TR
EN
Psikolojik Müdahalelerde Kanıt Temelli Uygulamalar: Güncel Duruma Dair Genel Bir Bakış
Abstract
Günümüzde işe yarar ve de etkili olduğunu iddia eden pek çok farklı psikolojik müdahale veya psikoterapi yaklaşımı ile karşılaşmak mümkündür. Bu karmaşayı ve kötüye kullanma olasılığını gidermek üzere Amerikan Psikoloji Derneği (APA), özellikle işe yararlık ve etkililiğin ne olduğu uluslararası alanda da kabul gören objektif ölçütler belirlemiş; bunları da geliştirerek Kanıt Temelli Uygulamalar (KTU) yaklaşımını başlatmıştır. Bu yaklaşımda tek başına belirli sorunlara özgü etkin sonuçlar ürettiğini ispatlayan nitelikli bilimsel araştırma bulguları ile danışan tercihleri ve terapist özelliklerinin de harmanlanması temel alınmaktadır. Bu makalede, Türkiye’de klinik psikoloji alanında bu yaklaşıma yönelik farkındalığın arttırılması amacıyla, yaklaşımın tarihsel arka planı ve temel prensipleri detaylıca açıklanmıştır. Buna ek olarak, APA’nın 12. Birimi olan Klinik Psikoloji Topluluğu’nun internet sayfasında yer alan ve KTU yaklaşımının temelini oluşturan Ampirik Olarak Desteklenen Tedavi Yöntemleri listesinden bahsedilmiş; ardından alanyazında KTU yaklaşımına yönelik var olan bilimsel çalışmalar derlenmiştir. Son olarak, alanyazındaki çalışmalardan hareketle KTU yaklaşımının tanınması ve uygulanır hale gelmesi adına atılabilecek adımlara yönelik belli çıkarımlarda bulunulmuştur.
Keywords
References
- Aarons, G. (2004). Mental health provider attitudes toward adoption of evidence-based practice: The evidence-based practice attitude scale (EBPAS). Mental Health Services Research, 6(2), 61–74. https://doi.org/10.1023/B:MHSR.0000024351.12294.65
- Aarons, G. A., Cafri, G., Lugo, L. ve Sawitzky, A. (2012). Expanding the domains of attitudes towards evidence based practice: The evidencebased practice attitude scale-50. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 39(5), 331–340. https://doi.org/10.1007/s10488-010-0302-3
- American Psychological Association. (1947). Committee on training in clinical psychology. Recommended graduate training program in clinical psychology. American Psychologist, 2(12), 539–558. https://doi.org/10.1037/h0058236
- American Psychological Association. (1995). Template for developing guidelines: Interventions for mental disorders and psychosocial aspects of physical disorders (1. Basım). Washington DC: Author.
- American Psychological Association. (2002). Criteria for evaluating treatment guidelines. American Psychologist, 57(12), 1052–1059. https://doi.org/10.1037//0003-066X.57.12.1052
- American Psychological Association. (2023). Advisory steering committee for development of clinical practice guidelines. Amerikan Psikoloji Derneği (American Psychological Association) sitesinden alınmıştır: https://www.apa.org/about/offices/directorates/guidelines/steering-committee
- APA Presidential Task Force on Evidence-Based Practice. (2006). Evidence-based practice in psychology. The American Psychologist, 61(4), 271-285. https://doi.org/10.1037/0003-066X.61.4.271
- Babione, J. M. (2010). Evidence-based practice in psychology: An ethical framework for graduate education, clinical training, and maintaining professional competence. Ethics & Behavior, 20(6), 443-453. https://doi.org/10.1080/10508422.2010.521446
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Clinical Psychology, Psychotherapy Practise and Research
Journal Section
Review
Publication Date
May 31, 2024
Submission Date
October 11, 2023
Acceptance Date
January 15, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 11 Number: 2
APA
Uncu, E., & Yorulmaz, O. (2024). Psikolojik Müdahalelerde Kanıt Temelli Uygulamalar: Güncel Duruma Dair Genel Bir Bakış. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, 11(2), 205-232. https://doi.org/10.31682/ayna.1374203
AMA
1.Uncu E, Yorulmaz O. Psikolojik Müdahalelerde Kanıt Temelli Uygulamalar: Güncel Duruma Dair Genel Bir Bakış. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2024;11(2):205-232. doi:10.31682/ayna.1374203
Chicago
Uncu, Ezgi, and Orçun Yorulmaz. 2024. “Psikolojik Müdahalelerde Kanıt Temelli Uygulamalar: Güncel Duruma Dair Genel Bir Bakış”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11 (2): 205-32. https://doi.org/10.31682/ayna.1374203.
EndNote
Uncu E, Yorulmaz O (May 1, 2024) Psikolojik Müdahalelerde Kanıt Temelli Uygulamalar: Güncel Duruma Dair Genel Bir Bakış. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11 2 205–232.
IEEE
[1]E. Uncu and O. Yorulmaz, “Psikolojik Müdahalelerde Kanıt Temelli Uygulamalar: Güncel Duruma Dair Genel Bir Bakış”, AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 11, no. 2, pp. 205–232, May 2024, doi: 10.31682/ayna.1374203.
ISNAD
Uncu, Ezgi - Yorulmaz, Orçun. “Psikolojik Müdahalelerde Kanıt Temelli Uygulamalar: Güncel Duruma Dair Genel Bir Bakış”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi 11/2 (May 1, 2024): 205-232. https://doi.org/10.31682/ayna.1374203.
JAMA
1.Uncu E, Yorulmaz O. Psikolojik Müdahalelerde Kanıt Temelli Uygulamalar: Güncel Duruma Dair Genel Bir Bakış. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2024;11:205–232.
MLA
Uncu, Ezgi, and Orçun Yorulmaz. “Psikolojik Müdahalelerde Kanıt Temelli Uygulamalar: Güncel Duruma Dair Genel Bir Bakış”. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi, vol. 11, no. 2, May 2024, pp. 205-32, doi:10.31682/ayna.1374203.
Vancouver
1.Ezgi Uncu, Orçun Yorulmaz. Psikolojik Müdahalelerde Kanıt Temelli Uygulamalar: Güncel Duruma Dair Genel Bir Bakış. AYNA Klinik Psikoloji Dergisi. 2024 May 1;11(2):205-32. doi:10.31682/ayna.1374203