MODERN DÖNEM FARS VE TÜRK ÇOCUK ŞİİRİNDE İMGESEL UNSURLARIN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Abstract

Çağdaş edebiyatın çok kültürlü ve sınır ötesi dinamikleri, çocuk edebiyatı alanında da yeni ifade biçimlerinin doğmasına zemin hazırlamıştır. Bu çalışma, modern dönem Fars ve Türk çocuk şiirinde kullanılan imgesel unsurların ve metaforik yapıların karşılaştırmalı bir çözümlemesini sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, her iki kültürde de çocuk şiirinin kültürel değerleri, ulusal kimlik öğelerini ve geleneksel ile modern estetik yaklaşımları nasıl yansıttığını incelemektir.

Çalışmada, imgebilimsel (imagoloji) bir yöntem kullanılarak Fars ve Türk çocuk şiirinden seçilen metinler analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, Fars çocuk şiirinde sosyokültürel ve felsefi derinliğe sahip imgelerin yoğun olarak kullanıldığı, Türk çocuk şiirinde ise çocuğun hayal dünyasını ve yaratıcılığını merkeze alan, geleneksel ile çağdaş öğeleri dengeli bir şekilde harmanlayan imgesel motiflerin öne çıktığı görülmüştür. Bu karşılaştırma, iki edebiyat geleneği arasındaki benzer ve farklı imgesel paradigmaları ortaya koyarak çocuk edebiyatının dil ve kültür aktarımındaki rolüne ışık tutmaktadır.

Bu araştırma, modern dönem çocuk şiirinin kültürel aktarım, ulusal bilinç ve kuşaklararası iletişimdeki işlevini vurgulamakta; aynı zamanda Fars ve Türk çocuk edebiyatı ile karşılaştırmalı edebiyat disiplinlerine özgün bir bilimsel katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Keywords

• Türk Çocuk Şiiri
• Fars Çocuk Şiiri
• İmge
• Karşılaştırmalı Edebiyat
• İmgebilim.

A COMPARATIVE ANALYSIS OF IMAGERY IN MODERN PERSIAN AND TURKISH CHILDREN'S POETRY

Abstract

The multicultural and cross-border dynamics of contemporary literature have paved the way for new forms of expression in children's literature as well. This study aims to provide a comparative analysis of the imagery and metaphorical structures used in modern Persian and Turkish children's poetry. The primary objective of the research is to examine how children's poetry in both cultures reflects cultural values, national identity elements, and a balance between traditional and modern aesthetic approaches.

The study employs an imagological approach to analyze selected texts from both Persian and Turkish children's poetry. The analysis reveals that Persian children's poetry predominantly uses imagery with socio-cultural and philosophical depth, while Turkish children's poetry features imagistic motifs that center the child's imagination and creativity, harmoniously blending traditional and contemporary elements. This comparison sheds light on the role of children's literature in language and cultural transmission by revealing the similar and different imagistic paradigms between the two literary traditions.

This research highlights the function of modern children's poetry in cultural transmission, national consciousness, and intergenerational communication. It also aims to make an original scholarly contribution to the fields of Persian and Turkish children's literature and comparative literature.

Keywords

• Turkish Children's Poetry
• Persian Children's Poetry
• Imagery
• Comparative Literature
• Imagology.

References

1. Adler, A. (2002). İnsanı Tanıma Sanatı. (K. Şipal, Çev.). Say Yayınları.
2. Akal, A., & Yener, M. (2004). Reçelli Şiirler. SEV Yayıncılık.
3. Akarsu, B. (1988). Mutluluk Ahlâkı. İnkılap Yayınları.
4. Aksan, D. (1993). Şiir Dili ve Türk Şiir Dili. Şafak Matbaası.
5. Albrecht, S. (2012). The History of Children's Literature: A Comparative Approach. Cambridge University Press.
6. Asım, H. (2018). Çocuk Edebiyatı Kavramlar ve Kuramlar. Paragraf Yayınları.
7. Asya, A. N. (1975). Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor. Ötüken Neşriyat.
8. Cihangir, M. (2021). Sosyal, kültürel ve tarihsel bağlamda imgeler. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(27), 1-14. https://dergipark.org.tr/tr/pub/diclesosbed/article/888746

9. Çınaroğlu, A.. (2015). Şiir Gemisi. Uçan Balık Yayınları.
10. Çoruhlu, Y. (2000). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. Kabalcı Yayınevi.
11. Dağıdani, M. (2022). Divân-u tufulena kasidetu seyyidetu’r-rahme. Üsâme Dergisi, 833, 8-9.
12. Demir, A. (2019). Çocuk edebiyatı ve yaratıcı düşünme. İdil Sanat ve Tasarım Dergisi, 8(60), 1011-1025. . doi: 10.7816/idil-08-60-07
13. Geçgel, H. (2007). Bir görüntü (imgeler) sanatı olarak şiir. Hayal Dergisi, 21, 1-7. https://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20EDEBIYATI/hulusi_gecgel_imgeler_sanat_siir.pdf
14. Gündüz, O. (2019). Edebiyatta Mekân ve İmge. Dergâh Yayınları.
15. Hançerlioğlu, O. (1992). Felsefe Ansiklopedisi (C. 2). Remzi Kitabevi.
16. Hazar, M. (2014). Türkçe (Sözcük) Anlam Bilimi. Eğitim Yayınevi.
17. Hüseynî, H. (2001). Gozide-i Şi’ri Ceng û Difâ’i Mukaddes. İntişaratı Sore.
18. İnce, Ö. (1996). Şiir ve Gerçeklik. Yapı Kredi Yayınları.
19. Karataş, T. (2011). Edebiyat Terimleri Sözlüğü. Perşembe Yayınları.
20. Kısakürek, N. F. (1925). Örümcek Ağı. Büyükdoğu Yayınları.
21. Köktürk, E. (2010). Mekân algısı ve mekân ilişkisi üzerine. Tübitak Mekansal Planlamada Jeodezi Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 1-15.