Research Article
BibTex RIS Cite

Kırsal turizm planlamasında farklı peyzaj tiplerinin görsel kalite yönünden değerlendirilmesi

Year 2018, Volume: 7 Issue: 1, 93 - 100, 15.07.2018
https://doi.org/10.29278/azd.371398

Abstract

Doğal ve kültürel kaynakların analizi temelinde
yapılan peyzaj planlamasında özellikle turizm ve rekreasyon faaliyetleri
planlanırken önemli bir çekici unsur olan görsel kalite göz ardı edilmemelidir.
Görsel kalite analizi, peyzajın fiziksel özelliklerinin algısal parametrelerle
ilişkilendirilerek peyzajın görsel kalitesinin ve görsel tercihlerin
saptamasını sağlayan bir yöntemdir. Bu sayede nitel tanımlamalar nicel verilere
dönüştürülerek bir alanın görsel potansiyeli ortaya konulabilmektedir. Bu
çalışmada topoğrafik yapısı ve konumu nedeniyle değişik tipte peyzaj
karakterlerini içeren Yahyalı’nın (Kayseri) görsel kalitesi
değerlendirilmiştir. İlçenin karakteristik yapısını şelaleler, orman, köy, dağ
ve vadi peyzajları oluşturmaktadır. Değişik peyzaj tipleri içerisinde insanların
görsel yönden en çok tercih ettiği alanları belirlemek amacıyla 175 kişiyle
anket çalışması yürütülmüştür. Her bir peyzaj tipini temsil eden 4’er (toplam
20) fotoğraf üzerinden alanın manzara güzelliği ve manzara güzelliğinin
canlılık, renk etkisi, heyecan vericilik, rahatlatıcılık/huzur vericilik,
ilginçlik ve güven vericilik parametreleriyle ilişkisi irdelenmiştir. Anket
çalışması sonucu manzara güzelliği puanlarına göre ilçede şelaleler en çok
tercih edilen peyzaj bileşeni olurken (M=3.78) bunu sırasıyla vadi oluşumları
(M=3.74), ormanlık alanlar (M=3.49), köy yerleşimleri (M=3.40) ve dağlık
alanlar (M=3.34) takip etmiştir. Bunun yanı sıra her bir peyzaj tipi içerisinde
de insanların tercihleri incelenerek görsel potansiyeli yüksek olan alanlara ilişkin
değerlendirmeler yapılmıştır.

References

  • Acar,C., Kurdoglu, B., Ç., Kurdoglu, O. Acar, H., 2006. Public preferences for visual quality and management in the Kackar Mountains National Park Turkey). International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 13(6): 499-512.
  • Arriaza, M., Cañas-Ortega, J. F., Cañas, M. J., Ruiz-A. P., 2004. Asses the visual quality of rural landscapes. Landscape and Urban Plan, 69: 115-125.
  • Brown, T. C., Daniel, T. C., 1984. Modeling forest scenic beauty: Concepts and application to ponderosa pine. USDA Forest Service Research Paper, RM-256, Fort Collins, Colorado, 35 pp.
  • Bulut, Z., Sezen, I., Karahan, F., 2010. Determination of spring visual ceremonies of urban fruit trees and shrubs: A case study from Erzurum, Turkey. Journal of Food, Agriculture & Environment, 8 (1) : 289-296.
  • Bulut, Z., Yılmaz, H., 2009. Determination of waterscape beauties through visual quality assessment method. Environ Monit Assess., 154:459–468.
  • Cañas, I., Ayuga, E., Ayuga, F., 2009. A contribution to the assessment of scenic quality of landscapes based on preferences expressed by the public. Land Use Policy, 26: 1173-1181.
  • Clay, G. R., Daniel, T. C., 2000. Scenic landscape assessment: the effects of land management jurisdiction on public perception of scenic beauty. Landscape and Urban Planning, 49(1-2): 1-13.
  • Clay, G. R., Smidt, R. K., 2004. Assessing the validity and reliability of descriptor variables used in scenic highway analysis. Landscape and Urban Planning, 66 (4): 239-255.
  • Çakcı, I., 2007. Peyzaj Planlama Çalışmalarında Görsel Peyzaj Değerlendirmesine Yönelik Bir Yöntem Araştırması. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora tezi, Ankara, 109 s.
  • Daniel, T. C., 2001. Whither scenic beauty? Visual landscape quality assessment in the 21 st century. Landscape and Urban Planning, 54 (1-4): 267- 281.
  • Daniel, T. C., Boster, R. S., 1976. Measuring landscape esthetics: The Scenic Beauty Estimation Method. USDA Forest Service Research Paper, RM-167, Fort Collins, Colorado, 66 pp.
  • Eroğlu, E., Acar, C., 2011. Visual landscape character of Oriental spruce (Picea orientalis (L.) LINK.) mountain forests in Turkey. Journal of Environmental Engineering and Landscape Management, 19 (3): 189-197.
  • Fuente de Val, G., Atauri, J. A., Lucio, J. V., 2006. Relationship between landscape visual attributes and spatial pattern indices: Landscape and Urban Planning, 77 (4), 393-407.
  • Hammitt, W. E., Patterson, M. E., Noe, F. P., 1994. Identifying and predicting visual preference of southern Appalachian forest recreation vistas. Landscape and Urban Planning, 29: 171-183.
  • Herzog, T., R., 1985. A cognitive analysis of preference for waterscapes, Journal of Environmental Psychology, 5 (3): 225-241.
  • Kıroğlu, E., 2007. Erzurum Kenti ve Yakın Çevresindeki Bazı Rekreasyon Alanlarının Görsel Peyzaj Kalitesi Yönünden Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek lisans tezi, Erzurum, 185 s.
  • Matthies, L., P., Briegel, R., Schüpbach, B., Junge, X., 2010. Aesthetic preference for a Swiss alpine landscape: The impact of different agricultural land-use with different biodiversity. Landscape and Urban Planning, 98: 99-109.
  • Meitner, M. J., 2004. Scenic beauty of river views in the Grand Canyon: relating perceptual judgments to locations. Landscape and Urban Planning, 68: 3-13.
  • Ramirez, A., Téllez, E., A., Gallego, E., Fuentes, J., M., García, A., I., 2011. A simplified model to assess landscape quality from rural roads in Spain Agriculture. Ecosystems and Environment, 142: 205-212.
  • Ribe, R., G., 1990. A General Model for Understanding the Perception of Scenic Beauty in Northern Hardwood Forests. Landscape Journal, 9 (2): 86-101.
  • Somuncu, M., 2005. Aladağlar: Yaylacılık ve dağ göçebeliği konusunda bir araştırma. Gündüz eğitim ve yayıncılık, Ankara, 296 s.
  • Ulrich, R. S., 1986. Human responses to vegetation and landscapes. Landscape and Urban Plan, 13: 29-44.
  • Ünaldı, Ü., E., Toroğlu, E., 2007. Aladağlar’da Bitki Formasyonları ve Dağılışları. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(2): 227-240.
  • Van Den Berg, A., E., Vlek, C., A. J., Coeterier, J., F., 1998. Group differences in the aesthetic evaluation of nature development plans: A multilevel approach. Journal of Environmental Psychology, 18: 141–157.
  • Yao, Y., Zhu, X., Xu, Y., Yang, H., Wu, X., Li, Y., Zhang, Y., 2012. Assessing the visual quality of green landscaping in rural residential areas, Environ. Monit. Assess, 184: 951-967.
  • Zube, E.H., Sell, J.L., Taylor, J.G., 1982. Landscape perception: Research, application and theory. Landscape Planning, 9(1): 1-33.
Year 2018, Volume: 7 Issue: 1, 93 - 100, 15.07.2018
https://doi.org/10.29278/azd.371398

Abstract

References

  • Acar,C., Kurdoglu, B., Ç., Kurdoglu, O. Acar, H., 2006. Public preferences for visual quality and management in the Kackar Mountains National Park Turkey). International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 13(6): 499-512.
  • Arriaza, M., Cañas-Ortega, J. F., Cañas, M. J., Ruiz-A. P., 2004. Asses the visual quality of rural landscapes. Landscape and Urban Plan, 69: 115-125.
  • Brown, T. C., Daniel, T. C., 1984. Modeling forest scenic beauty: Concepts and application to ponderosa pine. USDA Forest Service Research Paper, RM-256, Fort Collins, Colorado, 35 pp.
  • Bulut, Z., Sezen, I., Karahan, F., 2010. Determination of spring visual ceremonies of urban fruit trees and shrubs: A case study from Erzurum, Turkey. Journal of Food, Agriculture & Environment, 8 (1) : 289-296.
  • Bulut, Z., Yılmaz, H., 2009. Determination of waterscape beauties through visual quality assessment method. Environ Monit Assess., 154:459–468.
  • Cañas, I., Ayuga, E., Ayuga, F., 2009. A contribution to the assessment of scenic quality of landscapes based on preferences expressed by the public. Land Use Policy, 26: 1173-1181.
  • Clay, G. R., Daniel, T. C., 2000. Scenic landscape assessment: the effects of land management jurisdiction on public perception of scenic beauty. Landscape and Urban Planning, 49(1-2): 1-13.
  • Clay, G. R., Smidt, R. K., 2004. Assessing the validity and reliability of descriptor variables used in scenic highway analysis. Landscape and Urban Planning, 66 (4): 239-255.
  • Çakcı, I., 2007. Peyzaj Planlama Çalışmalarında Görsel Peyzaj Değerlendirmesine Yönelik Bir Yöntem Araştırması. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora tezi, Ankara, 109 s.
  • Daniel, T. C., 2001. Whither scenic beauty? Visual landscape quality assessment in the 21 st century. Landscape and Urban Planning, 54 (1-4): 267- 281.
  • Daniel, T. C., Boster, R. S., 1976. Measuring landscape esthetics: The Scenic Beauty Estimation Method. USDA Forest Service Research Paper, RM-167, Fort Collins, Colorado, 66 pp.
  • Eroğlu, E., Acar, C., 2011. Visual landscape character of Oriental spruce (Picea orientalis (L.) LINK.) mountain forests in Turkey. Journal of Environmental Engineering and Landscape Management, 19 (3): 189-197.
  • Fuente de Val, G., Atauri, J. A., Lucio, J. V., 2006. Relationship between landscape visual attributes and spatial pattern indices: Landscape and Urban Planning, 77 (4), 393-407.
  • Hammitt, W. E., Patterson, M. E., Noe, F. P., 1994. Identifying and predicting visual preference of southern Appalachian forest recreation vistas. Landscape and Urban Planning, 29: 171-183.
  • Herzog, T., R., 1985. A cognitive analysis of preference for waterscapes, Journal of Environmental Psychology, 5 (3): 225-241.
  • Kıroğlu, E., 2007. Erzurum Kenti ve Yakın Çevresindeki Bazı Rekreasyon Alanlarının Görsel Peyzaj Kalitesi Yönünden Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek lisans tezi, Erzurum, 185 s.
  • Matthies, L., P., Briegel, R., Schüpbach, B., Junge, X., 2010. Aesthetic preference for a Swiss alpine landscape: The impact of different agricultural land-use with different biodiversity. Landscape and Urban Planning, 98: 99-109.
  • Meitner, M. J., 2004. Scenic beauty of river views in the Grand Canyon: relating perceptual judgments to locations. Landscape and Urban Planning, 68: 3-13.
  • Ramirez, A., Téllez, E., A., Gallego, E., Fuentes, J., M., García, A., I., 2011. A simplified model to assess landscape quality from rural roads in Spain Agriculture. Ecosystems and Environment, 142: 205-212.
  • Ribe, R., G., 1990. A General Model for Understanding the Perception of Scenic Beauty in Northern Hardwood Forests. Landscape Journal, 9 (2): 86-101.
  • Somuncu, M., 2005. Aladağlar: Yaylacılık ve dağ göçebeliği konusunda bir araştırma. Gündüz eğitim ve yayıncılık, Ankara, 296 s.
  • Ulrich, R. S., 1986. Human responses to vegetation and landscapes. Landscape and Urban Plan, 13: 29-44.
  • Ünaldı, Ü., E., Toroğlu, E., 2007. Aladağlar’da Bitki Formasyonları ve Dağılışları. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(2): 227-240.
  • Van Den Berg, A., E., Vlek, C., A. J., Coeterier, J., F., 1998. Group differences in the aesthetic evaluation of nature development plans: A multilevel approach. Journal of Environmental Psychology, 18: 141–157.
  • Yao, Y., Zhu, X., Xu, Y., Yang, H., Wu, X., Li, Y., Zhang, Y., 2012. Assessing the visual quality of green landscaping in rural residential areas, Environ. Monit. Assess, 184: 951-967.
  • Zube, E.H., Sell, J.L., Taylor, J.G., 1982. Landscape perception: Research, application and theory. Landscape Planning, 9(1): 1-33.
There are 26 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Makaleler
Authors

Meliha Aklıbaşında

Yahya Bulut This is me

Publication Date July 15, 2018
Published in Issue Year 2018 Volume: 7 Issue: 1

Cite

APA Aklıbaşında, M., & Bulut, Y. (2018). Kırsal turizm planlamasında farklı peyzaj tiplerinin görsel kalite yönünden değerlendirilmesi. Akademik Ziraat Dergisi, 7(1), 93-100. https://doi.org/10.29278/azd.371398