Traditions and customs are a unique source that reflects the inner world and views on the life of a nation, and are also of great importance in the study of the history of a people, the stages of formation of views and ideas in the most ancient periods of human development. Some traditions and customs of the Tatars, created by them in ancient times, have been erased from people's memory, some have been partially preserved, and the other part has been accepted by the people for centuries as a way of life and continues to exist to this day. Funeral traditions and customs, as well as many beliefs formed around them, are the spiritual heritage left to the Tatar Turks by their ancestors. Although serious research was carried out in the years preceding the 1917 revolution, the holidays and traditions of the Turkic Tatars began to be regularly researched and published by Tatar scientists only in the mid-80s of the last century. In this study, much attention is paid to the Kazan Tatars. However, within the framework of this topic, an important place in the study is given to the funeral rites of the Chepetsk, Perm, Astrakhan and Siberian Tatars, as well as the Sergach and Penza Mishars. Although the Tatars have been trying for centuries to conduct funeral rites in accordance with Islamic religious laws, they still continue to adhere to pagan beliefs.

Традиции и обычаи являются уникальным источником, отражающим внутренний мир и взгляды на жизнь нации, а также имеют большое значение в изучении истории народа, этапов формирования взглядов и идей в древнейшие периоды развития человечества. Некоторые традиции и обычаи татар, созданные ими в древности, стерты из народной памяти, некоторые частично сохранились, а другая часть веками была принята народом как образ жизни и продолжает существовать до сих пор. Похоронные традиции и обычаи, а также многие верования, сформировавшиеся вокруг них, являются духовным наследием, оставленным тюркам-татарам их предками. Хотя серьезные исследования проводились еще в годы, предшествовавшие революции 1917 года, праздники и традиции тюрков-татар стали регулярно исследоваться и публиковаться татарскими учеными лишь в середине 80-х годов прошлого столетия. В настоящем исследовании большое внимание уделено казанским татарам. Однако в рамках данной темы важное место в исследовании отведено и погребальным обрядам чепецких, пермских, астраханских и сибирских татар, а также сергачских и пензенских мишар. Хотя татары и стараются веками проводить погребальные обряды в соответствии с исламскими религиозными законами, они все же продолжают придерживаться и языческих верований.

Дәстүр мен әдет-ғұрып – халықтың ішкі дүниесін, өмірге деген көзқарасын танытатын бірегей байлық, сондай-ақ халықтың тарихын, адамзаттың көне дәуірлерде қалыптасқан көзқарастары мен ой-пікірлерінің кезеңдерін танып білуде де маңызы зор. Татарлардың ертеде жасаған салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарының біразы халық жадынан өшіп, кейбіреулері жартылай сақталса, екінші бөлігі ғасырлар бойы халықтың тұрмыс-тіршілігі ретінде қабылданып, әлі де жалғасып келеді. Қолданыстағы дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар, сондай-ақ олардың төңірегінде қалыптасқан көптеген наным-сенімдер татар халқына ата-бабаларынан қалған рухани мұра. 1917 жылғы төңкеріске дейінгі жылдарда байыпты зерттеулер жүргізілгенімен, татар халқының мерекелері мен дәстүрлері өткен ғасырдың 80-жылдардың ортасында ғана татар ғалымдары тарапынан жүйелі түрде зерттеліп, жарияланып отырды. Мақалада Қазан татарларының жерлеу рәсімдері мен наным сенімдері қарастырылады. Дегенмен бұл тақырып аясында өмір сүрген географиясына қарай жіктелген Чепца, Пермь, Астрахань және Сібір татарларының, Сергач пен Пенза Мишарларының жерлеу рәсімдері де зерттеуде маңызды орын алады. Татар халқы жерлеу рәсімдерін исламның діни заңдарына сәйкес өткізуге тырысқанымен, әлі күнге дейін шамандық дәуірге жататын наным-сенімдерін жалғастыруда.