Erken Çocukluk Döneminde Mahremiyet Bilinci: Çocuk Hikayelerine Sosyal Hizmet Perspektifinden Bir Bakış
Abstract
Mahremiyet, yalnızca bireyin kişisel alanının korunmasını değil aynı zamanda fiziksel ve duygusal sınırlarının gözetilmesini ve başkalarının sınırlarına saygı gösterilmesini içeren çok boyutlu bir kavramdır. Özellikle erken çocukluk döneminde bu bilincin kazandırılması, çocuğun sağlıklı psiko-sosyal gelişimi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, ailelerin ve eğitimcilerin başvurduğu önemli araçlardan biri de resimli çocuk kitaplarıdır. Bu çalışma, Türkiye’de yayımlanmış ve 0-6 yaş grubuna yönelik hazırlanmış resimli çocuk kitaplarında mahremiyet kavramının nasıl ele alındığını sosyal hizmet perspektifiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma deseninde yürütülen çalışmada literatür ve ilgili akademik kaynaklar doğrultusunda oluşturulan değerlendirme kriterleri temel alınarak seçilen 21 kitap içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, incelenen kitapların mahremiyet bilinci kazandırma açısından çeşitli temaları (bedensel sınırlar, hayır diyebilme, güven ilişkileri vb.) içerdiğini; ancak bu temaların işleniş düzeylerinin ve kapsamlarının farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, erken çocukluk döneminde mahremiyet eğitimi sürecinde resimli çocuk kitaplarının pedagojik bir araç olarak etkin şekilde kullanılabileceği vurgulanmaktadır. Ayrıca dijital mahremiyetin çocuk edebiyatında daha görünür hale getirilmesine yönelik içeriklerin geliştirilmesi gerektiği önerilmektedir.
Keywords
Supporting Institution
Project Number
Ethical Statement
References
- Ahn, S. N. (2022). A systematic review of interventions related to body awareness in childhood. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(15), 8900. https://doi.org/10.3390/ijerph19158900
- Akdeniz, M. (2023). Ahlak eğitiminde ailenin rolü. Balıkesir İlahiyat Dergisi, 18, 209-226. https://izlik.org/JA97GD44PT
- Akın, M. H. (2022). Ailede mahremiyet. H. Ş. Albayrak (Ed.). Tüm yönleriyle mahremiyet İçinde (ss. 389-403). Ankara: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı.
- Akman, K. & Övgün, B. (2022). Devletin gölgesinde dijitalleşmenin dönüştürdüğü mahremiyet. Amme İdaresi Dergisi, 55(1), 35-61.
- Alderson, P. (2024). Bodily integrity and autonomy of the youngest children and consent to their healthcare. Clinical Ethics, 19(4), 291-296. https://doi.org/10.1177/14777509231188006
- Apak, E., Uysal, M. & Erdem, M. (2024). Sosyal çalışmacılarda mahremiyete duyarlılık ölçeğinin geliştirilmesi. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(47),775-784. https://dx.doi.org/10.21550/sosbilder.1438063
- Arık, E., & Arık, M. B. (2020). Facebook’un dönüşen mahremiyet yaklaşımı: “Gelecek mahremiyettir”. Intermedia International e‑Journal, 7(13), 447-461. https://izlik.org/JA92WH59ZS
- Atreya, P. (2024). Teaching children consent skills through the lens of personal boundaries and bodily autonomy. [Master’s thesis, University of the Pacific]. University of the Pacific Scholarly Commons. https://scholarlycommons.pacific.edu/uop_etds/4270
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Children's Literature, Child Development Education, Social Work (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 1, 2026
Submission Date
September 29, 2025
Acceptance Date
June 6, 2026
Published in Issue
Year 2026 Number: 36