Bu çalışmada, farklı dozlarda bor (sodyum pentaborat) içeren boğa sperması sulandırıcılarının çözüm sonu toplam motilite (TMOT), progresif motilite (PMOT), spermatozoa hareket parametreleri (VCL, VSL, VAP, LIN, STR, WOB, ALH, BCF), plazma membranı ve akrozom bütünlüğü (PMAI) ve DNA fragmentasyon indeksi (DFI) parametreleri üzerine etkisi değerlendirildi. Dört baş boğadan toplam 8 ejakülat incelendi. Her ejakülat 5 eşit parçaya bölündü ve kontrol grubu olarak standart Tris sulandırıcısıyla sulandırıldı. Deney grubu sulandırıcıları olarak 0,5 g glikoza ek olarak 0,4 g bor eklenmiş Tris sulandırıcısı (Grup 1) ve glikoz yerine 0.5; 0.7; 0.9 g bor eklenmiş Tris sulandırıcıları (Grup 2, Grup 3, Grup 4) kullanıldı. Spermalar çözdürüldükten sonra TMOT, PMOT, spermatozoa hareket parametreleri, PMAI ve DFI değerleri belirlendi. Toplam motilite ve progresif motilite verilerine göre (%66.04, %50.79) Grup 1 sulandırıcısının daha yüksek değerlerde olmasına rağmen gruplar arası farklılıklar istatistiki açıdan önemsiz bulundu (P>0.05). En yüksek VSL, LIN, STR ve WOB değerlerinin (28.15 µm/s, %42.98, %71.69, %59.71) Grup 1’de olduğu görüldü (P<0.05). Diğer hareket özelliklerinin de Grup 1’de diğer gruplara göre yüksek olduğu belirlenirken, gruplar arası farklılıklar istatistiki açıdan önemsiz bulundu (P>0.05). En yüksek PMAI değerinin Grup 1’de olduğu, DFI değerlerinin ise tüm gruplarda benzer olduğu sonucuna ulaşıldı (P>0.05). Sonuç olarak borun çözdürme işleminden sonra spermatozoanın kinetik ve yapısal özellikleri üzerinde yararlı etkileri olduğu ortaya konmuştur. Ek olarak DFI açısından zararlı bir etkisi olmadığı gözlemlenmiştir. Bu veriler değerlendirildiğinde borun (sodyum pentaborat) alternatif bir sperma sulandırıcısı bileşeni olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır
In this research, post-thaw effects of bull semen extenders including different amounts of boron (sodium pentaborate) on total motility (TMOT), progressive motility (PMOT), kinetic parameters of spermatozoa (VCL, VSL, VAP, LIN, STR, WOB, ALH, BCF), plasma membrane and acrosome integrity (PMAI) and DNA fragmentation index (DFI) were evaluated. Eight ejaculates were examined from four different bulls. Each ejaculate was split in to five aliquots and extended with standard Tris extender (Control) and 0.4 g boron with 0.5 g glucose (Group 1) 0.5; 0.7; 0.9 g boron without glucose (Group 2, Group 3 and Group 4 respectively) were used as experimental groups. After thawing TMOT, PMOT, kinetic traits of spermatozoa, PMAI and DFI were determined. According to motility and progressive motility (66.04%, 50.79%), Group 1 had higher values than the others, but differences between groups were not statistically significant (P>0.05). The highest values of VSL, LIN, STR and WOB were determined (28.15 µm/s, 42.98%, 71.69%, 59.71%) in Group 1 (P<0.05). While other kinetic traits of spermatozoa were higher numerically in Group 1 than the other groups, differences between groups were not statistically significant (P>0.05). The highest PMAI value was determined as 60.84% in Group 1 (P>0.05). The DFI rates were found similar in all control and experimental groups (P>0.05). In conclusion, it was observed that the boron (sodium pentaborate) has positive effects on post-thaw movement and structural traits. In addition, boron has no detrimental effect on DNA fragmentation index in semen freezing. Thus, boron could be used as an alternative semen extender compound