Türkoloji 1727-060X 2664-3162 Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University Linguistics Dilbilim ТҮРКІ ТІЛДЕРІ СӨЗДІКТЕРІНДЕ ЕТІСТІКТЕРДІҢ АТАУ СӨЗ РЕТІНДЕ БЕРІЛУ ЖАЙЫ THE USAGE OF VERB ITEMS IN DICTIONARIES OF TURKISH LANGUAGES Baynıyazov A. HOCA AHMET YESEVİ ULUSLARARASI TÜRK-KAZAK ÜNİVERSİTESİ 04 23 2010 45-46 67 71 04 23 2010 Copyright © 2002, Türkoloji 2002 Türkoloji

Бұл мақалада түркі тіліндегі сөздіктердегі -у, -мақ, -ар жұрнақтарының көмегімен реестрдегі етістіктерді нөлдік формада аудару мәселесі қарастырылған. Сонымен қатар автор қазақ лексикографиясындағы етістіктің кейбір түрлерінің берілу мәселесіне тоқталып, бұл мәселеге жеке көзқарасын білдіреді.

The article deals with verbs which are used sometimes as vocabulary items – in zero forms, sometimes in: - у, - мақ, - ар forms in Turkish dictionaries. The author writes about the usage of the verbs and expresses his own viewpoint in Kazakh lexicography.

 сөздік түркі тілдері лексикалық бірлік атау сөз сөздік түркі тілдері лексикалық бірлік атау сөз dictionary Turkic languages lexical unit nominal word dictionary Turkic languages lexical unit nominal word сөздік түркі тілдері лексикалық бірлік атау сөз dictionary Turkic languages lexical unit nominal word 1. Карпович А.Е. О лексикографической терминологии // Сов-ременная русская лексикография / Сб. ст. – Л.‚ 1977. – 210 с. 2. Ысқақов А. Кіріспе сөз // Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. 1-том. –Алматы: Ғылым, 1974. –3-22 бб. 3 Оразов М. Етістік (грамматикалық формаларының қалыптасуы мен дамуы). Алматы: Ы.Алтынсарин атындағы Қазақтың білім академиясының Республикалық баспа кабинеті, 2001. – 387 б. 4. Умаров Э. Луғат бўлими//Ўзбек тили ва адабиёти. Тошкент: Фан нашриёти, 2006 – 100. 5. Азербайджанско-русский словарь. Баку: Азербайджанское Государственное издательство, 1985. – 418 с. 6. Azerbaycan Türkçesi Sözlüğü. İstanbul, 1994. I,II - cilt. – 1292 s. 7. Türkçe Sözlük. Ankara:TDK-Türk Dil Kurumu, 1988. I,II - cilt. – 2523 s. 8. Томанов М., Малбақов М. Г.Ю.Клапрот қазақ тілі жайында // ҚР ҰҒА Хабарлары. Тіл, әдебиет сериясы. 1989. – №1. –3-9 бб. 9. Букин И. Русско-киргизский и киргизско-русский словарь. – Ташкент, 1883. – 240 c. 10. Лаптев И. Материалы по казак-киргизскому языку. – М., 1900. – 120 с. 11. Ильминский Н.И. Материалы к изучению киргизского наречия. –Казань, 1861. –160 с. 12. Киргизско-русский словарь. – Оренбург, 1897.– 240 с. 13. Бокин Т. Русско-киргизский словарь. – Верный, 1913. – 50 с. 14. Абай. Қалың елім, қазағым. –Алматы: Атамұра, 2002. – 224 б. 15. Абай. Қарасөз, поэмалар. – Алматы: ЕЛ, 1993. – 272 б. 16 Сыздықова Р. Абай шығармаларында –ар (-ер,-р) жұрнақты тұлғаның қолданылуы// ҚССР ҒА Тіл мен әдебиет институтының еңбектері. – Алматы, 1959. 1-том. – 67 б. 17. Махамбет. –Алматы: Арыс, 2001. – 160 б. 18. Қазақ әдеби тілінің сөздігі. Он бес томдық /Құраст. Т.Жанұзақов, С.Омарбеков, Ә.Жүнісбек және т.б. – Алматы: Арыс, 2006. 1-том. – А – А. – 752 б. 19. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. Жалпы редакциясын басқарған Т. Жанұзақов. Алматы: Дайк-Пресс, 2008. – 968 б. 20. Қазақша-орысша сөздік. Редакциясын басқарған Р.Ғ. Сыздықова, К.Ш.Хұсайын. Алматы: Дайк-Пресс, 2002. – 1008 б. 21. К.Коч, А.Байниязов, В.Башкапан. Қазақша-түрікше сөздік. Түркістан: Тұран, 2003. 637 б. 22. Малбақов М. Қазақ тілі түсіндірме сөздігінің құрылымдық негіздері: филол. ғыл. докт. ...дисс.: 10.02.02 –Алматы, 2003. – 357 б. 23. Казахско-русский и русско-казахский словарь/Сост. П.В. – Костанай: ТОО Центрально-Азиатское кн. изд., 2008. – 820 с. 24. Бектурова А.Ш., Бектуров Ш.К. Казахский язык для всех. Алматы: Атамура, 2004. – 720 с. 25. Радлов В.В. Опыт словаря тюркских наречии. Т. - 1- 4. СПб, 1893-1911. 26. Берков В.П. Вопросы двуязычной лексикографии. – Л.‚ 1973. – 190 с.