<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Akademi Sosyal Bilimler Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">2667-4866</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2667-4886</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Ankara Hacı Bayram Veli University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <article-title>PANOFSKY ÖLÇEĞİNDE KARŞILAŞTIRMALI ADEM VE HAVVA İKONOGRAFİSİ</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Demir</surname>
                                    <given-names>Nur Sena</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20200922">
                    <day>09</day>
                    <month>22</month>
                    <year>2020</year>
                </pub-date>
                                        <volume>7</volume>
                                        <issue>21</issue>
                                        <fpage>107</fpage>
                                        <lpage>126</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20200711">
                        <day>07</day>
                        <month>11</month>
                        <year>2020</year>
                    </date>
                                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2014, </copyright-statement>
                    <copyright-year>2014</copyright-year>
                    <copyright-holder></copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Sanat Tarihi alanında Adem ile Havva’nın kutsal kitaplardayer alan hikayelerini anlatan resimler önemli yer tutmuştur.Bu eserlerin birçok sanatçı tarafından farklı teknik (minyatür,yağlıboya, fresk, mozaik vb.) ve kompozisyonlarda yapıldığıbilinmektedir. Adem ve Havva’nın yaratılışı ile başlayarak,yasak meyvenin yenmesi ve ardından cennetten kovulmalarışeklinde anlatılan ikonografi sanatçıların bireyselliği ile eserlerindeuygulanmıştır. İslam coğrafyasında minyatürlerde, Hristiyancoğrafyasında ise Batı tarzı resimlerde Adem ile Havva’nınçok sayıda betimini görmek mümkündür. Bu tasvirlerin ikonografileriüzerinden birbirleri ile karşılaştırmaları ve analizleri,Alman Sanat Tarihçi Erwin Panofsky’nin ortaya koyduğu görselsanatlarda anlam teorisi olarak niteleyebileceğimiz İkonografikve İkonolojik Eleştiri Yöntemi’ne uygun olarak değerlendirilmiştir.Eserlerin geleneklerine bağlılığı, sanatçılarınbireyselliği, Adem ile Havva betimlemelerinin gelişmişliği vebirbirleri ile benzerlik ve farklılıkları üzerinde durulmuştur.Adem ve Havva ikonografisi; Adem’in Yaratılışı ve MeleklerinAdem’e Secdesi, Havva’nın Yaratılışı, Yasak Meyve veCennetten Kovulma başlıkları altında resimlerle incelenmiştir.Çalışmaya konu olan minyatürler ve Batı tarzı resimler ait olduklarıtoplumların öğretileri de dikkate alınarak birbirleri ilekarşılaştırılmıştır. Adem ve Havva’nın yaşam hikayesi üzerinedünyada sayısız resim bulunmakla beraber, bu çalışmayahepsini dahil etme imkanı olmaması sebebiyle spesifik eserlerseçilmiştir. Çalışmada; Kur’an-ı Kerim kaynaklığında İslamsanatçıları tarafından oluşturulan Falname, Kısassü’l-Enbiya,Hadikatü’s-Süeda, Menafi El-Hayvan, Kitab’el-Asar el Bakiyave Zübdetü’t Tevarih gibi eserlerde yer alan minyatürler ileBatı sanatında Michelangelo Buonarroti, Hugo Van der Goes,Hieronymus Bosh, Albrecht Dürer, Jan Bruegel, Paolo Uccello,Massaccio, Charles-Joseph Natoire ve Tiziano Vecellio gibiünlü sanatçıların Tevrat ikonografisi üzerinden yapmış olduklarıresimlere yer verilmiştir. İslam sanatında minyatürlerdeiki boyutlu uygulamalar ile perspektif anlayışının olmayışınınyanı sıra Batı sanatındaki üç boyutlu resmetme geleneği, derinperspektif uygulamaları, canlı renkler ve gerçekçilik ErwinPanofsky’nin anlam teorisini karşılamaları açısından oldukçaönemlidir. Tüm bu eserlerde özellikle Şeytan ve yılan tasvirlerindekiçeşitlilik, Adem ile Havva’nın yasak meyve sahnesindenönceki ve sonraki durumlarını ifade eden sembolik uygulamalarve yasak meyvenin resimlerde elma olarak nitelenmesi durumudikkat çekici noktalar olmuştur.</p></abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>İkonografi</kwd>
                                                    <kwd>  Panofsky</kwd>
                                                    <kwd>  Adem</kwd>
                                                    <kwd>  Havva</kwd>
                                                    <kwd>  Yasak Meyve</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                                                                                        </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">AKYILDIZ, E. (2017). Söylencelerde ve Masallarda Elma Sembolü,  Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(21), 1043-1060.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ALTUNA, S. (2019). Ünlü Ressamlar Hayatları ve Eserleri, İstanbul: Hayalperest Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">AND, M. (1998). Minyatürlerle Osmanlı İslam Mitologyası, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">AND, M. (2018). Osmanlı Tasvir Sanatları 1: Minyatür, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BAYRAK KAYA, E. (2020). Adem ile Havva’nın Yaratılış ve Cennetten Çıkarılış Öyküsünün Minyatür Sanatına Yansımaları, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (35), 204-224.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BİLGİLİ, N. (2018). Türk Mitolojisi Türklerde Yaratılış ve Evren Tasarımı, Ankara: Kripto Kitaplar.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">CÖMERT, B. (2001). Mitoloji ve İkonografi, Ankara: De Ki Basım Yayım.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇORAKLI, B. (2012). Çini ve Seramiklerde Tavuskuşu Figürü, MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, (6).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">DAĞLIOĞLU, A.-İNCE, M. (2018). İkonografi ve İkonoloji Eleştiri Yöntemine Göre Salvador Dali’nin “Çarmıhtaki Aziz Juan İsa’sı” Adlı Eserinin Analizi, Ulakbilge Dergisi, 6(26), 945-965.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İNAL, G. (1995). Türk Minyatür Sanatı (Başlangıcından Osmanlılara Kadar), Ankara: AKM Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KAYA, H. Ö. (2018). Farklı Kültürlerden Osmanlı ve Ermeni Minyatür Sanatındaki Dini İçerikli Minyatürlerin Karşılaştırılması, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(55), 370-399.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KONAK, R. (2013). İslam’da Tasvir Yasağı Sorunu ve Minyatür Sanatı, International Jorunal of Social Science, 6(1), 967-988.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">MAHİR, B. (2005). Osmanlı Minyatür Sanatı, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">MINOR, V.H. (2013). Sanat Tarihinin Tarihi, (C. Soydemir, Çev.), İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">PANOFSKY, E. (1955). Meaning in the Visual Arts, New York: Doubleday.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">PANOFSKY, E. (1995). İkonografi ve İkonoloji: Rönesans Sanatının İncelenmesine Giriş. (E. Akyürek, Çev.), İstanbul: Afa Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">RENDA, G. (1991). Chester Beatty Kitaplığı’ndaki Zübdetü’t Tevarih ve Minyatürleri, Prof. Dr. Bekir Kütükoğlu’na Armağan, İstanbul, 485-506.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TÜKEL, U.-YÜZGÜLLER, S. (2019). Sözden İmgeye Batı Sanatında İkonografi, İstanbul: Hayalperest Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">YAMAN, B. (2008). Türk Minyatür Sanatında Cennet: Belleten, LXXII, 263, 144-156.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
