Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi

2602-2788 2717-7289

Ataturk University

Creative Arts and Writing

Sanat ve Edebiyat

The Effects of Children’s Games on Cognitive Development: The Examples of “Eski Minder” & “Deve-Cüce”

ÇOCUK OYUNLARININ BİLİŞSEL GELİŞİME ETKİLERİ: “ESKİ MİNDER” VE “DEVE-CÜCE” ÖRNEKLERİ

https://orcid.org/0000-0003-1000-952X

Ünal

Gülten

ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ

12 01 2021

67 332 345 09 25 2020 05 12 2021

1970

Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi

The aim of this study is to present the contributions of children’s games to cognitive development within the framework of traditional children’s games “Eski Minder” and “Deve-Cüce”. These contributions are considered in terms of executive function, language, and creativity skills. Executive functions consist of (i) working memory and recall, (ii) activation, arousal, and effort, (iii) controlling emotions, (iv) internalizing language, and (v) complex problem solving. “Eski Minder” and “Deve-Cüce” are also discussed for each of these subcomponents. The findings and interpretations brought together within the scope of the current study indicate that these two children’s games are effective in the development of the aforementioned cognitive areas (i.e. executive functions, language, and creativity) in terms of their structures. For example, in “Eski Minder”, children exhibit their creativity in line with the rule set by “it”, while in “Deve-Cüce”, by analyzing the verbal formulas of the game such as “camel-dwarf-dwarf-camel” and applying successive body movements such as standing up and sitting, they experience complex problem solving.

Bu çalışmanın amacı, geleneksel çocuk oyunları “Eski Minder” ve “Deve-Cüce” çerçevesinde çocuk oyunlarının bilişsel gelişime olan katkılarını sunmaktır. Bu katkılar yönetici işlev, dil ve yaratıcılık becerileri özelinde ele alınmıştır. Yönetici işlevler (i) çalışma belleği ve hatırlama, (ii) aktifleşme, uyarılma ve çaba, (iii) duyguları kontrol etme, (iv) dili içselleştirme ve (v) karmaşık problem çözme bileşenlerinden oluşmaktadır. “Eski Minder” ve “Deve-Cüce” oyunları ayrıca bu alt bileşenlerin her biri için ele alınmıştır. Çalışma kapsamında bir araya getirilen bulgular ve yorumlar, bu iki çocuk oyununun yapıları itibariyle bahsi geçen bilişsel alanların (yönetici işlevler, dil ve yaratıcılık) gelişiminde etkili olduğunu işaret etmektedir. Örneğin, Eski Minder oyununda çocuklar “ebe”nin belirlediği kural doğrultusunda yaratıcılıklarını sergilemekte, Deve-Cüce oyununda ise, “deve-cüce-cüce-deve” gibi oyunun sözlü formüllerini analiz edip oyunun gerektirdiği ayağa kalkma, oturma gibi ardıl vücut hareketlerini uygulayarak yönetici işlevlerin alt bileşeni olan karmaşık problem çözmeyi deneyimlemektedirler.

Çocuk Oyunları Bilişsel Beceriler Yönetici İşlevler Dil Yaratıcılık

Children Cognitive Skills Executive Functions Language Creativity

Ahmad, S., Ch, A. H., Batool, A., Sittar, K. ve Malik, M. (2016). “Play and Cognitive Development: Formal Operational Perspective of Piaget's The-ory”. Journal of Education and Practice, 7(28), 72-79.

Aksoy, H. (2014). “Çocuk Oyunlarının İşlevleri: Sarıkeçili Yörük Ço-cuk Oyunları”. Milli Folklor, 13(101), 265-276.

Anning, A. ve Edwards, A. (2006). Promoting Children’s Learning from Birth to Five: Developing the New Early Years Professional. Maiden-head: Open University Press.

Bodrova, E. ve Leong, D. J. (2007). Tools of the Mind: The Vygots-kian Approach to Early Childhood Education. Columbus, Ohio: Pearson.

Casby, M. W. (2003). “The Development of Play in Infants, Toddlers, and Young Children”. Communication Disorders Quarterly, 24(4), 163-174. https://doi.org/10.1177/15257401030240040201

Castelli, D. M., Hillman, C. H., Buck, S. M. ve Erwin, H. E. (2007). “Physical Fitness and Academic Achievement in Third- and Fifth-Grade Stu-dents”. Journal of Sport & Exercise Psychology, 29, 239-252. http://doi.org/10.1123/jsep.29.2.239

Christie, J. F. (1980). “The Cognitive Significance of Children’s Play: A Review of Selected Research”. Journal of Education, 162(4), 23-33. https://doi.org/10.1177/002205748016200404

Dendy, C. A. (2002, Şubat). Executive Function…“What is this anyway?” 10 Eylül 2020 tarihinde https://genetic.org/executive-function-skills-school adresinden erişildi. Diamond, A. (2013). “Executive Functions”. Annual Review of Psyc-hology, 64, 135-168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750

Dunn, J. ve Cutting, A.L. (1999). “Understanding Others, and Indivi-dual Differences in Friendship Interactions in Young Children”. Social Deve-lopment, 8, 201-219. https://doi.org/10.1111/1467-9507.00091

Egemen, A., Yılmaz, Ö. ve Akil, İ. (2004). “Oyun, Oyuncak ve Ço-cuk”. ADÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 5(2), 39-42.

Fırat, H. (2013). “Çocuk Oyunları-Eğitim ilişkisi: Bezirgân Başı Örne-ği”. Electronic Turkish Studies, 8(13), 885- 896.

Fisher, K., Hirsch-Pasek, K., Golinkoff, R. M. ve Singer, D. G. (2011). “Playing Around in School: Implications for Learning and Educational Po-licy”. A. Pellegrini (Ed.), The Oxford Handbook of the Development of Play (s. 341-362) içinde. New York: Oxford University Press.

Foley, P. (2008). “Introduction”. J. Collins ve P. Foley (Ed.), Promo-ting Children’s Wellbeing: Policy and Practice (s. 1-8) içinde. Bristol: Policy Press. https://doi.org/10.2307/j.ctt1t89902.3

Gelişli, Y. ve Yazıcı, E. (2015). “A Study into Traditional Child Games Played in Konya Region in Terms of Development Fields of Children”. Pro-cedia-Social and Behavioral Sciences, 197, 1859-1865. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.07.247

Genç, H., Dağlıoğlu, H.E. ve Yıldız-Altan, R. (2018, Ekim). Türki-ye’deki Geleneksel Çocuk Oyunlarının Okul Öncesi Matematik Kavram ve Becerileri Açısından İncelenmesi. Uluslararası IV. Çocuk Gelişimi Kongresi, Ankara.

Ginsburg, K. R. (2007). “The Importance of Play in Promoting Healthy Child Development and Maintaining Strong Parent-Child Bonds”. Pediatrics, 119(1), 182-191. https://doi.org/10.1542/peds.2006-2697

Girmen, P. (2012). “Eskişehir Folklorunda Çocuk Oyunları ve Bu Oyunların Yaşam Becerisi Kazandırmadaki Rolü”. Milli Folklor, 24(95), 263-273.

Güneş, F. (2015). “Oyunla Öğrenme Yaklaşımı”. Electronic Turkish Studies, 10(11), 773-786.

Gürbüz, D. Ö. (2016). “Geleneksel Çocuk Oyunları ve Eğitimsel İşlev-leri: Emirdağ Örneği”. Journal of Turkish Studies, 11(14), 529-564.

Gürbüz, D. Ö. (2017). Yapısal ve İşlevsel Açıdan Afyonkarahisar Ço-cuk Oyunları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye.

Klein, T. P., Wirth, D. ve Linas, K. (2003). “Play: Children’s Context for Development”. Young Children, 58(3), 38-45.

Landreth, G., Homeyer, L. ve Morrison, M. (2006). “Play as the Lan-guage of Children’s Feelings”. D.P. Fromberg ve D. Bergen (Ed.), Play from Birth to Twelve and Beyond: Contexts, Perspectives, and Meanings. (2. baskı) içinde (s. 47-62). New York: Routledge.

Lockhart, S. (2010). “Play: An Important Tool for Cognitive Deve-lopment”. Extensions Curriculum Newsletter from High Scope, 24(3), 1-8.

MEB (Milli Eğitim Bakanlığı). (2015). Çocuk Gelişimi ve Eğitimi: 0-72 Ay Sosyal ve Duygusal Gelişim. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.

Pellegrini, A.D. ve Galda, L. (1993). “Ten Years After: Reexamination of Symbolic Play And Literacy Research”. Reading Research Quarterly, 28(2), 163-175. https://doi.org/10.2307/747887

Petrovska, S., Sivevska, D. ve Cackov, O. (2013). “Role of the Game in the Development of Preschool Child”. Procedia Social and Behavioral Sci-ences, 92, 880-884.

Russ, S. W. ve Doernberg, E. A. (2019). “Play and Creativity”. J. C. Kaufman ve R. J. Sternberg (Ed.), The Cambridge Handbook of Creativity (s. 607-622) içinde. New York: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781316979839.030

Schaaf, R. C. ve Miller, L. J. (2005). “Occupational Therapy Using a Sensory Integrative Approach for Children with Developmental Disabilities”. Mental Retardation and Developmental Disabilities Research Review, 11, 143-148. http://doi.org.10.1002/mrdd.20067

Seifert, K. L. (2012). “Cognitive Development and the Education of Young Children”. B. Spodek ve O. Saracho (Ed.), Handbook of Research on the Education of Young Children (3. baskı) içinde (s. 19-32). Mahwah, NJ: Erlbaum https://doi.org/10.4324/9780203841198

Singer, D. G., Golinkoff, R. M. ve Hirsh-Pasek, K. (2006). Play=Learning: How Play Motivates and Enhances Children’s Cognitive and Social-Emotional Growth. New York, NY: Oxford University Press.

Spiegel, A. (2008, 28 Şubat). Creative play makes for kids in control. 01 Eylül 2020 tarihinde http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=76838388 adresinden erişildi.

Şarman, A. S. (2015). Seferihisar Geleneksel Çocuk Oyunları ve Oyuncakları Üzerine Bir İnceleme. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi, İzmir, Türkiye. Tören, A. (2011). Erzincan’dan Derlenen Çocuk Oyunlarının Çocuk Eğitimindeki Yeri. Yayımlamamış Yüksek Lisans Tezi. Erzincan Üniversitesi, Erzincan, Türkiye.