya, tarih gibi sosyal bilim dallarına kaynaklık eden sikkelerden Diyarbakır Arkeoloji Müzesi’nde bulunan Artuklu dönemi figürlü sikkelerin, sanatsal üslubu ve kültürel etkileşimi anlatılarak Türk-İslam sanatı içerisindeki yerinin değerlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır.</p></abstract>
                                                            
            
                                                                                                                                                                                                                                    <kwd-group>
                                                    <kwd>Diyarbakır</kwd>
                                                    <kwd>  müze</kwd>
                                                    <kwd>  Artuklu Beyliği</kwd>
                                                    <kwd>  süsleme</kwd>
                                                    <kwd>  figür</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Diyarbakır</kwd>
                                                    <kwd>  müze</kwd>
                                                    <kwd>  Artuklu Beyliği</kwd>
                                                    <kwd>  süsleme</kwd>
                                                    <kwd>  figür</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                <kwd-group xml:lang="de">
                                                    <kwd>Diyarbakır</kwd>
                                                    <kwd>  müze</kwd>
                                                    <kwd>  Artuklu Beyliği</kwd>
                                                    <kwd>  süsleme</kwd>
                                                    <kwd>  figür</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                <kwd-group xml:lang="fr">
                                                    <kwd>Diyarbakır</kwd>
                                                    <kwd>  müze</kwd>
                                                    <kwd>  Artuklu Beyliği</kwd>
                                                    <kwd>  süsleme</kwd>
                                                    <kwd>  figür</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                <kwd-group xml:lang="ar">
                                                    <kwd>Diyarbakır</kwd>
                                                    <kwd>  müze</kwd>
                                                    <kwd>  Artuklu Beyliği</kwd>
                                                    <kwd>  süsleme</kwd>
                                                    <kwd>  figür</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                <kwd-group xml:lang="es">
                                                    <kwd>Diyarbakır</kwd>
                                                    <kwd>  müze</kwd>
                                                    <kwd>  Artuklu Beyliği</kwd>
                                                    <kwd>  süsleme</kwd>
                                                    <kwd>  figür</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                <kwd-group xml:lang="ru">
                                                    <kwd>Diyarbakır</kwd>
                                                    <kwd>  müze</kwd>
                                                    <kwd>  Artuklu Beyliği</kwd>
                                                    <kwd>  süsleme</kwd>
                                                    <kwd>  figür</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                                                        </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Arık, R. 2000, Kubad Abad Selçuklu Saray ve Çinileri, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Artuk, İ.- Artuk, C. 1970, İstanbul Arkeoloji Müzeleri Teşhirdeki İslami Sikkeler Kataloğu. I-II, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aydoğdu, G. 2012, Kahramanmaraş Müzesi’ndeki İslam Dönemi Sikkeleri (Osmanlı Dönemine Kadar), Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Anabilim Dalı, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Isparta.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Azimli, M. 2007, “Artukluların Kuruluşu ve İlk Artuklu Emiri Necmettin İlgazi’nin Siyasi Faaliyetleri (1106-1122)”, I. Uluslararası Artuklu Sempozyumu, I, Mardin, 11-22.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çoruhlu, Y. 2014, Türk Mitolojisinin Anahatları, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Daşdağ, E. 2012, “Diyarbakır Surlarındaki Sembolik Motiflerin Geleneksel El
Sanatlarına Yansıması”, Uluslararası Diyarbakır Surları Sempozyumu, Diyarbakır, 175.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demirel Gökalp, Z. 2007, Yalvaç ve Isparta Arkeoloji Müzelerinde Bulunan Bizans Sikkeleri, Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Anabilim Dalı, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Eskişehir.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demirel Gökalp, Z. 2009, Yalvaç Müzesi Bizans Sikkeleri, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erkiletlioğlu, H.- Güler, O. 1996, Türkiye Selçuklu Sultanları ve Sikkeleri, Kayseri.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Esin, E. 2001, Türk Kozmolojisine Giriş, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Esin, E. 2006, Türklerde Maddi Kültürün Oluşumu, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Harl, K. W. 2002, Bizans / Kazılarda Bulunan Sikkelerin Tanımlanması İçin Rehber, (Çev.: Burçak Delikan), İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Morkholm, O. 2000, Erken Hellenistik Çağ Sikkeleri, (Çev.: Oğuz Tekin), İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ögel, B. 2014, Türk Mitolojisi 1, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özgan, R. 2013, Roma Portre Sanatı I, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özgan, R. 2020, “Antik Çağ’dan Günümüze Çift Başlı Kartal: Anlamı, Yorumu ve
Propagandası”, Anadolu Arkeolojisi Araştırmaları Dergisi, 3, 98-125.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Parla, C.-Tuncer, O. C. 2016, Yazıtları ve Betimlemeleriyle Diyarbakır Surları,
Diyarbakır.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sevim, A. 1962, “Artukluların Soyu ve Artuk Bey’in Siyasi Faaliyetleri”, Belleten, 26/101, 121-146.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sönmez, K.-Avcı Yılmaz, H. 2019, “Çift Başlı Kartal Motifinin Türk Sanatındaki
Yeri ve Çağdaş Giysi Tasarımlarına Yansıması”, Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 12/28, 1151-1167.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Süslü, Ö. 1989, Tasvirlere Göre Anadolu Selçuklu Kıyafetleri, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tekin, O. 2009, Antik Sikkeler”, Sikkeler Ne Anlatır? Ortaçağ Anadolu Sikkelerinde Simgeler ve Çok Kültürlülük, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tekin, O. 2009, “Sikke”, TDV İslam Ansiklopedisi, 37, İstanbul, 179-184.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tekin, O. 2011, Lydia Krallığı’ndan Osmanlı İmparatorluğu’na Anadolu’da Sikke Darbı, Anadolu’da Paranın Tarihi, (ed. Bülent Arı), Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Usta, S. 2005, Selçuklu Çini ve Keramik Sanatında İnsan Figürüne İkonografik Açıdan Bir Bakış, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Uykur, R. 2010, Artuklu Sikkelerinde Yazı ve Süsleme Kompozisyonu, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Bilim Dalı, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Uykur, R. 2011, “Artuklu Türkmenlerinin Sikkelerinde Görülen İktidar ve Güç Sembolü Hükümdar Portreleri”, Erdem, 59, 169-198.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Uykur, R. 2017, Madenden Yansıyan Tarih Artuklu Sikkeleri, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yanadur, H. 2018, Niğde Müzesi’nde Bulunan İslami Dönem Figürlü Sikkeler (Osmanlı Dönemine Kadar), Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Anabilim Dalı, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kayseri.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yariş, S. 2022, “Diyarbakır (Merkez) Artuklu Sanatı’nda Figüratif Süsleme”, 2nd International Archeology, Art History And Cultural Heritage Congress, September 9-11, Şanlıurfa, 147-181.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
