Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2667-5668 2667-6117 Social Sciences University of Ankara Law in Context Hukuk HEKİMİN GERÇEK VEKÂLETSİZ İŞ GÖRMEDEN KAYNAKLANAN SORUMLULUĞU Legal Liability of the Physician Stemming from Agency Without Authority https://orcid.org/0000-0001-7277-1013 Şahin Musa Furkan Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi 07 31 2019 1 1 135 168 07 02 2019 07 21 2019 Copyright © 2019, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2019 Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi

Hekimin hastaya yaptığı tıbbi müdahaleyi hukukauygun kılan, hastanın bu müdahale için gösterdiği rızadır. Ancak, acil tıbbimüdahalelerde veya tıbbi müdahalenin genişletilmesinin gerektiği hâllerde,hastadan rıza alınması mümkün olmayabilir. Bu tür vakalarda, hastanınvarsayılan iradesinin hekimin tıbbi müdahalesinin gerçekleşmesi yönünde olacağıkabul ediliyorsa; hekimin, hastanın rızasını aramaksızın bu müdahaleyigerçekleştirmesi gerekir. Hekimin bu müdahaleden kaynaklanan sorumluluğu, 6098sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 526. maddesi ve devamında düzenlenen vekâletsiziş görme hükümlerine göre belirlenir. Gerçek vekâletsiz iş görme, iş görenin,yetkili veya yükümlü olmadığı bir hukuki işlem veya eylemi, iş sahibininmenfaatine veya varsayılan iradesine uygun olarak gerçekleştirmesidir. Buçalışmada, hekimin hastaya gerçek vekâletsiz iş görme kapsamındaki tıbbi müdahalelerive bu müdahalelerden kaynaklanan sorumluluğu incelenmektedir.

Theelement that makes a physician’s medical interventionlawful is the consent of the patient for this intervention. However, it may notbe possible to have patient’s consent in case of emergency medicine practice orwhen medical intervention requires to be extended. Under the circumstances, thephysician shall perform the medical intervention without obtaining patient’sconsent, if it is assumed that presumed will of the patient will be forphysician's intervention. Liability of the physician stemming from thisintervention shall be determined according to Art. 526 ff of Turkish Code ofObligations No. 6098. Agencywithout authority is the agent’s conduct of a legal transaction or action,which the agent is not authorized or obliged to perform, in accordance with theprincipal’s best interest and presumed will. In this study, medical interventionsof the physician to the patient within the scope of agency without authorityand liability of the physician stemming from theseinterventions are examined.

 Vekâletsiz İş Görme Hukuki Sorumluluk Hekim Tıp Hukuku Acil Tıbbi Müdahale Müdahalenin Genişletilmesi Agency Without Authority Negotiorum Gestio Legal Liability Physician Emergency Medicine Practice Extended Operations Ateş, Turan: Hekimlerin Cezai ve Hukuki Sorumlulukları, İstanbul 2007. Ayan, Mehmet: Tıbbi Müdahaleden Doğan Hukukî Sorumluluk, Ankara 1991. Aydın, Öztürk: Üremeye Yardımcı Tedavi Yöntemlerinden Doğan Hukuki Sorumluluk, İstanbul 2014. Aydoğdu, Murat/ Kahveci, Nalan: Türk Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri (Sözleşmeler Hukuku), 3. Baskı, Ankara 2017. Aykın, Aykut Cemil: Hekimin Sorumluluğu ve Bu Kapsamda Vakıf Üniversite Hastanelerinde Çalışan Hekimlerin Durumu, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir 2015. Brandt, Eric A.: Good Samaritan Laws – The Legal Placebo: A Current Analysis, Akron Law Review, C. 17, S. 2, Y. 1983, s. 303-333. Brown, O. William: Good Samaritan Statutes: A Malpractice Defense for “Doing the Right Thing”, Journal of Vascular Surgery, C. 51, S. 6, Y. 2010, s. 1572-1573. Burke, Bridget A.: Using Good Samaritan Acts to Provide Access to Health Care for the Poor: A Modest Proposal, Annals of Health Law, C. 1, S. 1, Y. 1992, s. 139-153. Canbolat, Ferhat: Kamu Hastanesinde Yapılan Tıbbi Müdahalede Hekimin Özel Hukuktan Doğan Sorumluluğunun Dayanağı, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, S. 80, Y. 2009, s. 156-181. Carmi, Amnon/ Wax, Harry: Patients’ Rights, Tel Aviv 2002. Demir, Mehmet: Hekim ve Hastane Yönünden Tıbbi Sorumluluk Hukuku, Ankara 2018. Demir, Mehmet: Hekimin Hukuksal Sorumluluğunun Kaynakları ve Özel Hastane – Kamu Hastanesi Ayrımı, Prof. Dr. Ali Naim İnan’a Armağan, Ankara 2009, s. 263-281. Doğan, Cahid: Acil Tıp ve Hasta Güvenliği, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Lefke Avrupa Üniversitesi 3. Sağlık Hakkı ve Sağlık Hukuku Sempozyumu, 25-26 Nisan 2011, Ed. Nilgün Sarp, Cahid Doğan, s. 120-187. Doğan, Murat: Hekimin Hukuki Sorumluluğu, Mersin Barosu Tıbbi Müdahaleden Kaynaklanan Hukuki Sorumluluk Sempozyumu Bildirileri, 16-17 Ocak 2009, s. 41-60. Dutton, Ian: Practitioner's Guide to Medical Malpractice in South African Law, Cape Town 2015. Dünya Sağlık Örgütü: WHO Resource Book on Mental Health, Human Rights and Legislation, Geneva 2005. Er, Ünal: Sağlık Hukuku, Ankara 2008. Eren, Fikret: Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 3. Baskı, Ankara 2016. Eren, Fikret: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 23. Baskı, Ankara 2018. Erman, Hasan: Hekimin Hukuki Sorumluluğu, Bülent Davran’a Armağan, İstanbul 1998, s. 143-153. Eryılmaz, Vildan: Hekim ile Hasta Arasındaki Hukuki İlişkinin Tıbbi Müdahaleler Bakımından Değerlendirilmesi, Farklı Çerçevelerden Tıp Hukuku Sorunları, Ankara 2014, s. 38-57. Fidan, Nurten: Hekimin Tıbbi Müdahaleleri Nedeniyle Sorumluluğu, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, C. 1, Y. 1, S. 3, 2010, s. 349-362. Gökcan, Hasan Tahsin: Tıbbi Müdahaleden Doğan Hukuki ve Cezai Sorumluluk, Ankara 2013. Gulam, Hyder/ Devereux, John: A Brief Primer on Good Samaritan Law for Health Care Professionals, Australian Health Review, C. 31, S. 3, Y. 2007, s. 478-482. Gülel, İlhan: Tıbbi Müdahaleye Rıza, Ankara 2018. Günday, Rezzan: Tıbbi Müdahale ve Tedavide Malpraktisten Doğan Hukuki Sorumluluk, Ankara 2012. Hakeri, Hakan: Tıp Hukuku, 13. Baskı, Ankara 2018. Kazık, Yahya: Özel Hukuk Açısından Muayenehane ve Özel Hastanede Verilen Tıbbi Yardımlarda Hekimin Sorumluluğu, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Diyarbakır 2002. Kıcalıoğlu, Mustafa: Doktorların ve Hastanelerin Tıbbi Müdahaleden Kaynaklanan Hukuki Sorumlulukları, Ankara 2011. Kılıçoğlu, Ahmet M.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 22. Baskı, Ankara 2018. Kirkit, Ecem: Tıbbi Müdahalenin Hukuka Uygunluğu, Ankara 2016. Nomer, Halûk Nami: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 15. Bası, İstanbul 2017. Oğuzman, M. Kemal / Öz, M. Turgut: Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt 1, 16. Baskı, İstanbul 2018. Oral, Tuğçe: The Definition of Legal Relationship Between a Patient and Physician, Ankara Bar Review, C. 4, S. 1, Y. 2011, s. 21-32. Özay, Merter: Estetik Amaçlı Müdahalelerde Hekimin Hukuki Sorumluluğu, Ankara 2006. Özdemir, Hayrunnisa: Hekimin Hukuki Sorumluluğu, Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 11, S. 1, Y. 2016, s. 33-81. Reyhani Yüksel, Sera: Hekimin Vekâletsiz İş Görmeden Doğan Sorumluluğu, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C. 21, S.2, Y. 2015, s. 793-804. Sarıtaş, Hatice: Hasta Hakları Açısından Hekim Sorumluluğu, Ankara 2005. Saruhan, Utku: Gerçek Vekâletsiz İşgörme, Ankara 2018. Seçer, Öz: Hekimin Hukuki Sorumluluğu, Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 3, S. 1, Y. 2013, s. 107-148. Shepherd, B./ Macpherson, D./ Edwards, C.M.B.: In-flight Emergencies: Playing The Good Samaritan, Journal of the Royal Society of Medicine, C. 99, S. 12, Y. 2006, s. 628-631. Sindel, Ece: Hekimin Haksız Fiil Sorumluluğu, Terazi Hukuk Dergisi, C. 11, S. 119, Y. 2016, s. 243-255. Şenocak, Zarife: Özel Hukukta Hekimin Sorumluluğu, Ankara 1998. Tandoğan, Halûk: Vekâletsiz İş Görme, İstanbul 1957. Thomas, Vincent C.: Good Samaritan Law: Impact on Physician Rescuers, Wyoming Law Review, C. 17, S. 1, Y. 2017, s. 149-168. Türkmen, Ali: Hasta ve Hekim Hukuku, 2. Baskı, Ankara 2013. Üstündağ, Mustafa Emir: Hekimin Hukuki Sorumluluğu, Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 2, S. 2, Y. 2012, s. 87-93. Yavuz, Cevdet/ Acar, Faruk/ Özen, Burak: Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 10. Baskı, İstanbul 2014. Yavuz İpekyüz, Filiz: Türk Hukukunda Hekimlik Sözleşmesi, İstanbul 2006. Zevkliler, Aydın/ Gökyayla, K. Emre: Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, 16. Bası, Ankara 2016. Zorlu, Süleyman Emre: Osmanlı Tıp Hukuku, Ankara 2017.