Türkoloji 1727-060X 2664-3162 Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University Philosophy Felsefe ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ ЖОЛЫНДАҒЫ ДІНИ ИДЕОЛОГИЯНЫҢ АТҚАРҒАН ҚЫЗМЕТІ FUNCTION OF RELIGIOUS IDEOLOGY IN FORMATION OF KAZAKH KHANATE Abzhet Bakyt HOCA AHMET YESEVİ ULUSLARARASI TÜRK-KAZAK ÜNİVERSİTESİ 12 25 2015 74 138 148 12 25 2015 Copyright © 2002, Türkoloji 2002 Türkoloji

Автор өз мақаласында Қыпшақ даласында жеке мемлекет құрып, Қазақ хандығы деген атпен мәлім болған Қазақ елінің өз алдына қалыптастырған идеологиясы мен мемлекеттік ұстанымы, діни бағыты турасында сөз қозғайды. Алтын Орда кезінде қалыптасқан діни көзқарас пен елдік ұстаным кейін Қазақ хандығы дәуірінде де, одан кейінгі кезеңдерде де жалғасып отырғандығына тоқталады. Шариғат жолы мен сопылық ағымның қазақ халқының ұлт болып ұйысуы жолында алған орнын айта келе ұлтты бір идеяға жұмылдыру үшін оның діни көзқарасының да орнықты болуының маңыздылығына тоқталады.

Author regards about ideology, state principles and religious direction of Kazakh khanate formed by Kazakh people who set their statehood in Kipchak steppe. He analyzes that religious views and state principles set during Golden Horde period was widely used in the period of Kazakh khanate and later periods. He underlines the role of Shariah and Sufism direction in formation of Kazakh people as a nation, and proves by this importance of stable religious views for nation’s unity.

 Аймақ Қазақ хандығы Алтын Орда Шариғат жолы Сопылық ағым Kazakh Khanate Religious Golden Horde Shariah and Sufism 1. Қазақ хандығы. Энциклопедиялық анықтамалық жинақ. Жауапты редакторлар: т.ғ.д., профессор Қожа М., т.ғ.д., профессор Тұрсұн Х.М. – Алматы: «Қазығұрт» баспасы. – 2015ж. 2. Сейфуллин Сәкен. Көп томдық шығармалар жинағы. – Алматы: «Қазығұрт» баспасы, 2007. Т.7. – 416 бет. 3. Э.Н.Наджип. Регионы и этапы формирования тюрксих писменных языков и литератур: Исследования, транскрипция, текстологические примечания и анализ письменных литературных памятников ХІ-ХV вв. МКТУ им.Х.А.Ясави, - Туркестан, типография «Туран», 2007. – 268 с. 4. Әбдірасылқызы А. Қожа Ахмет Йасауидің ақындық әлемі (монография). – Алматы, 2007. – 264 бет. 5. Бұлұтай М.Ж. Ата-баба діні? Түркілер неге мұсылман болды? – Алматы, Білім, 2000. – 504 бет. 6. Ер Едіге. Қ.Сатпаевтың алғы сөзімен 1927 жылы басылған. Алматы: Ғылым, 1995. 152 б. 7. Шораяқтың Омары. Шығармалары. Терме-толғаулар, өсиет-мысалдар, айтыстар мен дастандар. –Астана: Фолиант, 2009. –336 б. 8. Кенжетай Д. Қожа Ахмет Ясауи дүниетанымы. – Алматы: «Арыс» баспасы, 2008. –360 б.