joay Atatürk Yolu Dergisi 1303-5290 2667-7768 Ankara University 10.1501/Tite_0000000389 LOZAN KONFERANSI’NDA TÜRKİYE’Yİ TEMSİL SORUNU Ertan Temuçin Faik ANKARA ÜNİVERSİTESİ, TÜRK İNKILAP TARİHİ ENSTİTÜSÜ 09 01 2013 14 53 01 04 2019 Copyright © 1988, Atatürk Yolu Dergisi 1988 Atatürk Yolu Dergisi

Lozan Konferansı, 1919-1922 yılları arasında gerçekleşen ulusal mücadelenin,askeri zafer sonrasında, siyasi alanda sürdürüldüğü bir süreçtir. Lozan Konferansıöncesiyle ve sonrasıyla Türk dış politikası kadar, iç politika açısından daincelenmeye değer bir konudur. Öyle ki, Lozan’daki görüşmeler sırasında Türktarafını temsil eden hükümet ve heyet konusunda tartışmalar yaşanmış, butartışmalar antlaşmanın imzalanmasından sonra da devam etmiş ve günümüze değinulaşmıştır. Bu bağlamda Türkiye açısından temsil sorunu konferansın başlamasıöncesinde belirmiş, Mustafa Kemal Paşa’nın kesin tavrıyla da sonuçlanmıştır.Saltanatın kaldırılmasıyla siyaset arenasında sadece TBMM Hükümeti’nin kalmasıve İsmet Paşa’nın başkanlığında bir heyet konusunda Mustafa Kemal Paşa’nınkararlı tutumu, o gün için hangi hükümet ve hangi heyet sorularının cevabınıvermesine karşın, tartışmalar sona ermemiştir.

 İsmet Paşa Lozan Konferansı Mustafa Kemal Paşa TBMM Hükümeti Türk Heyeti Kaynakça Akgün, Seçil, “Ankara Andlaşması Hazırlanış ve Önemi”, Prof. Dr. Ahmet Şükrü Esmer’e Armağan, Ankara, 1981. Aralov, S.I., Bir Sovyet Diplomatının Türkiye Hatıraları, (Çev. H. A. Ediz), İstanbul, 1967. Atatürk, Mustafa Kemal, Nutuk, II-III. Cilt, 9. Baskı, İstanbul, 1969. Bayur, Yusuf Hikmet, Türkiye Devleti’nin Dış Siyasası, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1973. Bilsel, Cemil, Lozan, İstanbul, 1933 Budak, Mustafa, Misak-ı Milli’den Lozan’a, İstanbul, 2008. Cebesoy, Ali Fuat, Moskova Hatıraları, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1982. __________, Siyasî Hatıralar, I. Cilt, İstanbul, 1957. Davison, Roderic H., “Turkish Diplomacy from Mudros to Lausanne”, The Diplomats (1919-1939), Princeton, 1953. Demirel, Ahmet, Birinci Meclis’te Muhalefet, İstanbul, 2011. Erim, Nihat, Devletlerarası Hukuku ve Siyasî Tarih Metinleri, I. Cilt, İstanbul, 1953. Güneş, İhsan, Birinci TBMM’nin Düşünce Yapısı, İstanbul, 2009. İnal, İbn’ül Emin Mahmut Kemal, Osmanlı Devrinde Son Sadrazamlar, 12. Cüz, İstanbul, 1951. İnönü, İsmet, Hatıralar, 2. Kitap, Ankara, 1987. Jaeschke, Gotthard, Türk Kurtuluş Savaşı Kronolojisi II, Mudanya Mütarekesi’nden 1923 Sonuna Kadar, Ankara, 1973. Kandemir, Feridun, Siyasî Dargınlıklar, II. Cilt, İstanbul, 1955. Karacan, Ali Naci, Lozan Konferansı ve İsmet Paşa, İstanbul, 1943. Meray, Seha L. (Çev.), Lozan Barış Konferansı: Tutanaklar-Belgeler, 2.Basım, İstanbul, 2001. Nur, Rıza, Hayat ve Hatıratım, III.Cilt, İstanbul, 1968. Okyar, Fethi, Üç Devirde Bir Adam, (Haz. Cemal Kutay), İstanbul, 1980. Orbay, Rauf, “Rauf Orbay’ın Hatıraları”, Yakın Tarihimiz, IV. Cilt, İstanbul, 1962. Soysal, İsmail, Tarihçeleri ve Açıklamalarıyla Birlikte Türkiye’nin Siyasal Antlaşmaları, I. Cilt, Ankara, 1983. Toynbee, Arnold, Türkiye Bir Devletin Yeniden Doğuşu, (Çev. Kasım Yargıcı), Milliyet Yayınları, Ankara, 1971. Türk İstiklâl Harbi, II. Cilt, VI. Kısım, IV. Kitap, Genelkurmay Başkanlığı Harb Tarihi Dairesi Resmî Yayınları, Ankara, 1969. Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi Yılmaz, İskender, Gümrü Antlaşması, Ankara, 2001.