<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Türkoloji</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1727-060X</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2664-3162</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Archaeology</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Arkeoloji</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                                                            <article-title>ХІV-ХV ҒҒ. ТҰМАН ТАЙПАЛАРЫ ҚАЗҒАН «ТҰМАН» АРЫҚ</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>&quot;FOG&quot; DITCH DUG TRIBES FOG IN XIV-XV CENTURIES</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Zholdasbaev</surname>
                                    <given-names>S.</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>HOCA AHMET YESEVİ ULUSLARARASI TÜRK-KAZAK ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20120424">
                    <day>04</day>
                    <month>24</month>
                    <year>2012</year>
                </pub-date>
                                                    <issue>58</issue>
                                        <fpage>81</fpage>
                                        <lpage>86</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20120424">
                        <day>04</day>
                        <month>24</month>
                        <year>2012</year>
                    </date>
                                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2002, Türkoloji</copyright-statement>
                    <copyright-year>2002</copyright-year>
                    <copyright-holder>Türkoloji</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                                        <abstract><p>Мақала ортағасырлық Сығанақ қонысының суландыру тарихына арналған. Дереккөздердегі пікірлерді талдау авторға кейбір арықтардың бастапқы атауын анықтауға мүмкіндік берді. «Төменарық» атауы Түмен де, Түмен де, Төмен де (қазақша) емес болып шықты. Оның бастапқы атауы «Тұманарық», өйткені. сол кездерде, шамамен 14-15 ғасырларда Сығанақ елді мекенінің төңірегінде канал қазған Тұман тайпасы өмір сүрген. Сондықтан бұл арық «Арық тұманы» деген атқа ие болды. Оны орыс зерттеушілері «Тюмень», ал жергілікті қазақтар «Төмен» арықтары деп атаған.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>This article is devoted to the history of medieval hillfort Syganak irrigation. An analysis of the available sources of opinions allowed the author to name some of the irrigation ditches. It turned out that the name &quot;Tumanaryk&quot;, is it not, nor tumen′, Tyumen and tômen (in Kazakh). Its original name was &quot;Tumanaryk&quot;, because in those days, some ХІV-ХV centuries, around the site of the Tumancy tribe lived Syganak, who dug aryk. Therefore the aryk and got its name &quot;Fog aryk&quot;. Russian explorers called it &quot;Tyumen&quot;, while the local Kazakhs &quot;tômen&quot; arykom.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                                                        <kwd-group>
                                                    <kwd>Орта ғасырлық қалалар</kwd>
                                                    <kwd>  суландыру жүйесі</kwd>
                                                    <kwd>  Тұман тайпасы</kwd>
                                                    <kwd>  «Тұман» арық</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                                                        <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Medieval cities</kwd>
                                                    <kwd>  irrigation system</kwd>
                                                    <kwd>  Tuman tribe</kwd>
                                                    <kwd>  ditch &quot;Tuman&quot;.</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">1.	Грошев В.А. Ирригация Южного Казахстана в средние века. А.,1985</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">2.	Акишев К.А., Байпаков К.М., Ерзакович Л.Б. Древний Отрар А.,1972.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">3.	Акишев К.А., Байпаков К.М., Ерзакович Л.Б. Древний Отрар А.,1972. 207-б</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">4.	Жолдасбаев С. Перспективы охраны и изучения средневекового городища Сыганак //Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдараламасы бойынша 2005 жылғы археологиялық зерттеулер жайлы есеп. Алматы, 2005, 254-257-бб.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">5.	Фазлаллах ибн Рузбихан Исфахани. Михман наме ий Бухара. Перевод, предисловие и примечания Р.П.Джалиловой. Под ред. А.К.Арендса. М., 1976, 116-б.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">6.	Материалы по истории казахских ханств ХV-ХVІІІ веков. А.,1969, 317-б.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">7.	Смирнов Е.Т. Древности на среднем и нижнем течении р.Сырдарьи //Протоколы Турк.кружка любит.археологии, 1897 (1896-1897), 2 протокол от 17. ІІ.1897, 1-14-бб.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">8.	Каллаур В.А. Древние города Саганак (Сунак), Ашнас или Эшнас (Асанас) в Перовском уезде, разрушенные Чингиз ханом в 1219г// Протоколы Турк.кружка любит.археологии, 1900 (1899-1900), 5, протокол №1 от 7. ІІ.1900, 9-11-бб</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">9.	Султанов Т.И. Кочевые племена Приаралья в ХV-ХVІІІвв. М.,1982, 15-16-бб.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">10.	Книга Большому Чертежу (Памятник 17 в). Подготовлен к печати и ред. К.Н.Сербиной. М.-Л.,1950, 229с.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">11.	Чертежная книга Сибири, составленная тобольским сыном боярским Семеном Ремезовым в 1710г. СПб.,18827</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">12.	Әбдіқадыр Асқар. Төменарық атауы қайдан шыққан //Сыр бойы, 2002. 9 мамыр.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">13.	Якубовский А.Ю. Развалины Сыганака (Сугнака). Сообщения ГАИМК, 1926, вып.2,123-159.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">14.	Қарақожаұлы Ш. Сунак ата (Һисамиддин). Астана, «Нұржол», 2003, 67-б.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
