Bu çalışma, 1930-1934 ve 1945-1950 yıllarına ait asker ve sivil hastane verilerini kullanarak had asıl romatizmanın (akut romatizmal ateş) Türkiye'deki durumunu ve iklim şartlarıyla ilişkisini incelemektedir. İstatistiksel veriler, askerler arasındaki hastalık oranının (binde 7,29 - 31,34), sivillere (binde 1,5 - 10,56) oranla çok daha yüksek olduğunu; bunun temel sebebinin askerlerin yaşı ve ağır iklim koşullarına daha fazla maruz kalmaları olduğunu göstermektedir. Araştırma; Erzurum ve Sarıkamış gibi irtifası yüksek, soğuk ve yağışlı bölgelerde vaka sayılarının belirgin şekilde arttığını ortaya koymuştur. Ayrıca yazar, Doğu Anadolu'daki birliklerde kış aylarında görülen C vitamini yetersizliğinin (iskorbüt başlangıcı) romatizma oluşumunu tetikleyen önemli bir faktör olduğunu müşahede etmiştir.
This study presents a comprehensive statistical and climatological analysis of acute rheumatic fever in Turkey, comparing data from military and civilian hospitals across two periods (1930–1934 and 1945–1950). The incidence rate in military hospitals (ranging from 7.29‰ to 31.34‰) was significantly higher than in civilian institutions (1.5‰ to 10.56‰), primarily due to the young age of soldiers and their increased exposure to harsh environmental conditions. The research highlights a strong correlation between high disease prevalence and regions with high altitude, severe cold, and frequent rainfall, such as Erzurum and Sarıkamış. Furthermore, the author suggests that Vitamin C deficiency observed in eastern military units during long winters serves as a predisposing factor for the disease