Мақалада автор Арыс өзенінің жағасында орналасқан Күлтөбе қаласының орыннынан табылған ескі қолжазбаның мазмұнына тоқталып, талдау жасайды.
The article deals with the ancient runic manuschipt found in the place of Kultobe on the bank the Arys Lake.
Күлтөбе көне қолжазба Арыс өзеніKultobe ancient manuscript Arys river1. Подушкин А. Н. Арысская культура Южного Казахстана (ІV в. До н. Э. – ІV в. Н. Э.). Туркестан, 2000, С. 10.2. Бекжанүбірі О. Күміс тостағандағы көне жазудың сыры // «Ана тілі», 1993, № 47-49; Әлемдегі ең көне карта // «Ана тілі», 1995, № 38; Маңғыстау – Хун – Қаңлы жазуы // «Ақиқат», 2004, № 11-12; Есік жазуының мағынасына қосымша жаңа дәлелдер мен түзетпелер // «Хабаршы» Әл-Фараби ат. Қазақ Ұлттық Университеті, филология сериясы. Алматы, 2006, № 1; Есік жазуының мағынасын дәлелдейтін күміс кеседегі географиялық таңба-деректер // «Түркология», 2004, № 1, 59-71-бб.3. Қайдар Ә. Қаңлы. Алматы, «Дайк-Пресс», 2004.4. Подушкин А. Н. Новые памятники письменной культуры Южного Казахстана // «SHYGYS», 2005, № 2, С. 133-139.5. Бекжан О. Көне түркі жазба ескерткіштеріндегі белгісіз жетінші бірігіңкі дауыссыздардың мағынасы мен таңбасы // Қазіргі заманғы түркология: теориясы, практикасы және алдағы міндеттері. ІІ Халықаралық Түркология Конгресі. І бөлім. Түркістан, «Тұран», 2006, 218-233-бб.6. Бекжан О. Маңғыстау – Хун – Қаңлы жазуы // Қазіргі заманғы түркология ғылымының өзекті мәселелері және алдағы міндеттері. І Халықаралық Түркология Конгресі. Түркістан, 2003, 96-108-бб.7. Аманжолов А. С. История и теория древнетюркского письма. Алматы, «Мектеп», 2003, 237-б.8. Тұяқбаев М. «Түркістан тарихы» мұражайындағы түркі дәуірінің ескерткіштері // Байырғы түркі өркениеті: жазба ескерткіштер. Алматы, «Ғылым», 2001, 514-525-бб.9. Қожа М. Б. Два сосуда с надписями кангюйского времени (І – V вв. Н. Э.) из Южного Казахстана // Байырғы түркі өркениеті: жазба ескерткіштер. Алматы, «Ғылым», 2001, 539-541-бб.10. Бекжан О. Көне түркі жазба ескерткіштеріндегі белгісіз сегізінші бірігіңкі дауыссыздардың мағынасы мен таңбасы // Көне түркі жазба ескерткіштері: жазу мәдениетінің бастаулары, тілдің даму құбылыстары. Алматы, «Информ-А», 2005, 83-б.11. Бекжан О. Маңғыстаудағы Сенек жазуы // «Түркология», 2003, № 4, 3-19-бб.12. Малов С. Е. Памятники древнетюркской письменности. М.-Л., «Изд. АН СССР», 1951, С. 396.13. Бекжан О. Д. Күлтегін ескерткіші және жай сөйлемнің теориялық мәселелері. Түркістан, 2005, 160-б.14. Малов С. Е. Енисейская письменность тюрков. М.-Л., «Изд. АН СССР», 1952, С. 108.15. Бекжанүбірі О. Қазақ атауы қалай шыққан // «Ана тілі», 1994, 21-сәуір.16. Бекжан О. Енесей ескерткіштеріндегі белгісіз алтыншы бірігіңкі дауыссыздардың мағынасы мен таңбасы // «Түркология», «Қ. А. Ясауи ат. ХҚТУ», Түркістан, 2002, № 1, 36-48-бб.17. Бекжанүбірі О. Ашықтас бітігінің құпиясы // «Ана тілі», 1994, 02 – қаңтар.18. Бекжан О. Д. Ашықтас бітігінің мағынасы // Бүгінгі түркітану және оның даму бағыттары. І том. Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. Алматы, 2006, 66-78 бб.19. Бекжан О. Көне түркі жазба ескерткіштеріндегі белгісіз есіз, йыта сөздерінің мағынасы // Көне түркі жазуларының зерттелуі: бүгіні мен болашағы. Астана, 2004.20. Бекжан О. Көне арғын мемлекеті және оның жазуы //«Жұлдыз», 2002, № 9.21. Будагов Л. З. Сравнительный словарь турецко-татарских наречий. І т. Санктпетербургъ, «Типогр. Имперской Академии Наукъ», 1869, С. 692.22. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. 8-т. П – Т, Алматы, «Ғылым», 1985, 147-б.23. Қазақша-орысша сөздік. Алматы, «Дайк-Пресс», 2001, 697-б.24. Бекжан О. Көне түркі жазба ескерткіші Шу-2 бітігінің мағынасы //«Қазақстанның ғылыми әлемі», 2005, № 2, 97-103 бб.26. Севортян Э. В. Этимологический словарь тюркских языков. М., «Наука», 1974, С. 153.27. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. 1-т. А - Ә. Алматы, «Ғылым», 1974, 301-б.28. Базылхаан Б. Қазақша-монғолша сөздік. Улаан баатар, 1977, 14-б.29. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. 3-т. Ғ – Ж. Алматы, «Ғылым», 1978, 247-б.30. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. 7-т. Қ – П. Алматы, «Ғылым», 1983, 311-б.31. Васильев Д. Д. Корпус тюркских рунических памятников бассейна Енисея. Л., «Наука», 1983, С. 66.32. Кляшторный С. Г. Терхинская надпись // «Советская тюркология», 1980, № 3, С. 89.33. Древнетюркский словарь. Л., «Наука», 1969, С. 611.34. Бутанаев В. Я. Хакасско-русский историко-этнографический словарь. Абакан, 1999, С. 73.35. Баранов Х. К. Арабско-русский словарь. М., «Русский язык», 1984, С. 199.36. Айдаров Ғ. Орхон ескерткіштерінің тексі. Алматы, «Ғылым», 1990, 120-б.37. Малов С. Е. Памятники древнетюркской письменности Монголии и Киргизии. М.-Л., «Изд. АН СССР», 1959, С. 11.38. Қошым-Ноғай Б. С. Тіл ұшындағы тарих. Алматы, «Жазушы», 2003, 114-118- бб.39. Русско-казахский словарь. Алматы, «Дайк-Пресс», 2005, С. 173.40. Досымбаева А. Западный Тюркский Каганат культурное наследие казахской степи. Алматы, «Тип-я Комплекс», 2006, С. 114.