<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Türkoloji</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1727-060X</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2664-3162</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Philosophy</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Felsefe</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <trans-title-group xml:lang="tr">
                                    <trans-title>ЖҮСІП БАЛАСАҒҰННЫҢ «ҚҰТАДҒУ БІЛІК» ШЫҒАРМАСЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ЖӘНЕ ИСЛАМДЫҚ ДҮНИЕТАНЫМ ҰСТАНЫМДАРЫНЫҢ МӘДЕНИ-РУХАНИ СИПАТЫ</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                                                                                                                <article-title>ЖҮСІП БАЛАСАҒҰННЫҢ «ҚҰТАДҒУ БІЛІК» ШЫҒАРМАСЫНДАҒЫ ТҮРКІЛІК ЖӘНЕ ИСЛАМДЫҚ ДҮНИЕТАНЫМ ҰСТАНЫМДАРЫНЫҢ МӘДЕНИ-РУХАНИ СИПАТЫ</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>YUSUF BALASAGUNI IN THE WORK &quot; KUTADGU BILIK &quot; PRINCIPLES OF TURKISH AND ISLAMIC WORLDVIEW, CULTURAL AND SPIRITUAL CHARACTER</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Shadınova</surname>
                                    <given-names>G.a.</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>HOCA AHMET YESEVİ ULUSLARARASI TÜRK-KAZAK ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20160226">
                    <day>02</day>
                    <month>26</month>
                    <year>2016</year>
                </pub-date>
                                                    <issue>75</issue>
                                        <fpage>110</fpage>
                                        <lpage>121</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20160226">
                        <day>02</day>
                        <month>26</month>
                        <year>2016</year>
                    </date>
                                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2002, Türkoloji</copyright-statement>
                    <copyright-year>2002</copyright-year>
                    <copyright-holder>Türkoloji</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <trans-abstract xml:lang="tr">
                            <p>Мақалада ортағасырлық түркі ойшылы Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» шығармасының тарихи, әлеуметтік, мәдени алғышарттарына жүйелі түрде тарихи-философиялық талдау жасалып, оның философиялық көзқарастарының қайнар көздері түркі және ислам дүниетанымының  өзара кірігуі қарастырылды. Ойшыл-ақынның дүниетанымдық көзқарастарында ислам мәдениетінен нәр алған түркі философтарының ислам әлемімен мәдени сұхбатына негіз болатын - түркілік-исламдық рухани құндылықтарды нақты іс жүзінде әлеуметтік салада қолданудың алғаш моделі жасалынды. «Құтадғу білік» шығармасы арқылы Жүсіп Баласағұн түркі халықтарының жазба әдебиетінің негізі - түркі тілінде философиялық ой кешу үрдісін қалыптастырды. Сондықтан поэтикалық формадағы үлгілерді ұсынып, күрделі сипаттағы образдарды ашу әдісі шығыстық дүниені түсінудің өзіндік ерекшелігі екендігін тұжырымдауға болады</p></trans-abstract>
                                                                                                                                    <abstract><p>Мақалада ортағасырлық түркі ойшылы Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» шығармасының тарихи, әлеуметтік, мәдени алғышарттарына жүйелі түрде тарихи-философиялық талдау жасалып, оның философиялық көзқарастарының қайнар көздері түркі және ислам дүниетанымының  өзара кірігуі қарастырылды. Ойшыл-ақынның дүниетанымдық көзқарастарында ислам мәдениетінен нәр алған түркі философтарының ислам әлемімен мәдени сұхбатына негіз болатын - түркілік-исламдық рухани құндылықтарды нақты іс жүзінде әлеуметтік салада қолданудың алғаш моделі жасалынды. «Құтадғу білік» шығармасы арқылы Жүсіп Баласағұн түркі халықтарының жазба әдебиетінің негізі - түркі тілінде философиялық ой кешу үрдісін қалыптастырды. Сондықтан поэтикалық формадағы үлгілерді ұсынып, күрделі сипаттағы образдарды ашу әдісі шығыстық дүниені түсінудің өзіндік ерекшелігі екендігін тұжырымдауға болады</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>This article while investigating historical, social cultural works of Turkic  thinker Yusuf  Balasagun, it was found out the interrelation of philosophical outlooks of Turkic and Islamic world. By means of creative work of Yusuf  Balasagun «Kudatgu Bilik» have been united in one uniform Turkic and Islamic outlook and for today value of this work has great importance. it became known that in outlook of Yusuf  Balasagun that Islamic the culture was spread among Turkic people was the basic theme among the philosophers Turkic world. Also it became known that Yusuf  Balasagunі was the founder of model of use Turkic and Islamic of spiritual values which have begun to adhere in social sphere.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                                                        <kwd-group>
                                                    <kwd>Түркі</kwd>
                                                    <kwd>  Ислам</kwd>
                                                    <kwd>  Қарахан</kwd>
                                                    <kwd>  Дүниетаным</kwd>
                                                    <kwd>  Тәңірлік</kwd>
                                                    <kwd>  Философия</kwd>
                                                    <kwd>  Жүсіп Баласағұн</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                <kwd-group xml:lang="tr">
                                                    <kwd>Түркі</kwd>
                                                    <kwd>  Ислам</kwd>
                                                    <kwd>  Қарахан</kwd>
                                                    <kwd>  Дүниетаным</kwd>
                                                    <kwd>  Тәңірлік</kwd>
                                                    <kwd>  Философия</kwd>
                                                    <kwd>  Жүсіп Баласағұн</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Turkic</kwd>
                                                    <kwd>  Islamic</kwd>
                                                    <kwd>  in Karahan</kwd>
                                                    <kwd>  Outlook</kwd>
                                                    <kwd>  God</kwd>
                                                    <kwd>  Philosophy</kwd>
                                                    <kwd>  Yusuf Balasaguni</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">1.	Орынбеков М.С. Предфилософия протоказахов. - Алматы: Өлке, 1994. – 207 б.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">2.	Кононов А.Н. Слово о Юсуфе из Баласагуна и его поэме. «Кутадгу билик» // Советская тюркология.  – Баку, 1970. - №4. - С. 3-12.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">3.	Фон Грюнебаум Г.Э. Классический ислам. 600-1258. Очерк истории / Пер. с англ. – М.: Наука, 1988. – 216 с.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">4.	Бартольд В.В. Туркестанские друзья, ученики и почитателя. - Ташкент, 1927. - С.69-108.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">5.	Қазақ ССР тарихы. - Алматы: Қазақ мемлекет, 1959. – Т. 1. – 478 б.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">6.	Сейдімбеков А. Қазақ әлемі. Этномәдени пайымдау. - Алматы: Санат,  1997. – 464 б.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">7.	Иасауи Қожа Ахмет. Хикмет жинақ: Даналық сыр. -Алматы: Жалын, 1998. –656 б.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">8.	Кенжетай Д.Т. Хусамеддин Сығнақидің Иасауи туралы рисаласы // Ясауи жолы. – Түркістан: Ұлттық рух, 2005. - №2 (1). - 90-98 бб.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">9.	Баласағұн Жүсіп. Құтты білік  /Көне түркі тілінен аударған және алғы сөзі мен түсініктерін жазған А. Егеубаев. - Алматы: Жазушы, 1986. - 616 б.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">10.	Касымжанов А.Х. Пространство и время великих традиций. - Алматы: Қазақ университеті, 2001. - 301 с.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">11.	Есім Ғ. Фалсафа тарихы: Оқулық-хрестоматия. – Алматы: Раритет, 2004. - 304 б.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">12.	Бахтин М.М. Эстетика словесного творчества. - М.: Мысль, 1979. - 424 с.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">13.	Конрад Н. Октябрь и филологические науки // Новый мир. - М., 1971. - С. 27-35.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">14.	Мәжиденова Д. Жүсіп Баласағұнның эстетикалық көзқарастары // Білім және еңбек. – Алматы, 1987. - №3. - 34-35 бб.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
