Мақалада автор түркі халықтарының тарихы мен мәдениеті туралы мәліметтер сақталған көптеген қытай деректеріне тоқталады.
The article deals with the numereus chinese sources on history and culture of Turkic peoples.
түркі халықтарының тарихы түркі халықтарының мәдениеті қытай деректеріhistory of Turkic peoples culture of Turkic peoples Chinese data1. Чи-лияң, «Қытай өркениет тарихы» (қытайша: 中国文明史), Хуа-чың баспасы, 32-б.2.Юй-тай-шан, Байырғы ұлыстарды тыңнан зерттеу (қытайша：古族新考), 92-б, Бей-жиң, Жұң-хуа шу-жүй, 2000 ж.3. 桥本万太郎 (Хашимато): «Тілдердің типологиялық географиясы», (қытайша: 语言类型地理论), Қытайшасы 1985 ж, Бей-жиң, 72-76-б. (Gengo ruikei chiri ron, 1978ж, Токию.)4. Жу шуеюан: Қытайдын терістігіндегі ұлттардың төркіні(қытайша). Жуңхуа кітап мекемесі, 2002ж. Бей-жиң.5. «Гуо-мо-ро мақалалар жинағы» (қытайша), археология бөлімі, 1-том, Ғылым баспасы, 1982ж, 284 б.6. Ху-шияу-хұй: «Жартас суреттері және жыныс мүшесіне табыну» (қытайша: 岩画与性殖巫术), Шин-жияң әсемөнер баспасы, 1993 ж. 206 б.7. A.K.Narain, On the «first» Indo-Europeans: The Tokharian-Yuezhi and their Chinese homeland, Papers on Inner Asia, 2, Bloomington, Indiana, 1987.8. Шүйуынкан: «Тохарлардың төркіні» (қытайша: 吐火罗人的起源), Күнлүн баспасы, 2005ж., Бей-жиң. 41 б.9. Шүйуынкан: «Тохарлардың төркіні» (қытайша: 吐火罗人的起源, Күнлүн баспасы, 2005 ж., Бей-жиң. 44 б.10. Жаң-гуаң-жы: «Археологиядан байқалған Хан дәуірінен бұрынғы батыс терістік» (қытайша: 考古学上所见汉代以前的西北), Орталық академия тарих-тілтану
институтының журналы, 2-кітап, 1-бөлім, 1970-ж, Тай-бей, 96б.11. Лу-лиян-чың: «Қола мәдениетінің қамбасы» (қытайша: 青铜文化的宝库), Сы-чуан оқу-ағарту баспасы, 1996 ж., 53-54 б.12. Гуо-у: «Ұлыстың ұлы ісі – Қытайдың байырғы соғыс арбасы және соғыс жылқысы» (қытайша: 国之大事 — 中国古代战车战马), Сы-чуан оқу-
ағарту баспасы, 2004 ж.13. Жу-шуе-юан: «Қытайдың терістігіндегі ұлттардың төркіні» (қытайша: 中国北方诸族的源流), Жуң-хуа кітап мекемесі, 2002 ж. Бей-жиң.14. Мыңчибгли: «Дала мәдениеті және адамзат тарихы» (қытайша: 草原文化与人类历史), Халықаралық мәдениет баспасы, 1999 ж., Бей-жиң.15. «Жуң-шан университеті ғылыми журналы» (қытайша: 中山大学学报, 1961, № 2.16. «Қытай тарихнамаларындағы қазаққа қатысты деректер», Ұлттар баспасы, Бей-жиң, 1-томы 1998-жылы, 2-томы 2003-жылы басылым көрді.17. Сүйек жазуы – Қытайдың Ин-Шаң дәуіріндегі бал ашуға пайдаланылған малдың жауырын сүйектері немесе тасбақаның сауыттарына ойылып жазылған бейнелі жазу.18. Жоу династиясы дәуірінде құйылған қола құралдарының бетіндегі жазулар.19. Иү-тай-шан: «Байырғы ұлыстарды тыңнан зерттеу» (қытайша: 古族新考﹚, Бей-жиң, Жұң-хуа шу-жүй, 2000 ж.20. Иү-тай-шан: «Байырғы ұлыстарды тыңнан зерттеу» (қытайша: 古族新考﹚, Бей-жиң, Жұң-хуа шу-жүй, 2000 ж, 92 б.21. Го-мо-ро бас болып Қытай ғылым академиясы тарих институты құрастырған: «Сүйек жазуының жинағы», Бей-жиң, Жұң-хуа шу-жүй, 2000 ж.22. Го-мо-ро бас болып Қытай ғылым академиясы тарих институты құрастырған: «Сүйек жазуының жинағы», Бей-жиң, Жұң-хуа шу-жүй, 2000 ж.23. Иү-тай-шан: «Байырғы ұлыстарды тыңнан зерттеу» (қытайша: 古族新考﹚, Бей-жиң, Жұң-хуа шу-жүй, 2000 ж, 92 б.24. Жаңрүйли, Жау бин: «Чин-Хан династиялары дәуірлеріндегі ғұндардың киім-кешек үлгілері туралы ізденіс», (қытайша: 秦汉匈奴服装形制探析), Батыс өңірді тану журналы, 2000 ж, №2, 63-64-б.25. Жоғарыда аталған Иү-тай-шанның «Байырғы ұлыстарды тыңнан зерттеуі».26. «Он алты бектік дәуіріндегі Мұрұң-Сиянби жырлары» (қытайша: 十六国时期的慕容鲜卑歌), Батыс өңірді тану журналы, 2006ж, №2, 66-б.27. Шуе-зоң-жың бас болып құрастырған: «Қытай Шин-жияң байырғы қоғамдық тұрмыс тарихы» (қытайша: 中国新疆古代社会生活史), Шин-жияң халық баспасы, 1997 ж, 90-б.28. Ясиын Құмарұлы: «Ат әбзелдерінің пайда болуы туралы», Шин-жяң университеті ғылыми журналы, 2005ж, №1, 30-36-б.29. «Алаш» журналы. 2006 ж, №5, 2007 ж, №3, №5.
30. Ясиын Құмарұлы: «Алыстағы ата мұра», Ұлттар баспасы, 2003-ж, Бей-жиң, 5-бет .31. «Ханнама ғұндар баяны».32. «Күлтегін мәңгі тасының» оңтүстік беті 5-жолында.33. Лиу-жын-уй: «Батыс өңір мифологиясын зерттеудің жағдайы және маңызы»(қытайша: 西域神话研究之现状及其意义), Батыс өңірді тану журналы, 2006 ж, №1, 102-б.34. Яң-иі: «Қытай әдениет тарихының картасын қайта сызу қажет – Яң-иі мақалалар жинағы» (қытайша: 重绘中国文学地图 – 杨义学术讲演集), Қытай қоғамдық ғылымдар баспасы, 2003ж, 89б.35. Уаң-чиң: «Батыс өңір мәдениетінің әсеріндегі орта заман хикаялары» (қытайша:西域文化影响下的中古小说), Қытай қоғамдық ғылымдар баспасы, 2006 ж, 94-96б.36. Лиу-жын-уй: «Батыс өңір мифологиясын зерттеудің жағдайы және маңызы» (қытайша: 西域神话研究之现状及其意义), Батыс өңірді тану журналы, 2006 ж, №1, 135-б.37. «Алаш» журналы. 2007 ж, №3, 80-б.