amasya university journal of social sciences Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2548-0480 2602-2567 Amasya University DEMOKRAT PARTİ’NİN İKTİSADÎ İSTİKLÂL MÜCADELESİ https://orcid.org/0000-0001-5289-8703 Evsile Mehmet Amasya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü 06 21 2018 2 3 61 75 02 27 2018 06 21 2018 Copyright © 2016, Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2016 Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

Demokrat Parti döneminde uygulanan ekonomikpolitikalar, iktidar dönemlerinde ve sonraki yıllarda tartışmalara konuolmuştur. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra dünyada oluşan ortama ve AmerikaBirleşik Devletleri’nin uyguladığı ekonomik modellere paralel olarak, DemokratParti iktidarı da dışarıdan borçlanarak kalkınma modeli uygulamaya başlamıştır.İktidarın ilk yıllarında başarılı olan bu model, özellikle Demokrat Partiiktidarının ortalarından itibaren finanssıkıntısı yaşamaya başlamıştır. Bu sıkıntıların sonunda 4 Ağustos 1958 Ekonomikİstikrar Programı ilân edilmiştir. İstikrar programının gerekçeleri vesonuçları iktidar ve muhalefet patileri mensupları tarafından tartışılmıştır.Muhalefet mensupları bu programın bir “devalüasyon” olduğunu; iktidar partisimensupları ise “prim sistemi” olduğunu, ekonomik uygulamaları ile bir “İktisadî İstiklâl Mücadelesi” verdiklerinisöylemişlerdir. Bu makalede Demokrat Parti’nin uyguladığı ekonomikpolitikalarla ilgili Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi’ne yansıyanbilgiler işlenerek literatüre katkı yapılacaktır.

 : Demokrat Parti Ekonomik Programlar Dış Borçlanma 4 Ağustos 1958 İstikrar Programı Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergisi (9. Dönem); Cilt:20, Ankara, 1953. Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi (10. Dönem); Cilt:5, Ankara, 1955. Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi (10. Dönem); Cilt:10, Ankara, 1956. Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi (10. Dönem); Cilt:17, Ankara, 1957. Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi (11. Dönem); Cilt:2, Ankara, 1958. Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi (11. Dönem); Cilt:7, Ankara,1959. Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi (11. Dönem); Cilt:12, Ankara, 1960. Hükümetler ve Programları I.Cilt 1920-1960, Türkiye Büyük Millet Meclisi Yayını, Ankara, 1988. Kanca, Osman Cenk (2012). 1950-1960 Arası Türkiye’de Uygulanan Sosyo-Ekonomik Politikalar, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl:2012, Cilt:9, Sayı: 19, s.47-63. Karaçor, Zeynep-Atabey Ayşegül (2001). Türkiye Ekonomisinde Uygulanan İstikrar Politikalarının Tarihsel Süreç İçinde Analizi ve Bu Süreç İçerisinde Karar Birimlerinin Rolü, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okulu Dergisi, Cilt:4, Sayı:1 s.117-148. Kılıçbay Ahmet (1991). Türk Ekonomisi, Ankara, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Taş,, Mahir (2014), Menderes Döneminin Ekonomi Politiği ve 1958 İstikrar Programı, Mevzuat Dergisi, Yıl:7, Sayı:76. Turgut, Serdar (1991). Demokrat Parti Döneminde Türkiye Ekonomisi, Ankara. Yenal, Oktay (2017). Cumhuriyet’in İktisat Tarihi, İstanbul, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.