Bu çalışmada, arkeolojik bulgulara dayanarak Peçeneklerin Oğuzlara kıyasla bazı ayırt edici özellikleri ele alınmaktadır. Oğuzlar ve Peçeneklerin etnokültürel yakınlık derecesini incelemek amacıyla, arkeologların Volga bölgesi, Torçesk ve Batı Kazakistan topraklarındaki bu etnik grupların mezarlıkları ve kurganları üzerine yaptığı araştırmalar incelenmiştir. Arkeolojik bulgular daha güvenilir bilgiler sunmakta ve belirli bir halkın uğraşları, hiyerarşik yapısı ve dini inançları hakkında belli ölçüde fikir yürütmeye olanak tanımaktadır. Oğuz ve Peçenek kültürlerinin ortak özellikleri, muhtemelen bu halkların uzun süredir komşu olmalarından kaynaklanmaktadır. Peçenekler belirli bir dönemde Oğuzların bir parçası olmuş ve Doğu Avrupa topraklarındaki askeri seferlere birlikte katılmışlardır. Daha sonra Peçenekler ve Oğuzların bir kısmı birleşerek "Kara Kalpaklar" adında yeni bir etnik grup oluşturmuşlardır. Bu döneme gelindiğinde, arkeolojik bulgulara göre, onları kültürel unsurlarına dayanarak ayırt etmek artık zorlaşmıştı. Arkeolojik veriler, Peçeneklerin kültüründe Türk geleneklerine özgü öğelerin baskın olması nedeniyle, onların Türk halklarına ait olduğunu doğrulamaktadır. Bununla birlikte, Peçeneklerin kökeni hakkındaki soru hala tartışma konusudur. Birçok araştırma, onların etnogenezinde Fin-Ugor bileşeninin olası varlığına ve ayrıca İran dilli halkların önemli etkisine işaret etmektedir.

This study examines some distinctive features of the Pechenegs in relation to the Oghuz based on archaeological materials. To analyze the degree of ethnocultural proximity between the Oghuz and Pechenegs, archaeological research on burial grounds and burial mounds of these ethnic groups in the Volga region, Torchsk, and Western Kazakhstan has been examined. Archaeological materials provide more reliable information and, to a certain extent, allow us to draw conclusions about the occupations, hierarchical structure, and religious beliefs of a particular people. The commonality of features in the Oghuz and Pecheneg cultures is likely explained by the long-term proximity of these peoples. For a certain period, the Pechenegs were part of the Oghuz, jointly participating in military campaigns across Eastern Europe. Subsequently, a portion of the Pechenegs and Oghuz united, forming a new ethnic group known as the "Black Klobuks." By this time, according to archaeological evidence, it had become difficult to distinguish between them based on cultural elements. Archaeological evidence confirms the Pechenegs' affiliation with Turkic peoples, as their culture was predominantly characterized by elements typical of Turkic traditions. However, the question of the Pechenegs' origins remains a subject of debate. Numerous studies suggest the possible presence of a Finno-Ugric component in their ethnogenesis, as well as a significant influence from Iranian-speaking peoples.

Бұл еңбекте археологиялық материалдар негізінде печенегтердің оғыздарға қатысты кейбір ерекше сипаттары қарастырылады. Оғыздар мен печенегтердің этномәдени жақындық дәрежесін анықтау мақсатында, археологтардың Еділ бойы, Торческ және Батыс Қазақстан аумағындағы аталған этностардың қорымдары мен обаларына арналған зерттеулері талданды. Археологиялық материалдар неғұрлым сенімді мәліметтер береді және белгілі бір дәрежеде сол немесе басқа халықтың кәсібі, иерархиялық құрылымы және діни түсініктері туралы пайымдауға мүмкіндік береді. Оғыз және печенег мәдениеттері белгілерінің ортақтығы бұл халықтардың ұзақ уақыт бойы көрші болуымен түсіндірілсе керек. Печенегтер белгілі бір кезеңде оғыздардың құрамына кірді, Шығыс Еуропа аумағындағы әскери жорықтарға бірлесіп қатысты. Кейіннен печенегтер мен оғыздардың бір бөлігі бірігіп, жаңа этникалық топ - "қара клобуктарды" құрды. Бұл кезде, археологиялық материалдарға қарағанда, оларды мәдениет элементтері бойынша ажырату қиын еді. Археологиялық деректер печенегтердің түркі халықтарына жататынын растайды, өйткені олардың мәдениетінде түркі дәстүрлеріне тән элементтер басым болды. Алайда, печенегтердің шығу тегі туралы мәселе әлі күнге дейін пікірталас тақырыбы болып табылады. Көптеген зерттеулер олардың этногенезінде фин-угор компонентінің болуы мүмкін екенін, сондай-ақ ирантілді халықтардың елеулі әсерін көрсетеді.