Sinema sanatıyla neredeyse aynı yıllarda ortaya çıkıp gelişen psikanaliz kuramı, diğer sanatdallarında olduğu gibi sinemayı da etkilemiş; özellikle film ve karakter çözümlemelerinde dahageniş bir bakış açısı kazandırmış ve daha derin anlamların ortaya çıkarılmasında etkili olmuştur.Ergenlik dönemindeki kız çocuğunun, hemcinsi olan ebeveyniyle çatışmasının kökeni Freud’agöre Elektra kompleksi, Jung’a göre ise anne kompleksidir. Bu tanımlarla ilgili duygular ergenlikdöneminde tekrar ortaya çıkar. Bu dönemdeki çatışmanın şiddeti ise ebeveynin tutumlarına göredeğişir. Dave McKean’in MirrorMask adlı filminin incelenmesinden önce, anne-kız çatışmasınınkökenindeki sebepler; Freud’un Elektra karmaşası, Jung’un anne kompleksi, ergenlik dönemiözellikleri ve Baumrind’in ebeveyn tutumu tipleri bağlamında açıklanmıştır. Jung’un sevenanne-korkunç anne veya gölge tanrıça olarak adlandırdığı olumlu-olumsuz anne arketiplerini,Baumrind’in demokratik anne-otoriter anne tipleri karşılamaktadır. Filmde Helena, kendi gölge’siyleve gölge tanrıça arketipiyle karşılaşarak çatışmalı persona’sını aşar ve psikolojik olarak dengelenir.Film kuramcılarının, filmlerin psikolojik çözümlemesinde Jungcu yaklaşımdan çok, Freud’unkuramından yararlandığı görülmektedir. Bu makalede farklı bir yol izlenerek, MirrorMask adlı film,Freudyen bir analizden çok, Jungcu yaklaşımla incelenmiştir.Ana
The theory of psychoanalysis, which emerged almost in the same years as the art of cinema, wasinfluential on the cinema as it was on other branches of art; has offered a broader perspective,especially in film and character analysis and has been effective in revealing deeper meanings.According to Freud, the Elektra complex is the root of the adolescent girl’s clash with her parents whoare fellow beings; according to Jung, it is the mother complex. Emotions related to these definitionsreappear in adolescence. The severity of the adolescent and parent clash varies according to theparenting attitudes. Before analyzing Dave McKean’s MirrorMask, the reasons for the mother-daughterconflict are explained in the context of Freud’s Elektra complexity, Jung’s mother complex, pubertycharacteristics, and Baumrind’s parental attitudes. Jung’s loving parents-the awful mother or shadowgoddess, described as the positive-negative mom archetypes, meet Baumrind’s democratic motherauthoritarianmother types. Film theorists seem to benefit from Freud’s theory rather than the Jungianapproach in the psychological analysis of films. In this article, in a different way, the film MirrorMaskwas examined with a Jungian approach rather than a Freudian analysis.