atasobed Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1304-4990 2717-6568 Ataturk University 10.53487/ataunisosbil.825910 FUCOM ve PROMETHEE Yöntemleri ile Ticari Araç Seçimi: Peyzaj Firmasında Bir Uygulama https://orcid.org/0000-0001-5299-0622 Özdağoğlu Aşkın Dokuz Eylül Üniversitesi, İşletme Fakültesi İşletme Bölümü https://orcid.org/0000-0003-0374-6839 Keleş Murat Kemal KEÇİBORLU MESLEK YÜKSEKOKULU https://orcid.org/0000-0003-2184-482X Genç Volkan Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü 11 29 2021 25 Özel Sayı 231 253 11 14 2020 11 14 2021 Copyright © 2003, Journal of Graduate School of Social Sciences 2003 Journal of Graduate School of Social Sciences

İşletmeler, faaliyet gösterdikleri iş alanına göre ulaşımda, mamul, yük ve eşya taşımasında çeşitli vasıtalar kullanmaktadırlar. Kamyonet de işletmenin ticari anlamda kullandığı vasıtalardan biridir. Piyasada çok çeşitli marka ve modelde kamyonet satışa sunulmaktadır. Piyasada satışa sunulan kamyonet alternatifleri de kendi aralarında farklı model ve özelliklere sahiptirler. Kamyonet alternatiflerinin fazla olması ve karar vermede çok sayıda faktörün etkili olması nedeniyle kamyonet satın alma problemi çok kriterli karar verme problemi olarak nitelendirilebilir. Bu çalışmada peyzaj sektöründe faaliyet gösteren bir firma için en uygun kamyonet seçimi problemi ele alınmıştır. Firma yetkilisi ile yapılan görüşmede, satın alınması düşünülen kamyonet için “motor tork”, “servis yedek parça yaygınlığı”, “dönüş çapı” ve “ıstihap haddi” olmak üzere dört faktör belirlenmiştir. Bu faktörler dikkate alınarak üç kamyonet alternatifi değerlendirilmiştir. Değerlendirme kriterlerinin önem dereceleri FUCOM yöntemi ile bulunmuştur. PROMETHEE yöntemi ile de üç kamyonet arasından peyzaj firması için en uygun olanı seçilmiştir. Problemin çözümü Lingo paket programı ve Excel ile yapılmıştır

 Ticari Araç seçimi Çok Kriterli Karar Verme FUCOM PROMETHEE Adnan, M., Adin, R., Nunic, Z., Stevic, Z., & Sremac, S. (2019). “Selection of transportation mean using integrated FUCOM-ARAS model”. 12th International Conference of Iranian Operations Research Society, Mazandaran University of Science and Technology, Mizban International Hotel, Babolsar, Iran—1st and 2nd May 2019. Anbarcı, M., Öz, B., & Giran, Ö. (2017). “İnşaat Yönetiminde Nakliye Aracı Seçiminde Moora Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemi ile Bir Uygulama”, Uluslararası Katılımlı 7. İnşaat Yönetimi Kongresi, Samsun, 149-154. Badi, I., & Abdulshahed, A. (2019). “Ranking the Libyan Airlines by Using Full Consistency Method (Fucom) and Analytical Hierarchy Process (AHP)”, Operational Research in Engineering Sciences: Theory and Applications, 2(1), 1-14. DOI: https://doi.org/10.31181/oresta1901001b. Ballı, S., Karasulu, B., & Korukoğlu, S. (2007). “En Uygun Otomobil Seçimi Problemi İçin Bir Bulanık Promethee Yöntemi Uygulaması”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 22(1), 139-147. Baourakis, G., Doumpos, M., Kalogeras, N., & Zopounidis, C. (2002). « Multicriteria analysis and assessment of financial viability of agribusinesses: The case of marketing co‐operatives and juice‐producing companies”, Agribusiness: An International Journal, 18(4), 543-558. Baykasoğlu, A., Kaplanoğlu, V., Durmuşoğlu, Z. D., & Şahin, C. (2013). “Integrating fuzzy DEMATEL and fuzzy hierarchical TOPSIS methods for truck selection”, Expert Systems with Applications, 40(3), 899-907. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2012.05.046 Behzadian, M., Kazemzadeh, R. B., Albadvi, A., & Aghdasi, M. (2010). “Promethee: A Comprehensive Literature Review on Methodologies and Applications”, European Journal of Operational Research, 200, 198–215. Biswas, T., Chatterjee, P., & Choudhuri, B. (2020). “Selection of Commercially Available Alternative Passenger Vehicle in Automotive Environment”, Operational Research in Engineering Sciences: Theory and Applications, 3(1), 16-27. DOI: https://doi: 10.31181/oresta200113b. Canbazoğlu, E., Ercan, U., & Çetin, E. İ. (2018). “Ticari Taksi Araç Yenilemelerinde AHS ve MOORA Yöntemlerine Dayalı Karar Destek Mobil Uygulaması”, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, UİİİD-IJEAS, 2018 (18. EYİ Özel Sayısı), 117-134. DOI: 10.18092/ulikidince.354009. Demirci, A. (2020). “Nakliye Aracı Seçimi: Çok Kriterli Karar Verme Modeli Önerisi”, Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 17-34. Doğan, E. M., Eren, M., & Çelik, K. (2017). “Lojistik Sektöründe Ağır Ticari Araç Seçimi Problemine Yönelik Copras-G Yöntemi ile Karar Verme”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 153-178. 153-178. DOI No:10.5578/jss.43422. Dost, Y., Terzioğlu, Y., İlhan, B., Olgun, A., & Aydoğan, Culha, Ü. (2014). “Karayollarında Ağır Taşıt Trafiğinin ve Yük Taşımacılığının Özellikleri ve Eğilimleri” - 2010-2011-2012-2013-2014 Etüt Sonuçları, https://www.utikad.org.tr/images/BilgiBankasi/karayollarindaagirtasittrafigininveyuktasimaciligininozellikleriveegilimleri20102014-9696.pdf, (07.07.2020). Erceg, Ž., Starčević, V., Pamučar, D., Mitrović, G., Stević, Ž., & Žikić, S. (2019). “A New Model for Stock Management in Order to Rationalize Costs: ABC-FUCOM-Interval Rough CoCoSo Model”, Symmetry, 11(12), 1527. https://doi.org/10.3390/sym11121527 Fazlollahtabar, H., Smailbašić, A., & Stević, Ž. (2019). “FUCOM Method in Group Decision-Making: Selection of Forklift in A Warehouse. Decision Making: Applications in Management and Engineering”, 2(1), 49-65. DOI: https://doi.org/10.31181/dmame1901065f Ibrahimović, F. I., Kojić, S. L., Stević, Ž. R., & Erceg, Ž. J. (2019). “Making An Investment Decision in A Transportation Company Using An Integrated FUCOM-MABAC model”, Tehnika, 74(4), 577-584. DOI: 10.5937/tehnika1904577I. Kabak, M., & Uyar, Ö.O. (2013). “Lojistik Sektöründe Ağır Ticari Araç Seçimi Problemine Çok Ölçütlü Bir Yaklaşım”, Journal of the Faculty of Engineering & Architecture of Gazi University, 28(1), 115-125 Keleş, M. K. (2019). “Entropi Temelli Electre III Yöntemi ile B Segmenti Otomobil Markalarının Sıralanması”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(33), 29-50. Korkusuz, A.Y., İnan, U. H., Özdemir, Y., & Başlıgil, H. (2020). “Entegre Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Sağlık Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği Performansının Ölçülmesi”, Journal of the Faculty of Engineering & Architecture of Gazi University, 35(1), 81-96. Metin, İ., & Küçükbay, F. (2019). “İhracatta Finansman Kaynaklarının Değerlendirilmesine Yönelik Çok Kriterli Bir Yaklaşım: PROMETHEE Yöntemi”, Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 931-948, DOI: 10.29029/busbed.565328. Milosavljević M., Jeremić D., & Milinković S. (2020). “Selection of the Best Location for RFID Wagon Monitoring Device on Serbian Railways Based on FUCOM-TOPSIS Method and Fuzzy Set Theory”, In: Popovic Z., Manakov A., Breskich V. (eds) VIII International Scientific Siberian Transport Forum. TransSiberia 2019. Advances in Intelligent Systems and Computing, vol 1115, 527-539. Springer, Cham. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-37916-2_51 Nunic, Z., & Staevic, Z. (2019). “A Novel Integrated Multi-Criteria Decision-Making Model: FUCOM-EDAS-M”, Conference: Innovation As An Initiator of The Development, at Belgrade, Serbia. 19-34. Onan, A. (2014). “PROMETHEE Sıralama Yönteminin Konut Projelerinin Değerlendirilmesinde Kullanılması”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1), 17–28. Özbek, A. (2012). “Küçük Ölçekli İşletme İçin Analitik Ağ Süreci ile Ticari Araç Seçimi”, Mesleki Bilimler Dergisi (MBD), 1(4), 32-52. Özdağoğlu, A. (2013). “Üretim İşletmelerinde Lazer Kesme Makinelerinin PROMETHEE Yöntemi ile Karşılaştırılması”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 9(19), 305-318. http://dx.doi.org/10.11122/ijmeb.2013.9.19.288 Özder, E. H., Bedir, N., & Eren,T. (2019). “Yükseköğretimde Araştırmacı Seçiminde Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemlerinin Kullanılması: Bir İnceleme”, Alanya Akademik Bakış, 3(1), 19-33. URL1, Yeni Ford Transit Kamyonet, “Teknik Özellik ve Donanım Tablosu”, https://www.ford.com.tr/getmedia/ae095703-5583-4cf3-8783-c6b5da794702/transit-kamyonet-teknikfoy-temmuz-2020.pdf.aspx, (20.07.2020). URL2, Ducato Kamyonet, “Ducato Kamyonet, sınırsız kullanışlılığı, yapım kalitesi ve teknolojik yeniliklere ev sahipliği yapan tasarımıyla işinizi büyütmenizi vaat ediyor”, https://www.fiatprofessional.com/content/dam/fiatprofessional/tr/brochure/DucatoKamyonet_Mayis_2020.pdf, (07.05.2020). URL3, Hyundai H350 Kamyonet, “İhtiyacınız Olan Ne Varsa Hepsi Bir Arada”, http://www.hyundai-ticariaraclar.com/images/pdf/H350-KAMYONET.pdf, (07.07.2020). Pamucar, D., Stevic, Ž., & Sremac, S. (2018). “A New Model for Determining Weight Coefficients of Criteria in MCDM Models: Full Consistency Method (FUCOM)”, Symmetry, 10 (393), 1-22. doi:10.3390/sym10090393. Prentkovskis, O., Erceg, Ž., Stević, Ž., Tanackov, I., Vasiljević, M., & Gavranović, M. (2018). “A new methodology for improving service quality measurement: Delphi-FUCOM-SERVQUAL model”, Symmetry, 10(12), 757. https://doi.org/10.3390/sym10120757 Sarısoy, S. N. (2019). “PROMETHEE Sıralama Yöntemi ile Portföy Oluşturma ve Borsa İstanbul’da 2010-2015 Yılları Arasında Bir Uygulama”, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. Schwartz, M., & Göthner, M. (2009). “A multidimensional evaluation of the effectiveness of business incubators: an application of the PROMEHEE outranking method”, Environment and Planning C: Government and Policy, 27(6), 1072-1087, https://doi.org/10.1068/c0897b. Soba, M. (2012). “Promethee Yöntemi Kullanarak En Uygun Panelvan Otomobil Seçimi ve Bir Uygulama”, Journal of Yaşar University, 28(7), 4708–4721. Stević, Ž., & Brković, N. (2020). “A Novel Integrated FUCOM-MARCOS Model for Evaluation of Human Resources in a Transport Company”, Logistics, 4(1), 4. doi:10.3390/logistics4010004 Süt, N. İ., Hamurcu, M., & Eren, T. (2019). “Kampüste Yeşil Ulaşım Uygulaması: Ring Araçlarının Seçimi için Bir Karar Verme Süreci”, Gazi Mühendislik Bilimleri Dergisi (GMBD), 5(1), 9-21 https://dx.doi.org/10.30855/gmbd.2019.01.02 Şengül, Ü., Eren, M., & Eslamian, Shiraz, S. (2012). “Bulanık AHP İle Belediyelerin Toplu Taşıma Araç Seçimi”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (40), 143-165. Ulutaş, A., & Yürüyen, A. A. (2019). “Nakliye Aracı Seçimi İçin Karşılaştırmalı Çalışma”, II. International Conference on Empirical Economics and Social Science (ICEESS’ 19). June 20-21-22, 2019 / Bandırma – Turkey, Bandırma Onyedi Eylul University, ISBN NU: 978-605-69052-6-1, Full Paper Proceeding, 861-868.